Рускиот претседател Владимир Путин,даде опширно интервју за “Билд”, во кое зборува за најразлични теми – од Стидената војна, ситуацијата во Сирија, до ситуацијата во Крим и неговиот развој како политичар во текот на годините. Со Путин разговараат Николаус Бломе, Каи Дикман и Даниел Бискуп. Еве детален текст од интервјуто:

– Почитуван господине претседател! Одбележуваме 25-годишнината од крајот на Студената војна. А во текот на изминатата година видовме многу војни и кризи, какви долго не беа се случувале. Каде е згрешено?

– Ќе почнете со клучниот збор. Ние сите згрешивме уште од првите чекори и не успеавме да ги надминеме поделбите во Европа. Пред 25 години падна Берлинскиот ѕид, но поделбата во Европа не беше надмината, невидливите ѕидови едноставно беа преместени на исток. Тоа се создадоа предуслови за заемни корите, неразбирања и кризи. Многумина, вклучувајќи и во Германија, ме критикуваат за познатата изјавата на конференцијата за безбедност во Минхен. А што невообичаено реков тогаш? По падот на Берлинскиот ѕид рекоа дека НАТО нема да се проширува на исток. Ова го изјави тогашниот генерален секретар на НАТО, граѓанинот на Сојузна Република Германија г-дин Вернер колку што се сеќавам. Впрочем неколкумина германски политичари во тоа време предупредуваа за тоа и предлагаа свои решенија, на пример г-дин Егон Бар. Знаете дека јас, природно, се сретнав со германски новинари, мислев дека ние, онака, ќе дојдеме до овој проблем кој вие сега го посочивте, и зедов од архивата од тоа време – 90-те години, разговори на советското водство со некои германски политичари, вклучувајќи и со г-дин Бар. Тоа никогаш не било објавено.

– Ова интервју?

– Не, тоа биле работилници со германските политичари Геншер, Кол, Бар со советското раководство – Горбачов, Фалин кој тогаш јго предводеше меѓународниот оддел на ЦК. Тоа никогаш не било домен на публикување. Вие и вашите читатели ќе бидете први кои ќе дознаат за овие разговори од 90-тите години. Еве што вели г-дин Бар: “Ако при обединувањето на Германија не се направат решителни чекори за надминување на поделбата на Европа на непријателски блокови, понатамошниот развој може да прифати премногу негативен карактер, осуда на СССР и меѓународна изолација.” Тоа е кажано на 26 јуни 1990 година

Словенечки „план Б‟: 670 километри жица на јужната граница

Г-дин Бар нуди конкретни нешта. Тој зборува за потребата од создавање во центарот на Европа на нов сојуз. Европа не била обврзана да се движи кон НАТО. Цела Централна Европа, вклучувајќи Источна Германија, или без неа, требало да се обедини во посебна унија со учество и на Советскиот Сојуз, и на САД. И вели: “НАТО како организација, а тоа е воена структура, не треба да се шири и кон Централна Европа.” Во тоа време тој беше патријархот на европската политика, имаше свој поглед за иднината на Европа и вели на своите советски колеги: ” Ако вие не се согласувате со тоа, туку напротив, а напротив прифатите проширувње на НАТО, и ако СССР се согласи со ова, тогаш јас повеќе нема да дојдам во Москва. ” Гледате, тој беше многу умен човек. Тој гледаше во ова смисла, беше убеден дека треба да се промени целосно форматот за да се излезе од времето на Студената војна. Но ние не направивме ништо.

– Тој доаѓал ли пак во Москва?

– Не знам. Тоа беше разгвор од 27 февруари 1990 година Ова е запис на разговор меѓу Фалит, од страна на СССР, а од страна на германската политика биле Егон Бар и Фојгт.

Што се случи всушност? Се случи она за што предупредуваше г-дин Бар. А тој предупреди дека не треба да се развиваат воените структури на НАТО на исток. Дека треба да се создаде нешто заедничко, обединување на цела Европа. Ништо од ова не се случи, напротив, се случи токму спротивното, она за што тој предупредуваше – инфраструктурата на НАТО почна да се шири на исток и се случи проширувањето.

Ние илјада пати сме слушале како се повторува од нашите европски и од американските политичари – земјите имаат право сами да избираат на кој начин да ја обезбедуваат својата безбедност. Да, ние знаеме за тоа. Тоа е точно. Но е вистина, исто така, дека другите земји имаат право да донесуваат одлуки за проширување или не на својата сопствена организација и да дејствуваат онака како што сметаат за целисходно од гледна точка на воспоставување заедничка меѓународна безбедност. И водечките членки на НАТО би можеле да кажат: не, ние се надеваме дека сакате да ни се придружите, но ние не мислиме да ја прошириме нашата организација, ние ја гледаме на друг начин иднината на Европа.

