Од многуте прашања кои произлегуваат по убиството на Борис Немцов – 55-годишниот опозиционер, кој во 90-тите години беше гувернер, а потоа прв заменик во владата на Борис Елцин, од особена важност се две: 1. Кој го направи и зошто? 2. Како тоа ќе влијае на односите меѓу Русија и Западот?
Западните земји веќе повикаа за спроведување на темелна и објективна истрага, кој ќе ги најде убијците. Многу аналитичари и претставници на медиумите, природно американските веќе ја напишаа пресудата: Путин наредил да го убијат Немцов, за да ја заплаши и смири опозицијата, пишува во својот коментар Раџа Менан за американското издание National Interest. Со тоа тој сака да каже: “Не мајтапете се со мене, инаку ќе те убијат”.
Сега сите кои сметаат дека Кремљ не е нарачател на убиството на Немцов, едноставно не го гледаат она што се случува во путинска Русија. Убиството на Ана Политковска, затворањето на Ходорковски, труењето со полониум на Литвиненко – ова се само некои од најпаметните примери кои покажуваат дека со владата на Путин најдобро е да не се прават шеги.
Но токму во тоа е проблемот со заклучоците за загинувањето на опозиционери – не треба да се смета дека зад убиството на Немцов стои само режимот.
Го обвинуваат Путин во многу работи, но не и во глупост. Западните лидери и многу руски експерти беа уверени дека под притисок на санкциите Путин ќе престане со мешањето во Украина, но тој ја прошири руската поддршка на сепаратистите во Донбас и зачекори кон военото учество во конфликтот во источна Украина – дури и во позадината на беспомошната економска криза.
Независно што предвидуваат за неговиот пораз, нема никакви причини да се смета дека тој е загрозен од нешто. Јавното мислење покажува дека неговата популарност, како и досега, е многу висока.
Колкаво и да е нивото на незадоволство на Русите во врска со војната во Украина и економскиот пад, опозициските сили, како и досега, се неорганизирани. Најмалку Путин сакал десетици илјади Руси да излезат на улиците на Москва, а токму тоа го доби тој по убиството на Немцов. Тешко е да се поверува дека остроумниот Путин не го предвидел ова.
Навистина Немцов сакаше да организира протест против војната во Украина, но никој не се надеваше дека тој ќе собере банди. Да, тој планираше да ја објави брошурата “Путин и војната”, која според него требаше да биде доказ дека војната во Украина е одамна планирана. Но средствата на кремљската пропаганда се бескрајни, како и способноста на Кремљ да ги плаши приватните медиуми. ИП машината на Путин требаше да го објави разоткривањето факти како дезинформација, а ако се појават документи, тие се случува да бидат прогласени за лажни.
Според писателката Маша Гесин ако Путин и неговата придружба не го порачале убиството на Немцов, тогаш создадената од нив атмосфера на агресивен шовизинам и политичка параноја би можела да ги инспирира руските националисти. Освен тоа, се искажуваат и претпоставките дека убијците на Немцов сакале да ги зајакнат несогласувањата меѓу Русија и Западот, за да влијаат на текот на текот на дискусијата во САД за вооружување на Украина.
Ако војната во Украина ги расипе односите меѓу Русија и Западот, тогаш убиството на Немцов ги уништи конечно. Ништо не може да ги задоволи најжестоките критичари на Путин освен истрага што ќе ја докаже вината на Кремљ, а тоа е целосно исклучено. Одговорноста за она што се случило, во голема мера, е на рускиот претседател. Сега кон него се однесуваат непријателски, како никогаш досега, особено во САД. Попрецизно кажано, оние кои инсистираат на обезбедување на оружје на Украина, ќе сфатат дека сега аргументите им звучат поубедливо, независно од тоа што убиството на Немцов и предложените од нив мерки не се меѓусебно поврзани, од гледна точка на значењето. Убиството, иако шокантно, не може да даде одговори на прашањата поврзани со вооружувањето на Украина.
Целта на обезбедување на американско оружје на Украина, како и порано, останува нејасна. Можеби тоа е потребно за да се покаже воен притисок врз Путин, за да прекине војната и да склучи зделка со Киев ? Или за да се обезбедат средства на Киев потребни за победата над сепаратистите и симнувањето на “Републиките”? Ако е првото, тогаш што ќе го спречи украинскиот претседател Петро Порошенко, инспириран од поддршката на САД, да дејствува во втората насока (безусловна победа), ако сето навистина зависи од американското оружје?
Останува необјаснето и што ќе прави Вашингтон ако Путин преземе одмазднички мерки и насочи кон Украина уште повеќе војници и оружје, а сепаратистите завладеат повеќе територии.
Можеби Обама ќе испрати уште оружје? А ако тоа не го реши проблемот? Како приврзаниците на вооружувањето на Украина ја замислуваар разликата помеѓу одбранбеното и напаѓачко оружје?
Колку и ужасно да е убиството на Борис Немцов, тоа во никој случај не ги решава овие прашања. И додека тие не бидат решени, аргументите во корист на обезбедувањето на оружје на Украина, остануваат недоволни. Но, тоа не е важно: ако денешното примирје не се почитува, во Украина ќе се испорача американско оружје. И донесувањето на таквото решение ќе го поттикнеше токму убиството на Немцов.