“Сметам дека дури до 2020 година нафтата да секне, ќе преживееме. Имаме потреба од неа, но сепак на крајот на деценијата ќе можеме да се справиме и без неа”.
Со овие зборови принцот Мохамед бин Салман, вториот човек во линијата за наследување на престолот во Саудиска Арабија и министер за економија и одбрана, претстави дел од амбициозниот план за преструкруриране на економијата.
“Визија 2030” предвидува реформи кои речиси ќе станат целосно зависни од производството и извозот на нафта и земја ќе ја направат глобална инвестициска сила. Во следните 4 до 6 недели треба да се појават и деталите, вклучувајќи пакетот реформи на државниот буџет, регулаторните промени и политичките иницијативи, познати како Национален план за промени.
Принцот Мохамед е и шеф на економскиот совет на палатата. Во своето прво телевизиско интервју откако неговиот татко кралот Салман се искачи на престолот, тој зборува за тоа дека саудиската економија базирана единствено на енергетскиот сектор, е силно подложна на надворешни шокови.
Дел од визијата е преструктуирањето контролирано од државата Public Investment Fund со цел низ него да минуваат странските инвестиции на Саудиска Арабија. Дел од средствата во него се планира да дојдат од продажба на дел од националниот нафтен гигант Saudi Aramco.
“Реструктуирањето на фондот. Вклучија во него нови средства – Aramco и други, и Фиксни проблемите со средствата кои веќе се поседуваат, како во компании, така и во други проекти”, рече принцот Мохамед, цитиран од “Ројтерс”.
“Првичните податоци покажуваат дека Фондот ќе контролира над 10% од глобалниот инвестициски капацитет.”
За 5 години ќе биде активирана системот за “зелена карта”, за да може Арапи и муслимани да живеат и работат со години во земјата, додаде принцот, кој се смета во моментов за највлијателен лидер во саудиската економија. Колку силно тоа влијание допрва ќе се види, бидејќи финансиските пазари не реагираа во пресрет на прогласувањето на визијата.
Многумина Саудијци се загрижени што точно ќе се добие од уште една реформа и иницијатива, ако таа воопшто тргне, коментира “Ројтерс”. Младите се надеваат на промена, а други се сомневаат дека нешто посериозно може да се постигне во длабоко конзервативно муслиманско општество. Многу прашалници има околу тоа дали “Визија 2030” ќе вклучува и некои социјални и политички промени, особено влијаат здравството и образованието за жени.
Трети велат дека со болно намалување на субвенции и воведување на даноци се цели заштита на државните финансии и се туркаат Саудијците од удобна државна работа кон работа во приватниот сектор.
Познатиот саудиски економист Абдулхамид ал Амри за 10 години се надева ќе види сеопфатна визија и доцнењето го чинело стотици милијарди долари буџетот.
“Трошоците беа трилиони риали, потрошени на монополи, корупција, невработеноста, сиромаштија и се забавија проектите за модернизација. Изработувањето на самата визија е првиот чекор по пат за реализација нејзиниот долг пат – милион километри.”