Во последните 20-25 години, особено по распадот на СССР, кога исчезна вториот центар на светските сили, наиде желбата да се добие целосно задоволство од единствениот престој на врвот на светската слава, моќ и благосостојбата. И воопшто немаше никаква желба веќе да се сврти ниту кон меѓународното право, ниту кон Повелбата на ОН. А каде се интервенира против статутот, веднаш се прогласуваат дека ОН е застарена организација.

Покрај проширувањето на НАТО на исток во областа на безбедноста наиде и систем од противракетна одбрана. Сето ова одеше под маската за противтежа на иранската нуклеарна закана.

Во 2009 година сегашниот претседател на САД г-дин Барак Обама рече дека ако нуклеарната закана на Иран престане да постои, тогаш никакви стимулации за создавање на систем за противракетна заштита нема да има, тој стимул ќе исчезне. Но договорот со Иран е потпишан, сега се разгледуваат прашањата за симнување на санкциите, сè е ставено под контрола на Магат, првиот ураниум веќе е транспортиран на територијата на Русија за преработка, а системот за противракетна одбрана продолжува да се развива. Потпишани се билатерални договори со Турција, Романија, Полска, Шпанија. Во Шпанија се преместуваат морски сили кои треба да функционираат во сферата на противракетната одбрана. Во Романија веќе е создадена база, во Полска ќе биде создадена некаде кон 2018 година, во Турција се става радар.

Ние активно се спротивставуваа против она што се случува, да речеме, во Ирак, во Либија, во некои други земји. Велиме: не треба да го правите тоа, не одете толку далеку, не правете грешки. Но, никој не не слушаше. Напротив, сметаа дека ние сме зазеле некоја антизападна, непријателска на Западот позиција. А сега, кога имаш стотици илјади, веќе милиони бегалци, како мислите – дали била нашата позиција антизападна или прозападна?

– Колку што разбрав, вие ги посочивте грешките кои Западот ги допушти во односот кон вашата земја. Како одгвори за возврат на грешките Русија за овие 25 години?

– Да, допуштија. Ние не изјавуваме ништо за нивните национални интереси, а требаше да го направиме тоа уште од самиот почеток. И тогаш можеби светот ќе беше повеќе избалансиран.

– Она што велите сега значи дека почнувајќи од 1990-1991 година од моментот на распадот на СССР и во наредните години Русија недоволно јасно ги има формулирано своите национални интереси?

– Апсолутно.

– Знаеме дека имате посебен однос кон Германија. Пред десет години во интервју со нас по повод 60-годишнината од крајот на Втората светска војна вие рековте дека во целата приказна Русија и Германија никогаш не биле така блиски како сега. Што е останато според вас од оваа блиску до денешниот момент?

– Меѓусебната симпатија на двата народа – тоа е главното, тоа е во основата на нашите односи.

– Ништо ли не е променето?

– Мислам дека не. Без да гледам на обидите – на вашите обиди, на обидите на вашите колеги – да ги расипете односите со помош на медиумите и антируската пропаганда, мене ми се чини дека тоа сепак нема да се случи така како што ви се сака. Не на вас лично, се разбира. Ги имам предвид медиумите воопшто како целина, вклучувајќи и во Германија. Во Германија е многу силно туѓото влијание врз медиумите, пред сè задокеански.

Вие рековте дека сум посочил сè што мислиме за грешките од земјите на Запад. Сосема не сум посочил сè, само дел од најважните работи. По распадот на Советскиот Сојуз се појавија толку сложени процеси внатре во самата Русија. Се намали индустриското производство, пропадна социјалниот систем и особено стана очигледна нападот на меѓународниот тероризам.

Се разбира, ние сами сме си виновни, нема зошто да обвинуваме некој друг. Но, она што меѓународниот тероризам го користи во борбата против Русија, а никој не обрнува на тоа внимание, или го подржува – антидржавните сили во Русија имаат политичка, информативна, финансиска, а понекогаш и воена поддршка – за нас ова е очигледен факт. И се разбира, во овој момент сфативме дека разговорите се разговори, а геополитичките интереси се сосема друга работа.

