ЕУ и Австралија потпишаа трговски договор што се подготвуваше дури осум години

ЕУ настојува да ја намали зависноста од Кина, особено во областа на критичните минерали, каде што Пекинг воведе контроли на извозот на некои клучни ресурси

од Кристијан Димков
9 прегледи Фото: Принтскрин/Јутјуб/7NEWS

Австралија и Европската унија во вторникот потпишаа трговски договор што се подготвуваше осум години, со кој се укинуваат царините за речиси целата европска стока и за речиси целиот извоз на австралиски критични минерали. Договорот доаѓа откако двете страни ги забрзаа преговорите во време на значително повисоки американски царини воведени за време на администрацијата на Доналд Трамп. Двете страни исто така потпишаа договор за зајакнување на безбедносната и одбранбената соработка.

„ЕУ и Австралија можеби се географски оддалечени, но не би можеле да бидеме поблиски во начинот на кој гледаме на светот. Со овие динамични нови партнерства во областа на безбедноста, одбраната и трговијата, стануваме уште поблиски“, порача претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен.

Договорот ќе укине повеќе од 99 проценти од царините за извоз на стоки од ЕУ во Австралија, што ќе им ги намали трошоците за царини на компаниите за околу една милијарда евра годишно. Се очекува извозот на ЕУ во Австралија да порасне до 33 проценти во текот на следната деценија. Австралискиот премиер Ентони Албанезе изјави на прес-конференција дека договорот за австралиската економија годишно ќе вреди околу 10 милијарди австралиски долари (шест милијарди евра), додавајќи дека укинувањето на речиси сите увозни царини за австралиските критични минерали во ЕУ ќе помогне да се стабилизираат глобалните синџири на снабдување.

ЕУ настојува да ја намали зависноста од Кина, особено во областа на критичните минерали, каде што Пекинг воведе контроли на извозот на некои клучни ресурси. Договорот исто така сигнализира сè поголемо европско ангажирање во Индо-Пацификот, откако Унијата склучи трговски договори со Индонезија во септември и со Индија во јануари.

Во секторот на услуги, ЕУ ќе добие поголем пристап до телекомуникациите и финансиските услуги, додека во земјоделството австралиските царини веднаш ќе бидат укинати за вино, пенливо вино, овошје и зеленчук, како и за чоколадо, а за сирењата во рок од три години. За говедското месо, едно од најголемите спорни прашања што ги урна претходните преговори во 2023 година, ЕУ ќе отвори две царински квоти во вкупен износ од 30.600 тони, при што околу 55 проценти од количината ќе влегува без царина.

Трговијата меѓу двете страни е значајна, со оглед на тоа што европските компании извезле во Австралија стока во вредност од 37 милијарди евра во 2025 година и услуги во вредност од 28 милијарди евра во 2023 година.

Како блок, ЕУ во 2024 година беше трет најголем трговски партнер на Австралија во двонасочната размена и шести најголем извозен пазар, а исто така беше и втор најголем извор на странски инвестиции во Австралија во 2024 година.

Во рамките на договорот за зајакнување на одбранбените и безбедносните врски, двете страни ќе ја прошират размената на разузнавачки информации со цел да се спротивстават на глобалните безбедносни закани и да ја продлабочат соработката во борбата против онлајн радикализацијата и финансирањето на тероризмот.