Небото е граница. Така аналитичарите ја опишуваат можната траекторија на цените на нафтата, кои достигнаа речиси 120 долари во понеделникот. Ненадејната ескалација на конфликтот на Блискиот Исток предизвика нагло зголемување на цените и ги зголеми стравувањата од сериозна глобална енергетска криза. Аналитичарите предупредуваат дека пазарите влегуваат во непозната територија, особено со речиси целосното затворање на Ормутскиот теснец, клучен премин за глобалната трговија со енергија.
Цените на нафтата во понеделникот забележаа еден од најголемите еднодневни скокови во историјата на тргувањето. Терминските договори на Брент, меѓународниот репер, пораснаа за повеќе од 11 проценти на околу 103 долари за барел, додека американскиот Западен Тексас Интермедијар (WTI) скокна за повеќе од 12 проценти на околу 102 долари за барел. Цените накратко достигнаа речиси 120 долари за барел во текот на денот.
Зголемувањето на цените следеше по новите напади на САД и Израел врз ирански цели во текот на викендот, вклучувајќи ги и нафтените постројки. Конфликтот дополнително ги продлабочи стравувањата од долгорочно нарушување на производството и транспортот на нафта од државите во регионот кои се богати со енергенси.
Нил Аткинсон, поранешен директор за нафта во Меѓународната агенција за енергија (IEA), го предупреди CNBC дека затворањето на Ормутскиот теснец може да има непредвидливи последици. „Ова е потенцијално пресвртница и невидена енергетска криза“, изјави тој, додавајќи дека е тешко да се процени колку би можеле да пораснат цените на нафтата бидејќи „едноставно нема преседан за оваа ситуација“.
Ормутскиот теснец, потсетуваме, носи околу една петтина од светската трговија со нафта и гас, но сообраќајот низ овој клучен поморски коридор е речиси целосно запрен од почетокот на војната. Некои држави во регионот веќе почнаа да го намалуваат производството. Ирак и Кувајт веќе затворија дел од своите производствени капацитети, додека аналитичарите предупредуваат дека слично сценарио наскоро би можело да се случи во Обединетите Арапски Емирати, па дури и во Саудиска Арабија.
Аткинсон предупредува дека во такви околности, глобалните резерви на нафта би можеле да бидат само привремено решение. Иако постојат стратешки резерви, нивното користење само би купило време, додека намаленото производство дополнително би ја влошило состојбата на пазарот.
Некои аналитичари веруваат дека до неодамна, преовладуваше верувањето дека сообраќајот низ теснецот ќе се нормализира релативно брзо. Тајлер Гудспид, главен економист во ЕксонМобил, изјави дека минатата недела на пазарот имало консензус дека повеќето држави имаат интерес да го вратат сообраќајот што е можно поскоро, но како што конфликтот влегува во втората недела, се зголемуваат сомнежите за такво сценарио.
Аналитичарите на Сосиете Женерал предупредуваат дека подолгите прекини на производството во регионот би можеле дополнително да ја комплицираат ситуацијата. Според нивната проценка, ОАЕ би можеле да бидат следниот производител што ќе биде принуден да го прекине дел од своето производство.