Можеби секој има слушнато за Дневниците на Ана Франк, пишувани во скривалиштето на еврејското девојче во холандската престолнина Амстердам на ул. Принсграхт 263, која денес е музеј. Кој стои зад едно од најбрилијантните сведоштва против нацистите.
Ана Франк, со целосното име Аннелиз Мари Франк, се појавила на виделина на 12 јуни 1929 година во Франкфурт на Мајна во семејството на Евреите Ото и Едита Франк (повеќе татко Холендер). Семејството не е стриктно приврзано кон традициите на јудаизмот и малата Ана си играла и учела со своите врсници, кои биле христијани. Нејзиното детство не би се разликуваат од она на другите деца, ако на 30 јануари 1933 година управувањето на Германија не било преземено од Адолф Хитлер.
По доаѓањето на капларот со мустаќки на власт во Берлин почна и прогонот на Евреите. Семејство Франк емигрирало во 1934 година од Германија во соседна Холандија и се населило во главниот град Амстердам. Таму Ана учи во еврејски лицеј и покрај некои лишувања, таа се развива како едно просечно дете на таа возраст до 1940 година, кога Холандија е окупирана од нацистите. Во Холандија беа воведени истите антисемитски закони, како и во Третиот рајх и започнало масовно гонење на Евреите.
Ана Франк на денот кога наполнила 12, години добила мал подарок – книга поезија. Книгата ја инспирира девојката да почне да пишува. Поради прогоните семејство Франк се преселило во зградата на Принсграхт 263. Во таа зграда има тајна просторија каде Ана, Ото, Едит, и сестрата на Ана – Марго се криеле во неа. Во зградата била сместена и канцеларијата на фирмата на Ото Франк- Опекта. Првиот кат бил магацин, а на горните катови живееле луѓето. Сето била толку добро камуфлирано што дури и некои од вработените во компанијата на Франк не знаеле дека таму се кријат луѓе.
На 4 август 1944 година во куќата влегле нацистите и ги уапсиле луѓето. Има различни верзии кој ги предал Евреите. Холандија по крајот на Втората светска војна започнала истрага за околностите околу апсењето на семејството. Неколку лица биле обвинети за предавство. Ниту еден од нив не бил осуден затоа што немало убедливи докази. Постои друга верзија. Дека станува збор за случајност. Приватниот телохранител Мартин Слеехерс патролирал во реонот на куќата. Ана Франк во дневникот од 11 април 1944 година напишала како двајца мажи се обиделе да ја ограбат канцеларијата на фирмата. Ото Франк и неговиот соработник ги избркале напаѓачите.
Во тоа време тој минувал покрај зградата е ја видел отворена вратата на зградата. Тој повикал полицаец и тоа можеби била причината за следење на куќата сместена на еден од каналите во Амстердам.
Ние може и да не дознаеме како биле откриени бегалците, но семејството на Френк на 4 август 1944 година беше уапсено и пратено во концентрациони логори. Ана и нејзините роднини прво биле испратени во “Аушвиц- Биркенау”, во јужна Полска, а подоцна во Централна Германија, во “Берген-Белзен”. Таму во февруари 1945 година Ана Франк умира од тифус. Ракописите не се уништени. Пријателката на Ана Франк -Гиз – успева да ја прибере книгата на уапсените, со надеж дека при првата средба ќе го врати ракописот на својот автор. Судбината сепак и приредила нешто друго – двете пријателки никогаш не се виделе повторно. Од целото семејство Франк преживеал само Ото. Тој го добива ракописот и Дневниците кои биле издадени за прв пат во 1947 година. До ден денес книгата е преведена на многу јазици и останува едно од најголемите сведоштва за злостроствата на нацистите.