Конструкцијата на името на ЕУ е сериозно разнишана. А резултатот од грчкиот референдум влијае и врз ставовите на Британците, кои во 2017 година ќе гласаат за членството на земјата во ЕУ. Ќе дојде ли до Brexit?
Откако во мај британските конзервативци беа реизбрани, членството на Велика Британија во ЕУ стана тема број еден.Премиерот Камерон вети да закаже референдум за ова прашање – најмногу со цел да смири дел од своите пратеници, кои се особено чувствителни кога станува збор за Брисел. Се очекува референдумот да се одржи кон крајот на 2017 година. Чудно е дека бизнис и финансиски свет во Велика Британија, кои обично имаат топла врска со конзервативците, не сакаат земјата да излегува од ЕУ. Самиот Камерон исто преферира неговата земја да остане во ЕУ, но во исто време инсистира на реформи и за повторни преговори под некои од условите. Со недели британскиот премиер обиколува низ Европа, за да агитира за своите реформски идеи. Во моментов, сепак прашањето за британското членство во ЕУ останува во заден план.Едноставно затоа Унијата си има еден куп други, многу поголеми грижи: кризата во Грција, драмата со бегалците, тензиите со Русија.
Грција – адут во рацете на антиевропейците
“Во Брисел никој нема такт да се занимава со Велика Британија и нејзините барања за реформи”, вели Фабијан Зјулег од бриселскиот тинк-тенк European Policy Center. “Кога се прашуваме за другите кризи, тогаш ќе мислиме на Англичаните”, објаснува Зјулег. Тој е категоричен дека брзи реформи не можат да се очекуваат. Само затоа што за реформи се сака волјата на “големите играчи”: “Германија, на пример, што треба да се фокусираат на прашањето, но во моментов е премногу зафатена со Грција. Но до референдумот има уште доста време. Ако грчката криза се реши без излез на земјата од еврото, сето ова нема да има кој знае како да влијание врз ставовите во Велика Британија “, смета Зјулег.Други аналитичари се на сосема поинакво мислење. Тие тврдат дека резултатот од грчкиот референдум ќе го засили лобито на антиевропејците во Обединетото Кралство.”Гласањето на Грците ќе го доближи излегувањето од еврозоната. А пак ако Грција ја напушти и ЕУ, Камерон ќе има во своите раце меч со две острици “, објаснува Рем Кортевег од лондонскиот Centre for European Reform. Според него заканата дека Грција може да излезе од еврозоната и дури од ЕУ, од една страна ги засилува позициите на Камерон во повторни преговори на односите меѓу Лондон и Брисел.
Од друга страна, тоа дава адут во рацете на оние Британци, кои сметаат дека нивната земја треба да ја напушти ЕУ. Нивниот аргумент: “Ете, видовте ли дека европската идеја не функционира. Зошто да сме дел од еден толку ослабена унија?”.И навистина: Развојот на грчката криза, постојаните против тужбит обвинувања и политички авантури, сериозно ја разнишаа конструкцијата и името ЕУ. “За прв пат во својот живот се прашувам дали пак европскиот проект веќе не е толку оштетен што да не може повеќе да се опорави”, гвели актерот и автор Алекс Андреу. Тој раскажува кпред неговите британски пријатели, кои инаку се поддржувачи на европската идеја, сега одлучиле да гласаат за излез на Велика Британија од ЕУ – токму заради развојот на грчката криза. И најмногу поради начинот на кој европските институции спрема Атина.
Пресвртна дена
Сегашната криза има влијание и врз британската економија, вели Симон Вокер, претседател на Institute of Directors, организација на британски работодавци. “Откако Грците рекоа” не “, кризата влезе во нова фаза. Ако Грција ја напушти еврозоната, тоа ќе влијае и врз голем број на британски фирми “, тврди Вокер и цитира британски бизнисмени, според кој излегувањето на Грција ќе ја потресе целата еврозона и евентуално ќе повлече по себе и други слаби медитерански економии.
“ЕУ доживува тешки времиња”, резимира Рем Кортевег од лондонскиот Centre for European Reform. “Европската интеграција досега беше еднонасочна улица. По референдумот во Грција сепак овој принцип веќе не важи.Ако Грција излезе од еврото, логично ќе настане прашањето: кој ќе биде следниот? А веројатноста да дојде до Brexit – односно, Британците да ја напуштат ЕУ, уште повеќе слабее европската конструкција “, смета експертот за Дојче Веле.