Меѓународната агенција за енергија (IEA) објави низа препораки за ублажување на последиците од можна голема енергетска криза предизвикана од конфликтот на Блискиот Исток. Меѓу предложените мерки се работа од дома каде што е можно, намалување на користењето гас во домаќинствата и построги ограничувања на брзината на автопатиштата.
Агенцијата истакнува дека се работи за кризна ситуација без преседан на глобалниот пазар на нафта.
Според податоците на IEA, конфликтот во Арапскиот Залив предизвика најголемо нарушување на снабдувањето со нафта во историјата. Сообраќајот низ Ормутскиот теснец, низ кој обично поминува околу 20% од светската потрошувачка на нафта, е значително намален.
Овој теснец е клучен пат низ кој дневно поминуваат околу 20 милиони барели сурова нафта и деривати. Ограниченото функционирање веќе доведе до зголемување на цените над 100 долари по барел, со дополнителен скок на цените на дизелот, авионското гориво и течниот нафтен гас. IEA предупредува дека повторното воспоставување нормален сообраќај низ теснецот е клучно за стабилизирање на пазарот.
Иако земјите членки на IEA веќе одлучија да пуштат на пазарот 400 милиони барели нафта од стратешките резерви – најголемото такво ослободување досега – агенцијата нагласува дека тоа нема да биде доволно.
„Самите мерки од страна на понудата не можат целосно да ја надоместат нарушеноста. Решавањето на побарувачката е клучен алат за намалување на притисокот врз потрошувачите“, соопштува IEA.
Фокусот на препораките е ставен на транспортот, кој ја сочинува околу 45% од глобалната потрошувачка на нафта.
Меѓу конкретните предлози се поттикнување работа од дома, поголемо користење јавен превоз и споделување автомобили. Се предлага и воведување на систем за наизменично користење на возилата во големите градови, на пример според регистарските ознаки.
IEA исто така препорачува намалување на брзината на автопатиштата за околу 10% за да се намали потрошувачката на гориво, како и поефикасно управување со возните паркови во товарниот транспорт. Во воздушниот сообраќај се предлага избегнување летови каде што постојат алтернативни начини на превоз.
Што се однесува до домаќинствата, агенцијата препорачува намалување на користењето гас, особено за готвење, и премин на електрична енергија каде што е тоа можно.
Слични мерки се предлагаат и во индустријата, со поголема флексибилност при користењето на суровини и енергенси.
Извршниот директор на IEA, Фатих Бирол, предупреди дека последиците може да бидат сериозни доколку не се реагира брзо.
„Војната на Блискиот Исток создава голема енергетска криза. Во отсуство на брзо решение, влијанието врз пазарите и економиите ќе станува сè посериозно“, изјави тој.
Тој додаде дека агенцијата е во постојан контакт со владите со цел да се зачува стабилноста на енергетските пазари.
IEA нагласува дека слични мерки во минатото веќе давале резултати и ги повикува владите да ги применат преку регулативи, стимулации и пример во јавниот сектор, со посебна заштита на најзагрозените граѓани.