“Кажете на светот”, ме замоли старата жена. “Нас ни убиваат!”. На неколку метри од нас, во срцето на јеменската престолнина Сана, се наоѓаат остатоците на станбен блок. Тој бил погоден од два успешни воздушни напади само минути порано.

“Тие ги уништуваат нашите домови, ги убиваат нашите синови … што сме им направиле?”, Плаче жената пред да се урне во моите раце, прегратката нејзина станува посилна, кога таа се расплакува. Секаде каде што одев – од камповите за привремено раселени лица до основни училишта, претворени во импровизирани засолништа, бев веднаш опкружен од луѓето, откако ја забележуваа камерата . Секој упатува истата молба: за некој да раскаже за нивната историја на светот. Тоа ми го скрши срцето , бидејќи јас немав храброст да им ја кажам простата, отворена вистина: дека надвор од границите на земјата, многу малку луѓе се заинтересирани од Јемен.

Фондацијата Бертелсман: Турција и Македонија со дефектни демократии

Иако ужасните повреди на човековите права, вклучувајќи и воени злосторства извршени од сите страни во конфликтот, се документираат со месеци, оваа војна не го привлекла вниманието на западната јавност, како конфликтот во Сирија. Јемен е под опсада. Предводената од Саудијците коалиција ја бомбардира секој ден земјата веќе една од година. Во последниве месеци битката се води во Таиз, каде ОН ги обвини бунтовниците хути и нивните сојузници за блокирање на крајно потребните хуманитарни испораки за град со 200 000 жители. Во исто време Аден, единствената област која досега успеала да биде “ослободена” коалициските сили (во јули минатата година), е зафатена од беззаконие.

Конфликтот се шири низ целата земја. Денес цивилите страдаат во борбите во Јемен, а жртвите веќе достигна 8 100 луѓе, а повеќе од 60 отсто од нив се резултат на воздушните напади на саудиската коалиција. Дваесет од 22-те провинции во Јемен несигурно се на работ на катастрофален глад. И сега, додека сириската трагедија ги зазеде првите страници на весниците и светските вести, хуманитарната катастрофа во Јемен во последната година, продолжува да биде пречекана со рамнодушност.
Не е тешко да се најде вести за тоа што се случува таму, но е тешко да се најде политичар кој ќе го постави прашањето на дневниот ред или гласач кој гледа на проблемот со загриженост. Тоа воопшто не е изненадувачки. За разлика од ситуацијата во Сирија, Велика Британија и САД се две од главните причини за проблемот во Јемен.

Едноставно кажано, коалиција од најбогатите арапски држави ги здружи силите за да ја бомбардира и фрла во глад една од најсиромашните држави, со помош на две од најбогатите и најмоќните сили во светот. Во петте години низ кои известуваат за настаните во Јемен, насловите во меѓународните медиуми полека влегуваат од оптимизам кон очај.

Во првите недели на Арапската пролет, секој објави “Јемен: мирната револуција”. Денес, кога земјата се наоѓа во најтешка криза во последниве децении, главната сторија стана “Јемен: Заборавете војна”. Постојано сум прашал: ако ситуацијата е толку катастрофална, зошто не видовме милиони јеменци да бегаат како Сиријците? Краткиот одговор е дека јеменците се во стапица. Кога војната започна на 26 март, сите излезни канали на земјата беа веднаш затворени, на движењето како на луѓе, така и на стоките беше наметната блокада, како во, така и надвор од земјата.
Земјите кои ги пречекаа Јеменците без виза како Египет, Јордан и Либан, сега се со затворени врати. Секој кој сака виза, наскоро ќе открие дека ниту една од овие земји денес има вработено луѓе во амбасада во Јемен.

