Старата берзанска мудрост вели дека има смисла да се продаваат акции во мај и да се вратат на пазарот на есен. Но, оваа година ваквата тактика засега не функционира. Технолошкиот индекс Nasdaq скокна за речиси седум отсто во мај, што е негова најголема месечна добивка оваа година.
Минатата недела њујоршките берзански индекси се придвижија малку пониско, но тоа не ја наруши сликата за целиот месец, во кој S&P 500 порасна за 4,8 отсто, а технолошкиот Nasdaq за 6,9 отсто. Правилото дека треба да се повлечете од пазарот во мај („Продадете во мај и заминете“), бидејќи растот не се очекува до есен, засега не важи.
„Биковските“ движења се должат на убавите профити на американските корпорации во првиот квартал и економските податоци кои, иако ФЕД го одложува почетокот на намалувањето на каматните стапки, се сосема солидни. Не треба да се нагласи дека не сите сектори се во позитивен тренд. Берзанскиот индекс на транспортните компании чека нов рекорд од ноември 2021 година. Годинава неговата вредност се лизна за пет отсто, што укажува на одредени проблеми во економијата. Во индексот на транспортни компании се вклучени авиокомпаниите (цената на акцијата на Американ Ерлајнс минатата недела падна за 17 отсто поради најавата за помала добивка), железничките оператори, бродските…
Тоа што се случува на Волстрит мора да се разбере и низ објективот на претседателските избори. Џо Бајден ќе стори сé за да спречи економијата да западне во рецесија, не го интересираат екстремно високиот буџетски дефицит (повеќе од шест отсто лани во време на добар економски раст) и јавниот долг кој излезе од контрола. Но, сето тоа не му помага многу. Според најновата анкета на Институтот Харис за британскиот весник Гардијан, 56 отсто од Американците веруваат дека економијата е во рецесија, 72 отсто веруваат дека инфлацијата ќе продолжи да расте, а речиси половина (49 отсто) веруваат дека S&P 500 падна оваа година, иако всушност доби добри 11 отсто, а лани 24 отсто. Дури 49 отсто од испитаниците сметаат дека стапката на невработеност е највисока во последните 50 години, иако реално таа е помалку од четири отсто и меѓу најниските во модерната историја.
Ако останеме со долгот, тоа секако не е само проблем на САД. Глобалниот долг на сите субјекти порасна од минатогодишните 307 на 315 трилиони долари, објави Институтот за меѓународни финансии.
Долгот на претпријатијата е 164,5 трилиони, државниот долг е 91,4 трилиони, а долгот на домаќинствата е 59,1 трилиони. Во исто време, IIF предупредува дека долгот расте со најбрза стапка од Втората светска војна.
„Втор квартал по ред долгот расте, главно на сметка на пазарите во развој, каде вкупниот долг веќе изнесува рекордни 105 трилиони долари, 55 трилиони долари повеќе од пред една деценија“, вели IIF во својот квартален извештај.
Од развиените економии најзадолжени се Јапонија и САД. Во споредба со БДП, долгот во развиените економии е претежно благо намален отколку во земјите во развој (Кина, Индија, Мексико…) и се искачи на рекордни 257 проценти од БДП.
Изминативе денови беа објавени некои важни макроекономски податоци. Инфлацијата во еврозоната во мај изнесува 2,6 отсто на годишна основа, што е повисока отколку во април (2,4 отсто). Ова е прво зголемување годинава, а повеќето не очекуваат дека Европската централна банка ќе ја намали каматната стапка во четврток на седницата во јуни. Во САД ќе мора да почека. Априлскиот индекс на цените на расходите за лична потрошувачка (ЈКП) порасна за 0,3 отсто на месечно и 2,7 отсто на годишна основа во согласност со очекувањата. Економскиот раст во САД беше само 1,3 отсто во првиот квартал по последната ревизија, а не 1,6 отсто.
По две години, јапонската централна банка повторно интервенираше на девизниот пазар, откако во април вредноста се лизна на најниско ниво во последните 34 години. Министерството за финансии потврди дека потрошило 9,79 трилиони јени (62 милијарди долари) во периодот од 26 април до 29 мај за интервенцијата, која очигледно имала намера да ја ослабне американската валута во однос на јапонската.