Во Чешка ги продаваат пасошите на бегалци од Сирија и Ирак, како влезен билет за ЕУ.
Појавата, со што се бори Прашката полиција, е релативно нова. Затоа и властите се среќаваат со огромни тешкотии во битката против криминалците, признава Хуберт Ланг од одделот “Документи за идентификација”: “Најверојатно шемата е следнава: обесправените луѓе ги продаваат пасошите во странство, по што ги прогласуваат за изгубени или украдени. Или пак зборуваме за документи за лична идентификација на починати, кои не треба да се враќаат во соодветната служба.
Најопасната категорија сепак вклучува лични документи, кои не се прогласуваат ниту за изгубени, ниту за украдени. Така нивните броеви не спаѓаат во информативниот систем на Шенген и како носители не можат да бидат фатени при проверки на надворешните граници на Шенген. ”
Полицијата смета дека зад овој вид трговија стојат организирана криминални банди од шверцери на луѓе. Во Европа тие врбуваат луѓето кои се подготвени да ги продадат своите пасоши. Во земјите со граѓански војни или други конфликти во арапскиот свет овие документи чинат цело богатство, вели Ланг: “На бегалците им требаат пасоши, за да се качат на некој авион за Европа, каде потоа поднесуваат барања за азил. Тоа дека чешките пасоши во странство се многу добро заштитени против фалсификување, не се меша со нив да се злоупотребува на таков начин “.
Чешките пасоши се добро заштитени од фалсификување, но тоа не ги спречува со нив да се се злоупотребува.
За бегалци овие документи се само начин да се качат на некој авион. Тоа дека при пасошката контрола во Европа тие се наоѓаат украдени, веќе не ја игра суштинската улога, бидејќи бегалците веднаш поднесуваат барање за азил.
Не требаат многу технички вештини за да бидат преработени европските пасоши. Како го прават ова, објаснува чешкиот експерт од “Документи за идентификација”: “На страницата со сликата на сопственикот на пасошот се лепи нова страница, изготвена со најобичен инкџет или ласерски печатач и сликата на новиот носител на документот. Токму таа најдоцна се проверува од граничните службеници. Но секој патник од арапско потекло е подложен на посебна контрола на границите “, вели Хуберт Ланг.
Во меѓувреме чешките власти регистрирале повеќе од 100 случаи на патници со украдени пасоши. Не се знае, сепак колку други вакви случаи поминале незабележано. Затоа чешките власти се обидуваат да се спротистават на оваа нелегална трговија со објаснување кампања меѓу луѓето кои продаваат пасошите.
Повеќето од нив се обесправени како најмногу случаи има во Северна Бохемија. Полицијата допрва треба да воспостави канали по кои пасошите стигнуваат до потенцијалните купувачи, како и какви се добивката на шверцерите:
“Најтешко е да се докаже дека некое лице има продадено пасош. Но, ако некој за две години загуби три-четири пати пасош, тоа веќе е сомнително и ние сме должни да провериме овие случаи”, вели Ланг.
Во меѓувреме, властите размислуваат промени во законот, со кои ќе бидат надуени санкциите за повторно изгубени документи за лична идентификација. Додека амандманите сепак станат факт, ќе помине уште доста време во кое трговијата со пасоши ќе продолжи да се развива, сметаат аналитичарите.