Егзекуциите на четворица познати шиити и десетици лица поврзани со “Ал Каеда”, се базираат на проценката дека кралството може да ги разбие сунитските џихадисти, без да ги отуѓи умерените сунити, пишува Ангус Мекдауел во анализа на агенција “Ројтерс”.

Ријад беше свесен дека убиствата на духовникот Нимрим ал Нимрим и тројца други шиити ќе доведат до протести во странство, но се претпоставува дека реакциите во самото кралство ќе бидат контролирани.

Со смртта на четворицата шиити Саудиска Арабија испрати порака на сунитското мнозинство дека е на негова страна. Тоа беше потребно заради стравот од продолженото влијание на шиитски Иран во Блискиот Исток.

Во исто време егзекуциите на 43-та членови на “Ал Каеда” беа демонстрација дека властите ќе ја уништат поддршка за радикалните идеи. Еден бунт на сунитското мнозинство во самото кралство би бил опасен за династијата која управува со одобрение на конзервативните свештеници.

Слични конфликти веќе имало и на нив се должат сите тешки моменти на кралското семејство, кое е на власт од дваесеттите години на XX век – , а тие потекнуваат претежно од модернизацијата на државата и односите со Западот, на кои се лутат конзервативните сунити.

Таков беше и бунтот на “Ал Каеда” во 2003 година – групата го нападна кралот, и го сврте своето салафистичко толкување на исламот против него и тоа беше особено страшно за властите. Поради тоа “Исламска држава”, која исто исповеда салафизмот, е проблем за Ријад.

Иако Саудијците не ја поддржуваат терористичката организација, некои од нив веројатно прифатќаат дел од нејзините цели, реториката против шиитите и Западот, како и критиките насочени против корупцијата во династијата.

Анкара ќе ја тужи Русија поради загубите од санкциите во Светската трговска организација

Реакцијата на државните медиуми само го потврди тоа – одразувајќи ги егзекуциите, тие се фокусираа речиси целосно врз убиството на духовникот Фарис ал Захрани.

Тој е во затвор од 2004 година и локалните медиуми го опишуваат како главен идеолог на “Ал Каеда” за време на тогашните напади на групата, кои убија стотици лица.

Зхарани ја распространуваше пораката на џихадистите дека династијата го отфрлила исламот и дека муслиманите се должни да ја убијат неа и нејзините сојузници. Тој проповедаше и такфир – обвинение на други муслимани, дека се неверници.

Такфирот е суштински дел од салафитскиот ислам. Според вахабистичките верзија на салафизмот која е официјалната религија во кралството, само државните духовници имаат право да преземаат такфир, но џихадисти проповедаат дека секој муслиман може да го направи тоа.

Исламистите го отфрлаат и претендирањето на Саудиска Арабија дека е водечка сила во салафизмот, не ја признаваат позицијата на државните духовници како арбитри на правата вера и не ја прифаќаат династијата за легитимно владејачка.

Тоа ја исправа Саудиска Арабија не само пред физичка, а и пред идејна битка за интерпретацијата на салафисткия ислам.

Во исто време прекинот на дипломатските врски со Иран во неделата, ја истакна агресивната надворешна политика на кралот Салман, кој е на власт само една година.

Ријад се потпира сè помалку на САД и е убеден дека треба да се компензира колебливоста на американската администрација да се занимава со сериозните проблеми на Блискиот Исток.

“Доста толку. Техеран продолжува да си поигрува со Западот, да го спонзорира тероризмот и да користи балистички оружја и никој не прави ништо по прашањето”, изјави извор запознат со размислувањето на саудиската влада.