Трговијата меѓу земјите-членки на ЕУ опадна за прв пат по речиси една деценија, исклучувајќи го периодот на пандемијата на коронавирусот, и покрај напорите за рестартирање на единствениот пазар во услови на економски закани од Кина и САД, покажуваат податоците на Европската комисија цитирани од „Фајненшл тајмс“.
Според нацрт-верзијата на годишниот извештај на блокот за единствениот пазар, што ја виде финансиското издание, трговијата меѓу земјите-членки како дел од БДП на ЕУ опадна од 23,5% во 2023 година на 22% во 2024 година. Ова е прв годишен пад од 2016 година, ако се исклучат ефектите од блокадите за време на пандемијата Ковид-19. Времето потребно за развој и одобрување на стандарди за стоки низ цела ЕУ се зголеми од 3,2 години во 2023 година на 4 години во 2024 година.
Податоците ги нагласуваат предупредувањата од лидерите, вклучувајќи ја и претседателката на Европската централна банка, Кристин Лагард, дека внатрешниот пазар „стагнира“, и покрај растечките закани како што се американските царини и зголемената кинеска конкуренција.
„Единствениот пазар е нашата најдобра предност во справувањето со надворешните притисоци и време е да се потпреме на неговите силни страни“, се вели во извештајот, кој треба да биде објавен подоцна овој месец и во меѓувреме може да биде предмет на промени.
Иако има подобрувања во некои области, како што се признавањето на професионалните квалификации низ цела ЕУ и усвојувањето на дигиталните технологии, во други извештајот забележува „јасно влошување“, соопшти „Фајненшл тајмс“.
Уделот на ЕУ во странските директни инвестиции се намали за 22% во последните пет години, покажа и извештајот.
„Фрагментираните „национални правила“ продолжуваат да го прават основањето и водењето бизнис низ цела ЕУ комплексно и скапо, без никаков напредок досега“, предупредува извештајот.
„Губењето на конкурентноста на Европа е во голема мера самонаметнато“, рече Франческа Стивенс, генерален секретар на европското тело за индустрија за пакување Europen.
Фото: Принтскрин
„Проблемот не е само сложената и оптоварувачка регулатива, туку и лажната идеолошка поделба помеѓу конкурентноста и одржливоста, погрешното верување дека едното може да постои без другото“, рече таа.
Европските претставници сугерираа дека падот на трговијата меѓу земјите-членки може да се должи на флуктуациите на цените на енергијата по целосната инвазија на Русија во Украина.
Европската комисија не одговори веднаш на барањето за коментар од „Фајненшл тајмс“.
Во меѓувреме, лоби групата „BusinessEurope“ предупреди дека европските компании „сè повеќе го сметаат извозот на пазари надвор од ЕУ за попривлечен отколку тргувањето во рамките на единствениот пазар“.
Подобрата интеграција на единствениот пазар стана клучен елемент во напорите на Брисел за подобрување на економијата на ЕУ во услови на американски царини и азиски земји кои ги поткопуваат европските производители, кои се соочуваат со структурно повисоки трошоци за енергија и вработување.
Претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, минатото лето објави стратегија за единствениот пазар. „Патоказот“, кој ветува дека ќе утврди како блокот ќе постигне целосна интеграција до 2028 година, се очекува пред септември 2026 година.
Комисијата објави најмалку осум стратегии за единствен пазар од 2003 година, забележува „Фајненшл тајмс“.
ЕЦБ проценува дека скриените трошоци за трговија со стоки во рамките на ЕУ се еквивалентни на царини од 65%. Оваа проценка се зголемува на 100% во трговијата со услуги.