Активистите на опозициската партија Тиса стојат на предизборни штандови во Јасфенисзару, слика која пред само неколку месеци беше незамислива во град од 6.000 жители, каде што Фидес, партијата на националистичкиот премиер, водеше 16 години.
„Тиса расте“, рече еден велосипедист додека поминуваше покрај нив, што е игра на зборови, бидејќи партијата го носи истото име како реката што тече од север кон југ на земјата.
Крисзтина Менцел вели дека ова е нејзиното прво влегување во политика и дека ја привлекла харизмата и аргументите на Петер Маѓар, кој го оживеа движењето во 2024 година и во август го посети Јасфенисзару како дел од националната турнеја. Четиридесет и едногодишната козметичарка од тогаш секојдневно по три часа ја промовира неговата програма и управува со локалните профили на партијата на социјалните мрежи.
„Овие информативни штандови имаат значително влијание. Дури и оние кои никогаш не би се осмелиле да ги откријат своите политички преференции се подготвени да разговараат со нас“, изјави таа.
Поранешниот владин инсјадер, 45-годишниот Петер Маѓар, ја презеде лидерската улога во опозицијата критикувајќи го режимот на Орбан во 2024 година, по скандалот со помилувањето на осуден за сексуално злоставување деца. Оттогаш тој постојано ја критикува корупцијата во владата и занемарувањето на јавните услуги. Скандалот претставува „пресвртна точка“ за Унгарците кои веќе беа незадоволни од економската ситуација, а многумина „сфатија дека им е доста од системот на Орбан“, според Золтан Лакнер, главен уредник на неделникот „Јелен“.
Додека Фидес ја покри земјата со огромни предизборни плакати, Тиса ги повика своите симпатизери да ги постават плакатите на своите куќи и на фасадите на продавниците, пишува AFP.
Наместо да формира традиционални предизборни штабови, Петер Маѓар се потпре на мрежа здруженија наречени „Острови на Тиса“, задолжени за јакнење на неговата кампања.
Оваа стратегија носи резултати дури и кај руралната, постара и помалку образована изборна база на Виктор Орбан.
Со своите 4.000 „Острови на Тиса“, опозицијата се фокусира на области кои претходно ги занемарила. Првично организираа локални настани, хуманитарни акции, скара и политички дебати за да ги обноват врските пред да започнат со предизборната кампања.
Клучот за успехот на овие настани е вклучување на мали и средни претприемачи, според Лакнер, кој го опиша движењето како „претприемачка револуција“. Тие се „‘рбетот на овие здруженија“. Своето знаење го ставаат на располагање со „прагматичен, а не идеолошки“ пристап, при што примарната цел, тврди Лакнер, е „обновување на функционална држава“.
Од таа група локални угледници, Тиса на своите претходни избори ги избра кандидатите за парламентарни избори.
„Тоа им дава кредибилитет со оглед на длабокото разочарување од кариерните политичари“, изјави Булцсу Жига, истражувач во Центарот за правична политичка анализа за AFP.
Сепак, нивниот недостаток на политичко искуство носи „ризик“ кој Тиса „очигледно се обидува да го ублажи“, предупреди експертот, наведувајќи како пример практиката на партијата да го ограничува медиумскиот пристап на своите кандидати, што е широко критикувано.
Во рурална Унгарија, активизмот може да има висока цена. Крисзтина Менцел тоа го дозна на потежок начин: блиска роднина и локална пратеничка на Фидес престана да ја посетува нејзиниот козметичарски салон откако стана политички активна.
Исто така, адресата на продавачката Естер Сомфај беше објавена на интернет откако во ноември протече внатрешната база на податоци на партијата, што погодило околу 200.000 поддржувачи.
„Но, нема да се плашиме“, изјави Менцел за AFP, додавајќи дека има „чувство дека луѓето се повеќе се отвораат. Ако сè се направи фер, ќе победиме“.