Пред изборите во Унгарија следниот месец, „дипфејк“ видеа и друга заведувачка содржина насочена кон лидерот на опозицијата Петер Маѓар се шират на интернет, зајакнувајќи ги наративите промовирани од сојузниците на премиерот Виктор Орбан, објавува Политико.
За Брисел, бранот претставува непријатен проблем: ЕУ вети дека ќе се бори против мешањето во изборите, но инсистира дека нема да интервенира кога станува збор за национални избори.
Ова ги става претставниците на ЕУ во многу непријатна позиција.
Ако интервенираат, ризикуваат да му дадат на Орбан нова муниција за неговите долгогодишни тврдења дека Брисел се меша во унгарската демократија.
Ако не преземат ништо, тоа би можело да ги поткопа напорите на ЕУ за контрола на манипулацијата на интернетот, во согласност со новите дигитални правила.
„Кога станува збор за манипулација, мешање и дезинформации со странски информации, секако дека може да дојде од каде било. Може да дојде од Европската Унија“, изјави Мајкл Мекграт, европскиот комесар за демократија и правда, на прес-конференција, запрашан дали ЕУ може да направи нешто во врска со дезинформациите генерирани од вештачката интелигенција во Унгарија.
Важно е да се одговори на обидите за мешање „од каде и да доаѓаат“, додаде тој.
Сепак, „Комисијата не интервенира кога станува збор за национални избори“, подоцна изјави тој за Политико.
Брисел сè уште се опоравува од последиците на одлука да ги поништи резултатите од романското гласање во 2024 година поради наводните дезинформации на ТикТок, кои беа поддржани од Русија.
На антибриселските популисти мешањето на ЕУ во романските избори им даде „ветер во грбот“.
Чувствителноста околу унгарските избори доаѓа во време кога голем дел од содржината која што циркулира на интернет го шири наративот дека Маѓар се договара со елитата на Брисел за да ја вовлече Унгарија во војна.
Едно дипфејк видео ги прикажува претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, и лидер на опозицијата како возат по автопат со дрвја. Маѓар, држејќи го воланот, се врти кон фон дер Лајен додека стигнуваат до раскрсница: лево за Брисел или право за Унгарија.
„Не грижи се Урсула, јас секогаш бирам лево“, вели лажниот Маѓар, смешкајќи се во камерата додека автомобилот се движи кон знаци за војна и даноци.
Маѓар во вторникот изјави дека очекува повеќе организирани кампањи насочени кон негова дискредитација.
„Дури и актерите на ЕУ на политичко ниво едвај почнаа да го ангажираат Орбан за домашните дезинформации, а да не говориме за какви било официјални мерки“, изјави Ботонд Фелдеди, виш соработник во Центарот за евроатлантска интеграција и демократија, тинк-тенк со седиште во Будимпешта.
Силард Течар, главен уредник на организацијата за проверка на факти „Лакмус“, изјави дека групата наречена „Национално движење на отпорот“, „постојано објавува видеа генерирани од вештачка интелигенција насочени кон опозициската партија ТИСА и нејзиниот лидер, Петер Маѓар“.
Движењето е во сопственост на провладината мрежа на влијателни лица „Мегафон“.
Течар изјави дека главниот наратив е дека ако сегашната влада ги изгуби изборите, Брисел и унгарската партија ТИСА ќе „дадат приоритет на потребите на Украина, земајќи пари од Унгарците“ и ќе ја вовлечат државата во војна со Русија.
„Дипфејк“ видеата што ги прегледа Политико се движеа по прегледи од неколку илјади до милиони.
Организации како Лакмус, исто така, велат дека сојузниците на Фидес користат реклами за да ги засилат своите пораки. Главните платформи како Мета ги забрануваат политичките реклами, но некои ги заобиколуваат ограничувањата, велат организациите.
„Против нашите политики е огласувачите да објавуваат реклами за социјални прашања, избори и политика во ЕУ. По истрагата, ги отстранивме сите реклами кои ги прекршија правилата и беа споделени со нас“, изјави портпаролот на Мета, Бен Волтерс, за Политико.
Иако сојузниците на Орбан го прикажуваат Маѓар како марионета на Брисел, тие се исто така критични кон напорите на ЕУ за борба против дезинформациите.
ЕУ неодамна го претстави својот „Европски штит за демократија“, иницијатива за која вели дека ќе се бори против дезинформациите и мешањето во изборите.
Европратеникот на Фидес, Андраш Ласло, го критикуваше „Штитот за демократија“ на конференција организирана од „Институтот Дунав“ во февруари, тврдејќи дека тоа е „нова алатка“ на Комисијата за „контрола на политичките наративи“, обвинувајќи ја за „финансирање на цензура“.
Спроведувањето на правилата на Европската комисија за дезинформации на социјалните мрежи во голема мера зависи од националните власти.
Феледи вели дека Националната агенција за медиуми и информатичка комуникација на Унгарија, која е задолжена за следење на онлајн платформите според законите на ЕУ, не е независна.
Запрашан за независноста на агенцијата, портпаролот за Политико изјави дека таа е „независно регулаторно тело и е подредено само на законот“.
Агенцијата побара од Европската комисија да организира тркалезна маса за заштита на изборите пред гласањето, изјави портпаролот за Политико.
Ваквите тркалезни маси се вообичаена практика пред изборите, здружувајќи претставници на властите, онлајн платформи и граѓанското општество.
На крајот на краиштата, централизацијата на моќта во Унгарија и неподготвеноста да се бори против дезинформациите ја прават „суперширител“ на наративи кои Кремљ ги поддржува, изјави Петер Креко, експерт за борба против дезинформациите.
Овие наративи ја вклучуваат идејата дека ЕУ навива за војна со Русија затоа што тоа им служи на нејзините политички и економски интереси.
„Руската машина за дезинформации не мора да троши пари за нешто што унгарската влада го прави бесплатно“, изјави Креко.
Зборувајќи на панел-дискусија минатата недела во Будимпешта, Андраш Рац, аналитичар во Германскиот совет за надворешни односи, изјави дека очекува значително зголемување на руските напори за дезинформација во последните недели од изборната кампања, во обид да се сврти гласањето во корист на Орбан.
„Владата на Орбан беше најдобрата предност што Русија некогаш ја имала во ЕУ и НАТО. Досега немало никакви заеднички напори, па би било глупаво да не направат сè што можат за да се задржи Орбан на власт“, изјави тој.