Опасни ли се хистеричните, ксенофобични изливи на Адолф Хитлер за денешна Германија, особено во услови на кризата со бегалците? DW анализра по преобјавувањето на книгата на Хитлер “Мојата борба”.

“Оваа книга воопшто не може да се чита” и “Хитлер лаже безочно на секоја страница” – такви откритија се наоѓаат во речиси секоја од многубројните рецензии, кои излегоа по официјалната премиера нановото издание на “Мојата борба” минатата недела. За оние кои не се во текот, ќе ги сумираме најнапред фактите:

Хитлер го пишува пропагандниот памфлет во 1924 година, додека лежи во затвор поради “пивскиот пуч” од Минхен. Подоцна, за време на неговото владеење, книгата, од разбирливи причини, станува бестселер – само во Германија се продадени над 12 милиони примероци. По војната, уште во почетокот на окупацијата, авторските права на “Мојата борба” преминуваат во сопственост на Баварската влада која не дозволуваше објавување на памфлет во Германија – досега. Но 70-годишниот период на авторските права штотуку истече и на пазарот сосема легално се појави првото повоено издание – со бројни забелешки и научни коментари од изготвувачите.

Чисто појавување

Објавувањето на “Мојата борба” веднаш предизвика бројни прашања – кои сосема закономерни и значајни, но и директно луди. Правилните прашања гласат: ја загрозува ли оваа книга демократијата во Германија? Потребно ли беше нејзиното печатење? И што ќе научат младите луѓе, ако воопшто си го дадат трудот да се изборат со овие 2.000 страници на коментирано издание? А манијакалните следбеници на заговорничките теории (најчесто надвор од Германија) искрено напаѓаат со прашањето: Дали случајно “Мојата борба” излегува токму во моментот кога германското општество се тресе од спорот за бегалците, мигрантите и странците?

Иран гледа кон Индија по укинувањето на санкциите

Новото коментирано издаение веќе е во книжарниците

Се разбира дека совпаѓањето е случајно, бидејќи изданието се подготвува со години, далеку пред почетокот на актуелната криза. Сепак вреди да се размислува над совпаѓањето, макар и од страна на теории на заговор. Бидејќи расистичките испади на Адолф Хитлер во моментов навистина може да се најдат повеќе благо-расположени читатели, особено меѓу ксенофобијата од опкружувањето на “Пегида”.

Тие ќе бидат сепак незначително малцинство, бидејќи – како што рече познатиот британски историчар и биограф на Хитлер Иан Кршоу при претставувањето на книгата – “Германија е стабилна демократија, демократија со самодоверба.” Со други зборови, параноидните, искомплексирани и нечовеќки млаз на Хитлер кај мнозинството Германци денес можат да предизвикаат само здодевност и одвратност.

Во интерес на точноста треба да потсетува дека “Мојата борба” е рожба на времето – на годините по Вајмарската Република, кога Германците се ужасно сиромашни, а општеството им е поларизирано и доста хистерично. Тогаш нема речиси никакво демократски искуство, сеуште се длабоко заглибени во на хиерархиско, националистичко и милитаризирано размислување од 19 век. Таквото општество многу лесно можеш да го лажеш со патетичоо извици за “Версајското понижување” и за потребата од силен фирер, кој ќе го опорави не само просперитетот, но и такви прилично недефинирани и сомнителни вредности како “народната чест” и “националното достоинство”. Додека денешна Германија е сосема друга: богата, со спокојни вредности, со вистинско, многу силно и мудро општество, со функционална правна држава.

“Оној со бркчето”

Тука за втор пат ќе цитирам “земени” од интернет, кои од срце смејат. На различни форуми, на пример, човек може да прочита велемудри предвидувања како “оној со мустачките” ќе се врати во некакво инкарнација, бидејќи Германците денес имаат потреба од него – поради хаосот со бегалците. Таквите пророштва само покажуваат дека авторите воопшто немаат идеја за Германија и за случувањата тука.
Патем, коментираното издание на “Мојата борба”, во сосема друга врска, предизвикува една индиректна споредба помеѓу тоа време и денес. Историчарите, кои го коментираат текстот на Хитлер, нагледно докажуваат дека неговите говори против болшевизмот и “болшевичко-јудејскиот заговор” долго време остануваат чиста реторика. Уште во 20-тите години, германскиот Рајхсвер и Црвената армија соработуваат и се обучуваат заедно, подоцна Хитлер склучува пакт со Сталин, а цело време дел од десничарските во тогашна Германија доживува големи симпатии кон Советскиот Сојуз. Во основата на сето ова е омразата кон западните демократии, милитаризмот и верата во силниот вожд и здрава рака.

Па ако денес слушаме од десничарските во сегашна Европа – без разлика дали се каже “Национален фронт” или “Пегида” – веднаш ќе го чуеме истиот полутон: против прогнилата западна демократија и поддршка на мажот Владимир Путин.

Тоа го оставам без коментар.