Примирјето во источна Украина може да пропадне во секој момент, предупредуваат експерти, цитирани во рускиот печат.
Донбас помина вчера прв ден без војна – како што беше договорено во Минск на 12 февруари. По целата линија на фронтот стапи во сила прекин на огнот. Уште е рано сепак да зборуваме за примирје, пишува рускиот весник “Комерсант”, посочувајќи дека меѓу главните причини ситуацијата крај градот Дебалцево.
Проруски сепаратисти рекоа дека нема да го почитуваат прекинот на огнот во овој стратешки регион, каде според нив чуваат во опсада војници на Киев. Тензијата е толку голема што лидерите на земјите од “нормандската четворка” (Русија, Украина, Германија и Франција) одлучија денес повторно да одржат консултации по телефон како вчера.
“Тие се фокусираат главно на потребата земјите строго да се придржуваат до запирањето на огнот и да започнат повлекување на тешките оружја. Разговарано беше и за најтешката состојба во областа на Дебалцево и улогата на мисијата на ОБСЕ во контрола на усогласеноста на тивкиот режим”, посочува весникот, и го цитираше соопштението на Кремљ.
“Дебалцево и спорот околу него може да успеваат бездруго д аго дестабилизираат примирјето, исто како што претходното примирје пропадна поради борби крај аеродромот во Донецк. Украина го нарекува Дебалцево стратешко место, спротивната страна -” котел “, и овој различен поглед не е случаен”, изјави за “Комерсант” Киевска политиколог Дмитро Џангиров.
Неговото мислење го дели и рускиот аналитичар Алексеј Макаркин, кој смета дека дури и да има ден-два тишина во Донбас “, ситуацијата може да експлодира во секој момент”.
Тој потсетува на “цел куп нерешени технички и политички проблеми” околу Минските договори, меѓу кои – украинските војници, опколени крај Дебалцево. “Со оглед дека договореното на Минските договори нема никаква јасност” дали овие сили “треба да се предадат – или да останат? Сите овие прашања ги нема црно на бело”, објаснува Макаркин.
Воениот експерт Виктор Мураховски, ја споредува судбината на Украинците, опколени во Дебалцево, со рударска закана за примирјето. Според него Киев очигледно сака да ги снабдува овие војски преку меѓународни набљудувачи и организации, бидејќи бунтовниците очигледно им ги блокирале патиштата кон регионот и можат да ги бомбардираат со тенкови, чие повлекување не е предвидено во документите од Минск.
Недостатокот на вистинска контрола и сигурни гаранции исто ги загрозува Минските договори, пишува “Независимаја газета”, пренесува БиБиСи.
Формално тоа се задачите на ОБСЕ, но досега нејзини претставници само регистрираа бомбардирање, без да ги посочуваат виновниците. Раководството на ОБСЕ објаснуваше дека мисијата во Донбас нема доволно гаранции за безбедноста во зоната на воените дејствија, ниту овластување да врши истраги. Тоа им даваше на земјите можност меѓусебно да си ја префрлаат вината.
Сега ОБСЕ изјави дека планира да испрати повеќе набљудувачи, но во случај на провокации може да не успее да ги именува виновниците, прецизира весникот.
Во меѓувреме страните во конфликтот продолжуваат да разменуваат удари, констатира “Московскиј комсомолец”. Украинскиот претседател Петро Порошенко пак изјави дека при неуспех на договорите е подготвен да прогласи воена состојба во земјата. А водачот на сепаратистите во Донецк Александар Захарченко соопшти дека нивната Доњецка народна република ќе претендира за целата Доњецка област на Украина, ако не добие фактичка независност од Киев, се вели во прилогот.
Наивно би било да се очекуваат во денешните услови некакви конечни одлуки, расудува Макаркин пред “Новие известаја”. “Во моментов (…) Никој не сака ескалација на конфликтот. Не сака Украина, која едноставно не е во состојба да води борбени дејства (иако има доста кои сакаат да ги води). Не сака Русија, не сака Западот. Токму така дојде до преговорите и договорите во Минск – од ќор-сокак “, вели Макаркин.
Новите договори од Минск се осудени на пропаст, бидејќи “Путин очигледно не ја прифаќа сериозно позицијата на Западна Европа и процесот на мирно решавање”, особено “одбива да го признае учеството на руски војници и тешко оружје во конфликтот”. Тоа го кажува за “Ведомости” директорот на меѓународниот центар за одбранбени студии во Естонија, Метју Бриза.
Според експертот Москва и сепаратистите веќе ги толкуваат договорите сосема различно од западните лидери. Путин ќе сака да преговара сериозно, дури откако Минск-2 ќе пропадне и на Русија ќе и бидат наметнати нови економски санкции, смета експертот.
Договорите од Минск се “чекор во вистинска насока” и “ќе доведат до трајно решавање на конфликтот во Украина”; најважно е сега да бидат реализирани во целост и без одолговлекување, вели генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг пред радио Комерсант ФМ. Денеска весникот “Комерсант” го објави целосниот текст на интервјуто.
Русија треба да ги почитува границите на Украина, нејзиниот територијален интегритет, кои сепак ги “крши – и со анексијата на Крим, и со активната поддршка за сепаратистите”, истакнува Столтенберг.
“Сметаме дека Русија обезбедува премногу сериозна, значајна поддршка на сепаратистите, кои не би напреднале толку без слична поддршка. Ова ги крши основните принципи на меѓународното право”, вели генералниот секретар на НАТО. За воено присуство на Русија во источна Украина зборуваат и податоци од разузнавачките средства и независни извори.
Освен тоа ОБСЕ информира за воена опрема во регионот, додава тој. “Тешко е да се поверува дека сепаратистите можат самостојно да користат оваа техника – таму очигледно има специјалисти од Русија, кои помагаат во работењето на овие многу сложени системи на оружје”, вели Столтенберг.
НАТО не се стреми кон конфронтација со Русија. Се обидуваме да воспоставиме конструктивни партнерски односи, но не можеме да ги компромитираме принципите врз кои се гради безбедноста. Русија треба да ги почитува правилата, мора да ги почитува суверенитетот на сите земји “, додава генералниот секретар на Алијансата.
Тој забележува дека Пактот не гледаат директни закани за безбедноста на членките откај Русија. “Истовремено, сепак гледаме тренд Русија да употреби сила, како што се случи во Грузија, Молдавија, Крим, источна Украина. Тоа природно предизвикува загриженост кај нас. Токму затоа (…) Сакаме да ја зголемиме борбената подготвеност за да може НАТО во иднина да ги брани сите земји од Алијансата “, нагласува Столтенберг.