Не знам што животно бил Доналд Трамп во претходниот живот, но сега му се наметнува да игра слон. Ова е традиционалниот симбол на Републиканската партија, чија номинација за претседателските избори тој ја задржи уште на почетокот на месецот.
Калифорнија и Њу Џерси по три недели би требало да му дадат потребните за формализација 134 делегат.
Лидерите на републиканците, еден по еден се помируваат со фактот дека директно нивната волја повеќе од 10 милиони десничарски гласа го наметнаа како кандидат.
Минатата недела Трамп дојде во Вашингтон, за да се сретне со партиската елита.
Лидерот на републиканците во Претставничкиот дом Пол Рајан се виде со Трамп за 45-минутен разговор. Конгресменот рече дека најмногу сака да се запознае со бизнисменот, кого го бил видел само еднаш пред тоа. Тој направи интересната одредба дека “сега партијата треба да е обединета, но не може да го имитираат единство”. Недела порано Рајан изјави дека се уште не е “подготвен” да поддржи Трамп.
Дилемата му е разбирлива – ако застане категорично зад оваа необична, неочекувана и несакана кандидатура, а републиканците се издигнат наесен, неговата политичка кариера оди на дно. Ако пак Трамп успее, традиционалната хиерархија во партијата ќе биде свртена засекогаш. Преостанатата опција која веќе изгледа речиси неверојатен, е активирањето на некоја процедурална контрареволуција на конгресот во текот на летото, со која Трамп да биде отсечен од кандидатурата. Тоа практично ќе гарантира појава на чело на трета партија во есен.
Затоа лидерите на републиканците френетично бараат како може да извадат некоја кохерентна политичка програма од хаотичниот, популистички, но и многу допадлив примарет електорат на републиканците, кои претставуваат засега политичка филозофија на Трамп. Неговата непредвидливост ги плаши најмногу.
Оптимизмот на слоновите
Иако личните напади на Трамп, Џон Мекејн очигледно проценил дека партиското единство е поважно од навредата, доаѓа од некој кој избегала од служба во Виетнам.
Дошло до нешто како подвижен договор на Трамп да добие поддршка во прибирање на средства од централната организација на Републиканската партија. На крајот, прашањето за парите е клучен за изборите наесен. Дури и да имаше слободна милијарда долари на располагање, што е прилично сомнително, па дури и да беше склон да го изпука за својата претседателска кампања, Трамп нема да се соочи со очекуваните трошоци. Од страна на демократите најверојатно ќе бидат повикани и потрошени меѓу два и три милијарди долари. Овие не се само пари за рекламирање, но и за организација на места, помагање на кампањите на пријателски расположени сенатори и конгресмени, и уште многу други трошоци кои се наметнуваат од модерната американска политичка машина. Впрочем, Трамп, кој наводно требаше да се самофинансира, веќе се согласи да ја добие поддршката на милијардерот Шелдон Аделосън – ултраконсерватор и магнат во Лас Вегас.
Генерално, меѓу републиканската елита јасно се наведени три групи, кои се приближно еднакви по влијание во моментов:
– Таквите кои очигледно го прифаќаат Трамп како кандидат со искрен ентузијазам (како Сара Пејлин), придружен со очигледни апетити за учество во идниот кабинет (Бен Карсон е одличен пример како и сенаторт од Алабама Џеф Сешнс). Поранешниот лидер на републиканците во Конгресот Њут Гингрич е таму, да не зборуваме за гувернерот на Њу Џерси Крис Кристи и поранешниот градоначалник на Њујорк Руди Џулијани. Тие си најдоа ракетаа носач и веројатно меѓу нив ќе се разигрува томбола за вицепретседателската номинација;
– Оние кои ќе го проголтаат, бидејќи немаат друг избор и потоа ќе си исплакнат устата со некоја точка на ротација како оваа, дека таква е волјата на електоратот, што да се прави. Рајан најверојатно ќе влезе во овој камп, а партискиот лидер Ријнс Пријбс е веќе таму, како и сенаторот Џон Мекејн. Марко Рубио изгледа помина низ неколку фази на самоубедуване. Дури за Тед Круз се тврди дека размислува пристапување со оглед на својата идна сенатската кариера, иако ова би бил триумф на безпринципността. Оваа група е мотивирана од различни побуди, а најважниот од нив е дека се става победата над Хилари Клинтон (или кој и да е демократ) над сè;
– Непомирливи противници, меѓу кои се целото семејство Буш, Мит Ромни, конзервативниот коментатор Бил Кристал, многу други истакнати републиканци. Во овој камп доминира мислењето дека подобро десницата да загуби наесен и да се попари. Само така партијата ќе го исчисти идеолошкиот изглед и ќе се врати подоцна напорна во власта, како што направи по крахот на Ричард Никсон.
Запишано е Трамп небаре има најмногу лесна судбина. Рубио, на пример, мораше да објаснува дека не е заинтересиран за потпретседател позиција, но ќе застане зад “кандидатот на партијата”. Само по неколку инсистирања, тој си го изеде јазикот кога го нарече Трамп по име. За време на кампањата сенаторот инсистираше колку е опасно да се предадат нуклеарните кодови во рацете на “непредвидлив измамник”, додека противник го нарекуваше “Малиот Рубио”. Уште повеќе зачудувачки ми се виде измирување на старешините Мекејн, за кого Трамп пред време беше рекол дека не бил којзнае колку добар воин, откако паднал во заробеништво. Поранешниот воен експрес и познат републикански јастреб очигледно смета дека партиското единство е поважно од навредата, доаѓа од некој кој избегал од служба во Виетнам. Сенаторот Линдзи Греам, кој се смета за капацитет во надворешната политика и кој редовно грмеше против дилетантот Трамп, сега се земе со мирољубив разговор по телефон.
Во кампот на непоколебливите противници на Трамп непопуларниот Ромни кој се издвојува со константноста додека Џеб Буш уште не може да собере доволно енергија да изгледа соодветно. Ромни притисокот на бизнисменот да се извади од даночните декларации, што е практика за сите кандидати од 40 години, и за што самиот Трамп настојуваще пред 4 години. Сега републиканецот одбива да се оправда со ревизија. Доста веројатна изгледа дека стравот на Трамп за вистинската состојба за финансии ќе стане јасна од даночните документи. Кампањата на Клинтон веднаш се осврнува на темата, но пак таа е ранлива по друга линија
Инаку нема досадно да му е на Трамп, откако на денот на активните средби во Вашингтон излезе информација дека неговиот поранешен батлер ги повикувал социјалните медиуми Обама да биде обесен за “предавство”. Ден подоцна пукна скандал со остро критични статија во весникот. “Њујорк тајмс”, за која беа интервјуирани 50 жени кои имале земање-давање со Трамп во последните 40 години. Тие поинаку објаснуваа како тој ги терал да се чувствуваат непријатно, навредувал или понижува. Но како што истакна со безмилосно точност комичар Стивен Колбер, каде е веста во нешто што е јасно барем од четири децении? Поради бројни постари и повеќе неодамнешни изјави, Трамп како целина е многу непопуларен меѓу жените и малцинствата. Тоа се очекува да му приседне најмногу опипливо како проблем за време на есенската заедничка кампања.