За руско-германските односи. Настина во 2005 година тие отидоа на многу високо ниво и понатаму се развиваат многу успешно. Кај нас стоковниот обмем се искачи на над 80 милијарди долари.

Огромен број работни места во Германија беа создадени благодарение на соработката меѓу Русија и Германија. Заедно се трудевме да ги спречиме неповолните трендови во Блискиот Исток, во Ирак, во особено.

Ние направивме многу сериозни чекори во проширувањето на енергетската соработка. Многу германски претприемачи отворија свои фирми во Русија, беа создадени илјадници претпријатија. Се зголеми граѓанската размена, се развија хуманитарните контакти. Во тоа време беше создаден и јавниот форум “Петербургски дијалог”.

Зборував дека прометот кај нас беше 83-85 милијарди Долари, а за првите месеци од тековната година падна двапати. Мислам дека на крајот на годината ќе биде некаде под 40 милијарди долари, не повеќе. Со 50% падна.

Но сепак сме задржале односи, редовно се состануваме со сојузниот канцелар на различни настани, ми се чини, седум пати се среќававме минатата година, 20 пати сме разговарале со неа по телефон. Одржувавме години на литературата и германскиот јазик во Русија и соодветно на рускиот јазик во Германија, оваа година планираме да спроведеме младинска размена – т.е. односите се развиваат, фала богу. Се надевам дека и во иднина ќе продолжат да се развиваат. Ние ќе ги надминеме овие компликации со кои се соочуваме денес.

– Колку што разбрав од вашата изјава, НАТО би требало да каже на источноевропските држави, дека нема да ги прими во својата организација, дека нема да станат членки на Алијансата. Мислите ли дека НАТО би можел да го преживее тоа?

– Се разбира.

– Но, тоа е запишано во Повелбата на НАТО.

– А кој го пишува статутот? Луѓе. Да не е во статутот да е запишано дека НАТО е должно да го прифати секој кој ќе побара? Не. Потребни се критериуми потребни се услови за тоа. Ако имаше политичка волја, сè може да се направи, ако го сакаа. Но тие едноставно не го побараа. Сакаа да царуваат. Седнаа на овој трон. И што се случи следно? Сега ние разгледуваме кризни ситуации.

А ако беа направиле така, како што предлагаше најстариот паметни Германец г-дин Егон Бар, требаше да се создаде нешто ново, обединета Европа, и кризи немаше да има. Требаше да има друга ситуација со своите проблеми. Но можеби тие немаше да ја имаат оваа острина, нели разбирате?

– Има една таква теорија дека постојат двајца претседатели Путин: едниот е до 2007г., Тој е млад, прогласуваќи се за солидарност со Американците, Шредер беше негов пријател. И после 2007г. се појави друг Путин. Во 2000 година, вие велите: ние сме должни никогаш да не се конфронтираме со Европа, мора да стори сé за да ја надминеме таквата можност. А денес оваа конфронтација постои. Имам доста искрено прашање за вас. Кога ќе се врати претходниот Путин?

– Никогаш не сум се менувал. Прво, јас и сега се чувствувам млад. Бев пријател на Шредер и си останувам пријател на Шредер. Ништо не се сменило.

А што се однесува до такви проблеми како борбата против тероризмот, тоа исто така не е променето. Да, тогаш по 11 септември јас бев првиот кој заѕвони на претседателот Буш и изразив солидарност со него. И ние бевме подготвени да направиме се за да се избориме заедно со тероризмот. Денес, кога се случија терористичките напади во Париз, исто така разговарав за тоа, а потоа се сретнав со претседателот на Франција.

Ако тогаш беа беа послушале Шредер, ако беа послушале Ширак, ако беаме послушале мене, можеби немаше да се случат сегашните терористички напади во Париз, бидејќи немаше да има таков упад на тероризам на територијата на Ирак, Либија и другите земји од Блискиот Исток.

Имаме заеднички закани и што го сакавме, па го сакаме и сега, да се стремиме кон обединување на напорите на сите земји во Европа, така и во светот за борба со оваа закана. Не само против тероризмот, криминалот и трговијата со луѓе, но и во борбата за зачувување на животната средина – многу заеднички проблеми. Но, тоа не значи дека ние секој пат со сите сме должни да се согласуваме со овие или други прашања. И ако нашата позиција не му се допаѓа на некого, тоа не е најдобриот начин секој пат да не прогласуваат за непријатели. Можеби е подобро понекогаш да слушнат, да преиспитаат критички со што да се согласат и да побараат заеднички решенија. Токму за ова разговарав во Њујорк на 70-годишнината од основањето на ОН.

