Визијата за одбрана е дел од Белата книга за иднината на Европа, подготвена од Еврокомисијата. Таа нуди пет сценарија за развојот на Унијата без Велика Британија – од поблиска соработка, до ограничувањето на ЕУ само до заеднички пазар. 4 од предложените сценарија предвидуваат заживување на соработката во областа на одбраната.
Визијата предвидува можност за прогласување на јавни набавки за купување и заедничко користење на оружје меѓу неколку земји, повеќе соработка во одбраната, како и распределбата на значителни финансиски средства за развој на европската одбранбена индустрија, ова ќе биде предлогот на Европската комисја.
“Не само граѓаните, но и владите почнуваат да разбираат дека природата на заканите за безбедноста е променето и дека треба да се дејствува заедно “, изјави Федерика Могерини, која е одговорна за безбедноста на ЕУ како висок претставник за надворешна политика на Унијата.
Комисијата планира да предложи на земјите членки да соработуваат повеќе и така да трошат подобро средствата од воените буџети.
Во моментов 28-те членки даваат вкупно 227 милијарди евра за одбрана секоја година против € 545 милијарди. Од САД. Меѓу 25 и 100 милијарди. Од нив се трошат неефикасно поради недостатокот на соработка.
Според Европската комисија сите земји градат исти способности што излегува многу скапо, додека, ако дејствуваат заедно, можат поефикасно да вложуваат пари.
Како први чекори кон заедничка одбрана, Еврокомисијата нуди поблиска соработка за спротивставување на хакерите, хибридните напади, радикализацијата и во борбата против тероризмот, како се користи ко опремени и разузнавачки информации.
За да направи практична ова приближување Брисел нуди неколку земји да се здружат за купување на воена опрема и вооружување, што да стекнуваат и уживаат заедно.
“Се е прашање на политичка волја и економска неопходност”, коментира еврокомесарот за економскиот раст Јурки Катаинен.
Според него држави кои имаат потреба пример од дронове или сателити, треба да одлучат заедно какви да се нивните технички параметри и да ги купат и уживаат вкупно.
Како се обединат налозите, земјите ќе можат да добиваат и повеќе поволни цени од производителите поради големите количини. Во моментов само 8 отсто од воените набавки се вршат од националната индустрија на соодветната држава, за останатите 82% се бараат добавувачи во странство.
Слично обединување се нуди и при аплицирањето со проекти кон Европскиот фонд за одбрана, кој цели да помогне воената индустрија во ЕУ. Сите вклучени во воената соработка страни ќе можат да ги следат за ефикасноста и спроведувањето на одобрените проекти, без разлика дали се дел од нив, вети Катаинен. Фондот ќе финансира како мащбни трансакции, така и помали нарачки, појасни Могерини.
“По 10 година буџетски заштеди и пораснале потреби за инвестиции во одбрана и безбедност, сметаме дека ќе добиеме поддршка од владите на земјите членки”, рече високиот претставник.
Могерини уверува дека Еврокомисијата ги координира сите предлози со НАТО.
ЕУ веќе има заедничка команда на невоени операции во светот и начелна согласност на министрите за промена на механизмот за финансирање на заедничките борбени групи, што ќе овозможи тие да започнат да се користат 10 години по своето основање.