Повеќе од 60 економисти ги повикаа европратениците да го поддржат дигиталното евро, предупредувајќи дека еврозоната би можела да „изгуби контрола“ врз сопствените пари и да стане уште позависна од американските компании ако проектот не успее, објавува „Фајненшл тајмс“.
„Силното јавно дигитално евро не е луксуз или опционален додаток, туку неопходна заштита за европскиот суверенитет, стабилност и отпорност“, напишаа економистите во отворено писмо до европратениците пред сослушувањето во Европскиот парламент.
Европскиот совет го поддржа планот на Европската централна банка (ЕЦБ) за лансирање на електронски еквивалент на готовина до 2029 година. Сепак, сè уште не е јасно дали предлогот ќе го добие потребното мнозинство во Европскиот парламент на клучното гласање подоцна оваа година. Вкупно 68 потписници на писмото, вклучувајќи европски академици како што се Французинот Ерик Моне, Германецот Јан Питер Кранен и Даниела Габор, предупредуваат дека Европа е премногу зависна од американските услуги за дигитално плаќање. Ова, велат тие, потенцијално ја изложува на „геополитички притисок, странски комерцијални интереси и системски ризици надвор од европска контрола“.
Економистите истакнуваат дека дури тринаесет земји од еврозоната немаат никакви домашни опции за дигитално плаќање, потпирајќи се целосно на меѓународни системи за картички како што се Visa, Mastercard и PayPal. Без директно да го спомене американскиот претседател Доналд Трамп, писмото ги наведува „неодамнешните настани“ што ги направија овие ризици „повеќе од само теоретска можност“.
„Европа ќе ја изгуби контролата врз најфундаменталниот елемент на нашата економија – нашите пари. Силното јавно дигитално евро е нашата единствена одбрана“, се вели во писмото, испратено до сите 720 членови на Европскиот парламент во петокот и видено од Financial Times.
Фото: ЕЦБ ЕУ
Од друга страна, европската банкарска индустрија лобира за намалување на проектот за дигитално евро. Во ноември, 14 од најголемите банки во регионот, вклучувајќи ги Deutsche Bank, BNP Paribas и ING, предупредија дека дигиталното евро може да ги поткопа напорите на приватниот сектор во Европа за развој на конкуренцијата со американските системи за плаќање.
Германскиот комитет за банкарска индустрија, најважната група за банкарски интерес во земјата, ги нарече плановите на ЕЦБ премногу сложени и скапи, велејќи дека тие нудат „малку конкретни придобивки за потрошувачите“. Фернандо Наварете, конзервативен европратеник од Шпанија, кој беше назначен од Парламентот да го процени проектот за дигитално евро, исто така се залага за значително намалена верзија на проектот. Економистите во писмото ги повикуваат креаторите на политиките на ЕУ да „се спротивстават на кратковидното финансиско лоби“.
Отвореното писмо го покренаа академскиот тинк-тенк „Sustainable Finance Lab“ со седиште во Утрехт и холандската банка „Triodos“, која се фокусира на одржливи финансии и го поддржува планот на ЕЦБ. Главниот економист на „Triodos Bank“, Ханс Стегеман, еден од потписниците, рече дека верува оти другите банки се плашат да не изгубат значителен дел од малопродажните депозити, кои во моментов претставуваат евтин и предвидлив извор на финансирање. Според сегашните планови, секое лице може да држи до 3.000 евра во дигитален паричник, а тие пари нема да им бидат достапни на приватните банки како депозит.
– Сакаме финансиски систем кој му служи на општеството, а не обратно – рече Стегеман, додавајќи дека јавниот систем за електронско плаќање е важен дел од таков систем.