По експресивен победа на последните прелиминарни избори на Републиканската партија Доналд Трамп излезе со говор во Вашингтон со цел да ги разјаснат своите планови за надворешната политика. Таа беше неопходна, бидејќи погледите му за улогата на Америка, досега изразувана преку пораки на “Твитер”, интервјуа и коментари за време на предизборни настани предизвикаа вознемиреност кај речиси сите меѓународни сојузници на САД.
Чудни стравувања предизвија Трамп и очигледно тоа е стартеггија која била изработена од новите советници и прочитана од него на настапи Во неа не се гледаше разбирање за комплексноста на светот, балансот во вршењето на власта или дури внимателен читање на историјата. Кога имаш чекан, се изгледа како шајка. А кога искуството на еден човек е сведено на договори за недвижен имот, се изгледа како договарање на услови за наем. Слушајќи како г-дин Трамп гоопишува пристапот во надворешната политика, човек замислува група од нации која седи на една маса, на која тој зазема главно место, како во рамка од “практикант” (телевизиско шоу во кое Трамп и тестира и оценува колку сакаат да се негови вработени). Тој инсистира за повеќе пари, повеќе војници и промени во политиките во замена за поддршката, трговските врски и пријателството на САД. А ако не добие она што го сака? “При преговори треба да си подготвен да станеш од масата и да си одиш”, изјави Трамп. Овој едностран приод изгледа добро на телевизија, но во вистинскиот свет другите нации исто така имаат свои интереси.
Г-дин Трамп изјави дека “ќе работи во тесна соработка со сојузниците во муслиманскиот свет, од кои сите се противат на радикалното исламистичко насилство.” Како сепак тој ќе бара помош за “непредвидливата” војна против “Исламска држава”, по како воведува “пауза” на записи на муслимани во САД и ги натера веќе тие кои живеат тука да се регистрираат? Како некој “ќе влијае на Кина, потребно за зауздување на Северна Кореја”, како во истиот момент треба да ја убиваат трговијата царина за кинески увоз? Точно е дека многу од сојузниците во НАТО не плаќаат договорени удели од вкупната финансирање, но што ќе се случи со американските воени бази во странство, ако “станеме од под масата”? Трампја велича ја улогата при победите во Втората светска и Студената војна, но прокламира изолација со разбирање за “Америка најнапред” ( “America First”) од 30-те години, што ќе биде “главен и доминантна слоган” на неговата администрација. Тој не се колеба да го придружува тоа со ветување за воена интервенција, кога нема алтернатива “.
Трамп осудува “градење на нации”, како, на пример, во Авганистан и Ирак, но сака да создава “регионална стабилност”, без да објаснува што е разликата помеѓу двете. Тој осудува намалувањето на американската армија и нуклеарното разоружување. Не објаснува сепак како ќе ја финансира војската кои во моментов имаат годишен буџет од речиси 600 милијарди долари, а истовремено со тоа ќе ги намали јавните трошоци, што исто така влегува во неговите планови. Заедно со тоа изгледа не ја забележува програмата за колосална 1 трилион долари за обнова на нуклеарниот арсенал, ко веќе започна. Трамп постојано истакнува целосно погрешни тврдења, често базирани на грешни претпоставки. Тврдењето дека “Исламска држава” “прави милиони неделно” од продажба на либиски нафта беше демантирана од нула доказ за ова прашање. Нуклеарното договор на САД и другите западни сили не го става Иран во “голема сила”, ниту на Техеран му ги нарушува условите , како што тврди Трамп. Тој вели дека знае како да се преговара, што според него значи да поставуваш максимални услови, врз основа на кои да можеш да станеш од масата. Тоа не функционира во надворешната политика. Трамп не демонстрира никаква желба да учи или да ги поправи грешките. За некој кој се смета за подготвен да води слободниот свет, тоа е недопустливо.
————————————————– —————————————-
Уредничката статија на весникот “Њујорк Тајмс” е напишана меѓу воведниот говор од 27 април, во која се анализира можната надворешна политика на Доналд Трамп како претседател на САД.