Последниот знак дека излегувањето на Велика Британија од ЕУ не е невозможно, е уредничка статија во британскиот таблоид . “Сан”, во која ЕУ е дефинирана како “безмилосно проширена доминирана од Германија федерална држава”. Толку е бескорисно да бидат проверувани и користени од приврзаниците на “Брекзит” како факти и тврдења, како и од Доналд Трамп – нивните аргументи се емоционални, не фактички – но вреди да се запрашаме дали блокот всушност е доминиран од Германија на некој малициозен начин. Ова го пишува во својата анализа Леонид Бершидски од агенцијата “Блумберг”, пренесува БГНЕС.

Во 2011 година десниот новинар Симон Хефер напиша материјал во “Дејли Меил”, во кој предупредуваше за подемот на “четвртиот рајх” – ново германски искуство за освојување на Европа како последица од должничката криза. Хефер ги интерпретираше повиците на Германија кон другите европски земји да ги балансираат своите буџети и да ги координираат економските политики како прв чекор кон “финансиски унија, кој ќе ја остави Германија да ги диктира финансиските услови на остатокот на Европа”.

Ништо од овој вид не се случило пет години подоцна, па не е јасно што има предвид весникот “Сан” под федерална држава: Федерација не може да постои без општи даноци. Се претпоставува дека тоа е повикување на омраза кон бирократијата во Брисел. Но тоа, сепак, во никој случај не значи дека таа е доминирана од Германија. Највисокиот Германец во хиерархијата на ЕУ е Мартин Шулц, претседателот на Европарламентот.

Законодавството на ЕУ е послабо од парламентот кој според неговите членови, дури и е неспособен да иницира законодавство. Тоа го прават најдобро безличните технократи од персоналот на ЕУ, а Германците сочинуваат само 10% од не-техничкиот персонал на Еврокомисијата, додека населението на Германија е 16% од она на ЕУ. Има речиси исто толку Италијанци и Белгијци меѓу администраторите на ЕУ. И Германците се несразмерно претставени во клучните дирекции: нивната најголема концентрација е во аналитичкиот центар. Германија, меѓу другото, е малку несразмерно претставена кога станува збор за придонесот на пари за програмите на ЕУ.

Животот не е филм

Во 2015 година нејзината економија произведе 20,7% од целата ЕУ, но уделот нејзино во буџетот на ЕК стигна 21,4%. Британија имаше околу 16% од бруто домашниот производ на ЕУ, односно повеќе од нејзиниот удел во буџетот од 12,6%. Нема причина да се жалат на германска “доминација” во плаќањето на програмите на ЕУ. Поплаките на приврзаниците на “Брекзит” не се за количинско супердаритечството на Германија во “супердржавата” на Брисел, таква каква што е.

Тие се поради перцепцијата дека Германија е премногу моќна политички и економски, дека таа е де факто е центар на донесувањето на одлуките во ЕУ. Всушност има нешто такво: германската канцеларка Ангела Меркел ги поттикна Европејците да воведат санкции против Русија поради нејзиниот став кон Украина; таа и нејзиниот министер за финансии Волфганг Шојбле презедоа водството минатата година при решавање на грчката криза; таа едвај се консултираше со некого, кога одлучи да ги покани во Германија сириските бегалци. Ако има некој кој ја дефинирал европската политика при појава на каква и да е криза, тоа е Меркел.

Или Меркиавели, како и италијанските новинари Виторио Фелтри и Џенаро Сангилјано ја нарекоа валвата состојба во нивната книга за “El Quarto Reich.” Германија, природно, е најголемата економска сила во блокот и е земја со најголемо население, но ако ЕУ беше создадена така што ќе се дава институционалното предност на поголемите земји, никој не би се приклучил кон Унијата на прво место. Необичната политичка сила на Меркел и Германија доаѓа од желбата за превземање на одговорност и поднесување на финансиски оптоварувања. Грција не би се задржала платежноспособна без пари од Германија. Како најголем кредитор, Берлин природно имаше повеќе што да каже од другите при преговорите на условите за заздравување.
Германските политичари почувствуваа одговорноста за зачувување на еврозоната недопрена – веројатно затоа што Германија заработува економски од споделувањето на валута со послаби економии. Германија е рај за инвеститорите, кога други земји од еврозоната се со проблеми. Но не е вина на Германија што таа има силна извозно ориентирана економија – тоа е нешто што се очекува да го сакаат и други земји од ЕУ, вклучувајќи ја и Велика Британија, чиј извоз минатата година достигна едвај 1/3 од германскиот.

Овој дел од германската “доминација” не може да биде регулиран или договаран – таа е вистинска, органска економска сила. За бегалци Меркел исто го презеде водството, бидејќи нејзината влада сакаше да ја плати сметката. Другите не сакаа. Германија обработи минатата година 441 800 барања за азил, за споредба, бројот на Велика Британија е 38 370. И спасоносниот план за Грција, и бегалската криза покажаа ограничувањата на германската доминација: На најголемата земја во ЕУ беше дозволено да води – тоа значи дека има одлучувачки глас во бескрајни зајадливи разговори – само кога таа сака да придонесе повеќе од останатите за општите проекти.

Дури тогаш другите бурно можат да не се согласат: Германија беше изолирана по прашањето за бегалците и беше принудена да склучи понижувачки договор со Турција за престанок на протокот. А што се однесува до релативно безболните санкции против Русија – доста поскапо е за Германија, отколку за повеќето од другите членови на ЕУ поради поголемите трговски односи од пред санкциите – консензусот во ЕУ веќе еродира. При управувањето со Меркел, Германија не толку раководеше како што се обидуваше да ги задржи ЕУ и еврозоната заедно – со ограничен успех, како што се испостави. Да раководи би значело даму допушти на Хефер, да поттикнува поголема интеграција, фискална унија, да наликува на “федерална држава” – но Меркел не покажа политичка волја за притисок во ниту една од овие правци.

Германската влада нема да е првата што врши притисок за поблиска интеграција, бидејќи тоа би ги разбудило спомените за проповедта од 1945 година на министерот за нацистичката пропаганда Јозеф Гебелс каква ќе биде Европа во 2000 година. Гебелс напиша: “Со голема мера веројатност може да се предвиди дека Европа ќе биде обединет континент во 2000 година. Германија нема да биде окупирана од непријателите. во 2000 година германската нација ќе биде интелектуалниот лидер на цивилизираното човештво. “Повеќе од 70 години по смртта на Гебелс, стравот од “четвртиот рајх” се најголема пречка за германското лидерство, да не зборуваме за превласт во европскиот проект. Нема германски лидер кој сака да биде виден како се стреми кон повеќе власт и да биде спореден со нацистите.

Меркел со задоволство ќе се откаже од појавата на лидерство, ако некој друг беше толку заинтересиран за зачувување на Унијата заедно, и платено за тоа. Франција, сепак, со задоволство игра втора виолина, макар и само затоа што е помалку економски стабилна. И сојузите на други земји – како што антиимигрантските коалиција во Источна Европа – се чисто ситуациски, а не се обид да ја преземат водечката улога. Во 2016 година германската доминација во ЕУ е мит. Единствената предност што Германија ја има над своите соседи, е силната економија. ЕУ нема да се претвори во федерална држава во скоро време, и противниците на поблиска интеграција треба да бидат благодарни за тоа на стариот комплекс на помала вредност на Германија.