Илјадници Јеменци успеаја да избегаат во Џибути со чамци. Многу од нив не преживеаја при исклучително опасено патување, додека оние кои успеаја, ги пречекуваат лошо. Во отсуство на официјални бегалските кампови во земјата и хотели, и поради големите цени, мнозинството се врати. Некои го припишуваат меѓународното внимание кон Сирија поради присуството во земјата на “Ал Каеда” и Исламска држава (ИД). Такви наслови прават организации кои го привлекуваат вниманието на западната публика.
И токму тоа е ситуацијата кон која оди Јемен. Истите кусогледи грешки кои ја доведоа Сирија до работ на крахот, сега им се повторувани во Јемен. Пример од почетокот на конфликтот предводената од Саудиска Арабија коалиција, ја вооружува групата Народен отпор во Аден и Таиз. Иако медиумите продолжуваат да ги нарекуваат “лојални на Хади” (по името на јеменскиот претседател, кој сега е во егзил во Саудиска Арабија), доказите покажуваат дека всушност многу од нивните членови се од групите како ИД и “Ал Каеда”.
Во меѓувреме, со продолжувањето на војната, инфраструктурата на државата се распаѓа. Невработеноста е рекордно висока, бидејќи бизнисот е во застој и нема работа, речиси половина од студентите во земјата отпаднаа што нуди плодни можности за регрутирање на луѓе од екстремистички групи како “Ал Каеда на Арапскиот полуостров” (АКАП) и нов почеток на ИД во Јемен . Денес државата се претворила во безакона пустина, во која расте и напредува паравоениот екстремизам , и нема да помине многу време кога тоа ќе се претвори во меѓународна главоболка отколку во внатрешен проблем.
По една деценија, за времето во кое Јемен беше главното бојно поле на војната против тероризмот на САД, редовното известувањата како успешна, мрачната иронија на втурнување на земјата во хаос и излегувањето на нејзините проблеми од насловите, не останува скриена за локалните набљудувачи. Неусогласеноста при известувањата за тоа што се случува во Сирија и Јемен повторно стана очигледно овој месец.
Кога болница на Лекари без граници (ЛБГ) во Северна Сирија беше погодена од руски бомби, вревата во западните медиуми со право беше заглушувачка. “Ова сигурно е воено злосторство”, изјави следното утро Ендрју Мичел, поранешен државен секретар за меѓународен развој, на Today Programme.

“Секој знае дека тоа беше болница на ЛБГ”, продолжи тој, “и тоа без сомнение е против меѓународното хуманитарно право”. Тој беше во право, природно, и иако не можам да помогнам, имајте на ум дека не помалку од три јеменски болници на ЛБГ биле погодени од воздушни напади во последните неколку месеци,а за еден од случаите Саудијците веќе признаа.
Имаше слабо покривање за тоа на Запад, да не зборуваме за гнев и осудување. За жал, не станува збор само за рамнодушност од страна на Западот, но за соучество и тајни договори. Во октомври минатата година Велика Британија и САД успешно ги блокираа плановите за независна истрага на ОН за потенцијални воени злосторства извршени од Саудиска Арабија во Јемен. Тоа беше единствена можност да бидат ставени под одговорност за нивните дејства сите страни на конфликтот. Наместо тоа на Саудиска Арабија и беше дозволено да се истражува сама себе преку сопствена комисија.
Секако, не станува збор за омаловажување на страдањата на Сиријците, кои се огромни, туку да се нагласи пропуштената трагедија која трае во Јемен. И за тоа како неуспехот на медиумите да ја информираат јавноста за природата и степенот на улогата на нивните влади за една од најголемите хуманитарни несреќи во светот, денес току тие имаат направено, многу полесно да им биде САД и Велика Британија да ја продолжуваат својата срамна поддршка за непропорционалната војна. Значи следниот пат кога ќе чуете британски и американски дипломати да изразуваат огорченост од бездушната војна во Сирија – како тие би требало да направат – не заборавајте за она што сакаат да се игнорира: дека има друга нација и други луѓе кои страдаат исто толку. Покрај тоа, кога станува збор за трагедијата на Јемен, како Велика Британија, така и САД можат, иако делумно, директно да се обвинат. / БГНЕС

—————–

Навал ал-Магафи, весникот “Телеграф”.