Интервјуто што Шон Пен со мексиканскиот наркобарон Хоакин Гусман, познат по прекарот Дребоска, не е ништо друго освен потврда дека модерната политика се прави не со знаење и идеи, тукусо шоу и циркус. Затоа не е изненадувачки револтот на јавноста по интервјуто што беше го зел американскиот актер Шон Пен од мексиканскиот наркобарон и убиец Ел Чапо, кој е еден од најбогатите луѓе во светот според проценки на “Форбс”.
Тоа беше напрвено непосредно пред неговото апсење од поделба на Маринскиот корпус на Мексико. Интервјуто, објавено во списанието Rolling Stone, е монструозно, тоа илустрира неизмерната самобендисаност, минува во смешната, а како капак издава симпатија и сочувство до мултимилионерот, кому му се припишуваат околу 3.000 сурови убиства, меѓу безброј други злосторства, вклучувајќи бројни силувања. Шон Пен е најдобар актер, а освен тоа има славата на општественик со прогресивни ставови што однесено кон холивудските ѕвезди значи необјаснива слабост кон диктаторите и малите тирани од земји на Третиот свет. Тоа го покажува Маите Рико во извонредниот напис “Вечнниот восхит од деспотите”, каде се сеќава какви дитирамби пееше актерот, а исто и Мајкл Мур и Оливер Стоун за Фидел Кастро и Хуго Чавез: “Една од најголемите сили, кои воопшто имало планетата “,” брилијантен лидер “,” јас чувствувам кон него љубов и благодарност “. Како ли сега актерот ќе го објасни фактот дека на последните избори 70% од венецуелските гласачи го отфрлија во повеќето решителен начин режимот на Чавез? Иако ништо чудно тој и да не знае тоа.
Примерот на Шон Пен не е ништо друго, освен ново потврда дек современата политики се прави не со знаење и идеи, туку со шоу и циркус, зад кои се скрие празнината, а што е добро, а што лошо решаваат медиумите наместо општеството. Да се фали Фидел Кастро како “мудриот човек во светот”, како што рече Оливер Стоун, значи да се покаже невиден незнаење и цинизам, сеедно да се восхитуваме на Сталин, Хитлер, Мао, Ким Ил Сунг или Роберт Мугабе; значи да се наведува како пример половинвековната диктатура, која ја стави Куба во затвор, од кој Кубанците се обидуваат да избегаат по секоја цена, дури и со ризик да падне во челустите на ајкули. Од овој калибар е и пофалба на Хуго Чавез како политичка ѕвезда од планетарен размер, чиј режим ја фрли Венецуела во беда, насилство и репресија, каде животниот стандард паѓа заедно со галопирачкиот и највисока во светот инфлација, и каде самата срцевина на власта е пројадена од корупција и наркодилери. На такви сигурно им е многу погодно – додека седат во Холивуд и сите нивни права се заштитени, бидејќи никој нема да ги исфрла од домовите, никој нема да им го земе бизнисот, парите или слободата – та на нив им е удобно во овие услови да се прават на “прогресивни” јавни дејци кои добиваат покани од некакви сатрапите и ги штитат нивните тоталитарни режими, при што милиони луѓе живеат во страв, беда и лаги, без право на глас, без најмногу елементарни права. А сега, освен диктаторите, овие “прогресивни” јавни дејци зедоа да ги бранат криминалците и сериски убијци како Гусман “Ел Чапо” – Сиромавиот, кој според зборовите на Шон Пен тргнал по патот на криминалот, само затоа што тоа бил единствениот начин да преживее во неправедниот свет каде сè е подредено на олигарсите. За жал новинарството исто стана жртва на денешната цивилизација на фарса во која политиката, пак и самиот живот, се претворија во шоу.
