Иран е подготвен да продолжи со вообичаениот бизнис со светот по историскиот договор за нуклеарната програма на земјата, аТехеран планира да насочи стотиците илјади барели сурова нафта кон Индија, најбрзо растечки пазар на нафта во Азија, и старите партнери во Европа.

Иран очекува одобрение од Агенцијата за атомска енергија на ОН (ИАЕА) и земјите-потписнички на договорот минатата година за намалување на нуклеарната програма на земјата, за да почне повторно слободниот извоз на нафта и да се одмрзнат милијардите долари средства на државата пишува “Ројтерс”.

Техеран планира да го подигне извозот со 500 илјади барели на ден по укинувањето на санкциите, што само ќе се додадете на понудата на светските пазари и ќе го зголеми притисокот врз цените на нафтата, кои веќе се намалија за повеќе од 70% од 2014 година до под 30 долари за барел.

Иран располага со дваесет и два големи танкери (VLCC), кои се закотвени крај бреговите на земјата, а тринаесет од нив се речиси или целосно полни, покажуваат картографски податоци на Thomson Reuters – бродовите содржат доволно нафта за да одговараат на пазарот на Индија за една недела.

Висок ирански извор близок до преговорите за идните испораки на земјата, која има четвртина од докажаните најголеми нафтени резерви во светот, потврдил за “Ројтерс” дека Индија ќе биде главната дестинација за извоз на сурова нафта.

“Побарувачката на сурова нафта во Индија расте побрзо од другите азиски земји. Слично на нашите конкуренти, ние гледаме на оваа земја како една од главните цели за продажба во Азија”, изјави изворот.

Нов пад на берзите во САД

Иран се надева дека ќе го зголеми извозот кон Индија со 200 илјади барели дневно од 260 илјади во моментов.

Индискиот рафинерии исто така, сакаат да го зголемат обемот на увоз од Иран, на вистинската цена, поради 10-те проценти раст во продажбата на автомобили во земјата, што е повеќе од растот во соседен Кина.

“Ние имаме долготрајна врска со Иран и по вдиганете на санкциите ќе направиме проценка на различните сценарија”, вели Л.К. Гупта, управен директор на Essar Oil India.

“Логично е да се купува нафта од блиски места “, Вели Х, Кумар, управен директор на друга индиски нафтена компанија, Mangalore Refinery, но предупредува дека сè ќе зависи од цената.

Ирански официјални лица велат дека нема очекување за зголемување на извозот кон места како Кина, Јужна Кореја или Јапонија поради падот на побарувачката на суровини и напорите на овие држави да станат независни од Блискиот Исток во однос на нафтата.

Извор на “Ројтерс” во рафинерија во Јужна Кореја изјави дека неговата компанија не очекува да се зголеми увозот од Иран, во голема мера поради многубројните алтернативи. Рафинерија во Јапонија коментираше дека ќе почне да увезува суровини од Иран само при многу строги нивоа на осигурување што може да потрае некое време.
Старите европски партнери

Иран веќе тргува ограничени количини на нафта главно со азиски купувачи според санкциите, но извозот е намален до малку над 1 милион барели на ден, што е пад од врвот од над 3 милиони барели на ден во 2011 година, пред воведувањето на санкциите.

Според претставници на иранската администрација Техеран планира да ги заживее трансакциите за испорака со европските партнери, за да се зголеми извозот.

Пред санкциите Иран изнесуваше до 800 000 барели дневно до Европа како главни купувачи беа Royal Dutch Shell, италијанската ЕНИ, грчката поделба на француската Total, шпанската Repsol и турски компании.

Повеќето поранешни купувачи постојано изјавија дека ќе уживаат да се продолжи увозот, но ќе инсистира на нови договори и тоа само по укинувањето на санкциите.

Една од официјалните новински агенции на Иран, MEHR, објави во петокот дека веднаш по укинувањето на санкциите земјата е подготвена да изнесе околу 200-220 илјади барели дневно до Франција, Велика Британија, Италија, Шпанија и Германија.

Трговска асоцијација BIMCO потврдува дека европските клиенти ќе бидат меѓу првите купувачи по укинувањето на санкциите.

“Поранешните клиенти на Иран се оние кои со најголема веројатност ќе се вратат како купувачи … Италија, Шпанија и Грција беа најголемите увозници на ЕУ во 2011 година”, рече Петар Санд, главен аналитичар во BIMCO.

По неколку години на недоволни инвестиции, Иран има потреба од странски парични средства за модернизација на нафтената индустрија.

ENI, Repsol и Total беа некои од фирмите со најголемите делегации за време на конференцијата во Техеран во ноември минатата година, за време на која Иран објави новите услови за странски нафтени инвеститори.

Изгледите за извоз за Северна и Јужна Америка, никогаш значителен пазар за Иран, изгледаат мали. Не само што санкциите на САД кои не се поврзани со нуклеарното прашање, остануваат во сила, но пазарот во регионот веќе е презаситениот од зголеменото производство во САД и Канада.

Несоодветен производ

Иран, исто така може да се соочи со тешкотии даго пласира производството поради слабата побарувачка на тешката нафта, која планира да ја извезува.

Латиноамериканските добавувачи кои произведуваат слични тешки суровини, веќе бараат нови купувачи во Азија.

Во рамките на Блискиот Исток, трговците сметаат дека главен конкурент на Иран ќе биде Ирак, кој успешно се врати на азиските пазари во последниве години, со извоз од над 3,5 милиони барели на ден.

Во Европа, иранската сурова нафта ќе се натпреварува главно со рускиот “Урал” и ирачките видови кои се со конкурентни цени.

Во Кина и Индија, силната продажба на патнички автомобили ја негува побарувачката на бензин, а доцнењето на тешката индустрија во Азија значи помалку потрошувачка на дизел, за чие производство најчесто се користи тешка нафта.

Иран има и наоѓалишта на сирова нафта, но има потреба од нив, за да го намали увозот на бензин.

Инаку, враќањето на Иран на пазарот ќе има дополнителен притисок над пазарот,

“Со враќањето на Иран … може да очекуваме пониски цени за овој квартал”, коментираат од Barclays.