– Би сакал да изразам мислењето дека денеска повиците за борба против исламскиот тероризам се толку силни, што би можеле повторно да ги обединат Русија и Западот во оваа борба, но се јавува проблемот “Крим”. Настина, дали Крим вреди за цената да се стави на заедничката соработка со Западот?

– Што разбирате под зборот “Крим”?

– Промена на границите.

– А јас под ова ги разбирам луѓето – 2,5 милиони луѓе. Оние луѓе кои се исплашија од превратот, да кажеме искрено дека беа исплашени од државниот удар во Украина. И по превратот во Киев – а тоа не беше ништо друго освен државен удар, како и да го разубават,тие се крајни националистички сили кои тогаш дојдоа на власт, а делумно, но во значителен степен тие директно почнаа да се закануваат на луѓето- на руските луѓе и рускојазичните луѓе кои живеат во Украина и во Крим, особено, бидејќи таму концентрацијата на Руси и рускојазичните е поголема отколку во другите делови на Украина.

Што да направивме ние? Ние не сме војувале, не сме окупирале никого, никаде не сме пукале , ниту еден човек не загинал во резултат од настаните во Крим. Ниту еден! Ние ги користевме Вооружените сили само за да ги воздржат 20 илјади војници на Украина од мешање во слободната изјава на волјата на луѓето кои живеат таму. Луѓето отидоа на референдумот и гласаа. Тие побараа да бидат дел од Русија.

Што е ова демократија? Демократијата е волјата на народот, а луѓето побараа да живеат онака како што гласале. За мене е важна не територијата и не границите, туку судбината на луѓето.

– Но границите се составен дел од европскиот светски поредок. Вие велите дека тоа е многу важно, вклучувајќи и во однос на планот за проширување на НАТО.

– Ова е важно – секогаш да се почитува меѓународното право. Во случајот со Крим меѓународното право не е повредено. Во согласност со Повелбата на ОН секој народ има право на самоопределување. Во случајот со Косово Меѓународниот суд на ОН одлучи дека при решавањето на прашањето за суверенитетот мислењето на централната власт може да не се зема предвид. Земете, ако сте сериозно издание, искрено пред своите читатели, извадете го од архивата говорот на претставникот на германската федерација на овој Меѓународен суд и наведете го. Земете го писмото на американскиот депаратамент, или говорот на претставникот на Велика Британија. Земете и прочитајте што е напишано таму. Косово изјави за својата независност и целиот свет го усвои ова, знаете ли на кој начин?

– По војната?

– Не, решението е на парламентот. Тие дури и не одржаа референдум.

Што се случи во Крим? Прво, Кримскиот парламент беше избран во 2010 година и тогаш Крим влегуваше во составот на Украина. Ова е вонредна важно нешто за што зборувам сега. Се собраа пратениците кои беа избрани уште додека Крим беше во составот на Украина, гласаа за независност и назначија референдум. А граѓаните на референдумот гласаа за приклучување кон Русија. Освен тоа, како што вие правилно рековте, настаните во Косово се случија по неколку годишна војна и фактичка интервенција на земјите на НАТО, по бомбардирањето над Југославија и ракетните напади врз Белград.

Сега сакам да ве прашам: ако Косоварите во Косово имаат право на самоопределување, зошто жителите на Крим да немаат тоа право? Ако сакаме позитивни односи меѓу Русија и нашите пријатели – соседите во Европа и низ целиот свет, да се обединиме околу позитивен, конструктивен клуч, би требало како минимум да почитуваме една околност, еден услов – да се почитуваме еден друг, да ги почитуваме интересите еден на друг и да се придржуваме кон исти правила, а не да ги менуваме секој пат кога и како ни е поволна.

Вие ме прашавте дали вашиот покорен слуга е пријател или непријател на некого? Односите меѓу државите се градат малку поинаку, не само како односите меѓу луѓето. Јас не сум пријател ниту со невестата, со ниту младоженецот, јас сум претседател на Руската Федерација. 146 милиони луѓе – оние луѓе имаат свои интереси и јас сум должен да ги наметнат нашите интереси. Ние сме подготвени не да се конфронтираме, туку да бараме компромис, но се разбира врз основа на меѓународното право, подеднакво за сите.

-Ако вие велите дека во Крим не е прекршено меѓународното право, како можете да објасните на своето население, на своите луѓе, дека во резултатот на овој чекор Западот, вклучувајќи госпоѓа Меркел, воведе санкции против Русија, од кои страда руското население?