Оние кои ја злоупотребуваат оваа професија, за да шират површни, банални и смешни идеи и очигледни политички лаги, навреди на оваа професија и оние професионалци коиправат вистински чуда, за да ја исполнат својата должност – да ја кажат вистината на општеството, поради што добиваат мал хонорар и ги изложуваат на опасност својот живот. А такви како Шон Пен, Оливер Стоун и слични на нив, дури и не сфаќаат дека нивната позиција е израз на плукачки однос кон Венецуела, Куба и Мексико и воопшто кон земјите од таканаречениот Трет свет, бидејќи тие лицемерно ги воспеваат диктаторите на овие држави кои никогаш не би ги истрпеле во своите земји, потсетувајќи на тој начин Гинтер Грас, кој во 80-тите години ги повикуваше Хиспанците “да земат пример од Куба”, додека во самата Германија тој ги бранеше принципите на социјалдемократијата и се бореше против комунистичкиот модел.
Кога го критикувам неодговорниот парван како Шон Пен, не сакам да кажам дека актерите треба да се држат подалеку од политиката. Напротив, цврсто сум убеден дека треба да учествуваат во јавните дебати, во јавниот живот, тоа е морален долг на секој и ниту еден човек не може да се смета за ослободен од него, особено ако тој е незадоволен од општеството и светот во кој живее. Освен тоа сметам дека колку е попознат човекот, како во случајот со овие кинематографи, толку е поголема неговата одговорност за спроведувањето на овој долг. Тој има поголеми можности неговата позиција да стигне до јавноста. Но на ист начин и поради истите причини е задолжително такво учество во јавниот живот да се базира на стабилно познавање на тема за која се изразува говорникот. Овде ќе е соодветно да ги цитирам зборовите на уште еден Американец, овој пат на еден навистина кој го знае човекот, писателот Дон Винслоу, кажани по повод интервјуто на Шон Пен,и може да го видите на Deadline.com. Винслоу, кој 20 години се занимава со дејноста на мексиканските нарко картели и е автор на книгата “Картелот”, кој ми ја донесе неговата литературна награда, потсетување на сите оние новинари кои беа осакатени и убиени само затоа што се беа осмелиле да го изберат Чапо Гусман за субјект на својата истрага.
Тој е зачуден дека Шон Пен дури и не го прашал Дребоска зошто тој по бегството од затвор во 2001 година запали војна со другите картели, како резултат на што се убиени над 100 000. Шон Пен не постави и други прашања: колку милиони долари потрошил Ел Чапо за поткупот на судии, политичари и полицајци, зошто се беше решил на аранжман со Сади и убијците од “Лос Сетас” (еден од најголемите наркокартели во Мексико – ред.) и како е можно обезбедувањето да му пумпа во ќелијата малолетни девојки додека бил во затвор. Жали Винслоу и за тоа дека Шон Пен за време на 7-часовната разговор така и не го праша Чапо Гусман за 35-те убиени (вклучувајќи 12 жени) кои беа ликвидирани по наредба на дрогата под сомневање дека се работи за “Лос Сетас” до мировниот договор со оваа банда.
Што се однесува до причините, поради кои Шон Пен не ги поставил неудобните прашања на Чапо Гусман, тогаш тие се очигледни: тој цинично изгради интервјуто со убиецот така да го претстави како херој и жртва на економската и политички систем, кој така настојувал да ги уништат идолите на актерот – Фидел Кастро и Хуго Чавез. А и така е полесно да се одржува кредо на еден “прогресивен човек”, кој толку упатно го дополнува имиџот на успешен актер и милионер.
———————————————–
Написот на големиот Перуанскиот писател Марио Варгас Љоса е објавена во шпанскиот весник “Ел Паис”. 79-годишниот нобеловец за литература и е еден од титаните на латиноамериканската и шпанска, литература заедно Хулио Кортасар, Карлос Фуентес, Габриел Гарсија Маркез и други. Приврзаник на економскиот либерализам, тој се кандидира за претседател во 1990 година, но загуби од својот противник со јапонски потекло Алберто Фухимори.