Турција ита своите барања да стане главен транзитен центар со два нови гасоводо и, кои ќе пумпаат гас од Азербејџан и Русија кон Европа, но мечтите може да се покажат како полесни од исполнувањето на амбициозните проекти, се вели во коментар на Франс прес.
Минатата недела Турција и Азербејџан почнаа со работа по новиот 1850 километри копнен Трансанатолски гасовод (ТАНАП), кој до 2018 година цели да обезбедува 10 милијарди. Кубни м. гас , а за година подоцна кон европските потрошувачи и 6 милијарди..
Во исто време турски и руски претставници преговараат напорно за да ги договорат условите за чисто новиот “Јужен поток”, кој поминува под Црното Море.
Со ЕУ ,ТАНАП и Русија зад грбот на “Јужен поток”, Турција се наоѓа во една значајна стратешка позиција во растечката ривалство меѓу Брисел и Москва за снабдувањето со гас.
Сонот на Турција е во западниот дел на земјатае , регион која граничи со Бугарија и Грција, да стане гасен центар, каде што неколку цевоводи ќе се спојат за да пумпаат гас кон Европа.Поддржан од ЕУ ТАНАП изгледа дека сигурно ќе биде изграден . Од овој гасовод зависи враќање на инвестицијата од 40-45 милијарди. Долари во гасното наоѓалиште “Шах Дениз” 2.
Во исто време “Турски поток” е далеку помалку стабилен предлог.
Потребно време
Се уште остануваат прашања за тоа дали Турција има доволно капацитет да стане вистински гасен центар, кој бара многу повеќе од изградбата на инфраструктурата на гасоводите.
“За да стане енергетски центар треба да има голем број на компоненти кои се потребни, како никој од нив не постои сеуште во Турција”, рече Едвард Чоу виш научен соработник во Центарот за стратегиски и меѓународни студии (CSIS).
Тој истакна недостатокци на силен меѓународна банкарски систем, стабилен правен систем кој може да ги решава обичните комерцијални спорови, како и потребната инфраструктура за складирање.”Турција има предности на местото, таа е поблиску до многу земји кои произведуваат нафта и гас. За да се претвори во центар треба време”, рече уште тој.
Проектот ТАНАП е во вредност од 10 милијарди. Долари, чија изградба беше подигната од турскиот претседател Реџеп Ердоган и неговиот колега од Азербејџан Илхам Алиев, е цврсто поддржан од Европската унија, кој се надева дека тој ќе му помогне на континентот да ја намали зависноста од рускиот гас .
Според аналитичарите, Турција ќе мора да го зголеми својот капацитет од првично планираните 16 милијарди м.кубни за година, за да има некакво значајно влијание врз целта на ЕУ за диверзификација на снабдувањето надвор од Русија на претседателот Владимир Путин.
“На долг рок, ако ТАНАП испорачува повеќе, тоа ќе почне да му дава поголема важност. Тоа е нешто што најверојатно ќе се случи, но нема да биде во скоро време”, вели Лурен Русека, виш советник во компанијата IHS Energy.
Тешко за разбирање
Планот за изградба на “Турски поток” беше драматично прогласен од претседателот Владимир Путин во декември во Анкара, како замена на гасоводот “Јужен поток” за да ја заобиколи Украина. Рускиот претседател ја обвини ЕУ за неуспехот на “Јужен поток”, кој требаше да излегува во Бугарија.
Но Русија и Турција, кои веќе се поврзани со подводниот гасовод “Син поток”, треба да се договорат за конечниот лик по “Турски поток”.
Во замена за тоа, дека се согласува цевка да минува низ нејзина територија, Турција обезбедува од Русија попусти во износ од 10,25%. Тоа е добредојдено за земјата, чиј економски раст забавува и има проблем со валутата.
Сепак рускиот весник “Комерсант” минатата недела објави дека финалните преговори стигнале во “ќорсокак” во однос на прашањата за цените. Турскиот министер за енергетика Танер Јилдиз сепак инсистирал на тоа дека двете страни се согласиле.
“Претпоставував дека тоа ќе се случи, но се уште не е подготвено да започнат, финалните договори кои треба да бидат договорени и потпишани меѓу” Гаспром “и (турската државна енергетска компанија)” Ботас “, рече уште претставникот на IHS Energy Русека.
Дури и еднаш договорот да е потпишан, ќе се бара политичка волја и финансиски грб, за да се изградат петте цевоводи потребни за создавање на предвидениот капацитет, кој исто како и “Јужен тек” ќе е во износ од 63 милијарди. Кубни. М. годишно.
“Едностран или двострани” Турски поток “е можен според мене”, вели соработникот на CSIS мешана. “Тешко ми е да замислам систем од 63 милијарди. Кубни. М. Годишно во блиска иднина”, особено имајќи го предвид финансиската напон на рускиот гигант “Гаспром” и притисокот од западните санкции поради Украина, додава тој.
Цевоводот има капацитет од 16 милијарди . кубни. м. годишно
Сепак планот за изградба на “Турски поток” е знак за зајакнување на односите меѓу Русија и Турција. Двете земји успеаја да се заштитат од спорови околу прашањето со Сирија и конфликтот во Украина, кои им наштеттуваат на нивниот сојуз.
Додека ТАНАП се гледа како конкурентен проект на “Турски поток”, Ердоган, го проценил моментот и му телефонираше на Путин во пресрет на церемонијата за ТАНАП, за да разговара околу плановите за руско-турскиот план за гасоводот, соопшти Кремљ.