Турскиот претседател Реџеп Ердоган изврши моќна рокада во својот кабинет пред една недела, како резултат на која доби нов “голем везир” – Бинали Јилдирим, кој го замени на премиерската функција премногу прогресивниот за вкусовите на шефот на државата Ахмет Давутоглу.
За противниците на претседателот новото назначување е уште еден чекор кон доживотно вкопување на Ердоган во власта. За сите други Јилдирим е новото лице на Турција.
Бинали Јилдирим, е 27-от премиер на 65-тата влада на турската секуларна држава, создадена од Мустафа Кемал, и в.д. лидер на Партијата на правдата и развојот (АКП) и се смета за еден од најблиските на претседателот Ердоган.
Тој е роден на 20 декември 1955 година во источна Анадолија, “Синот на Али” Јилдирим е меѓу неразградливиот апарат на АКП – конечно е министер за транспорт, морски врски и комуникации од 2002 година (со номинални прекини), кога партијата на Ердоган ја превземаа власта.
За кратко е и личен советник на шефот на државата меѓу 2014 и 2015 година Официјално барем. Инаку со Ердоган се “заедно” уште од почетокот на 90-тите години, кога сегашниот претседател е градоначалник на Истанбул, а Јилдирим раководи со компанијата за морски ферибот такси на мегаполиси.
Помеѓу 1994 и 2000 година Јилдирим ја претвора компанијата во најголемата во светот за време што раководи со десетици ферибот терминали меѓу европскиот и азискиот брег на Истанбул.
Дипломирал во областа на морската безбедност, а во 1999 година е директорот на истанбулските фериботи и добива меѓународно признание – медал за неговиот придонес во модернизацијата на поморскиот транспорт.
Истата година бил примен кај Ердоган како истанбулски градоначалник – Али Мјуфит Гуртуна, го ослободува од функцијата поради сомнежи за злоупотреба на службената положба.
За времето во кое фамилијата Јилдирим управува со транспорт во најголемиот турски град, околу нив се создадени најмалку 17 различни компании, директно врзани со пренос и превоз на стока. Малкуте останати опозициски турски медиуми инсистираат дека името на новиот премиер и неговите блиски има регистрирани околу 30 бродови, меѓу кои и луксузни суперјахти.
Слики на синот Еркан, кликнете во казино во Сингапур, се појави пред еден месец. Младиот наследник тврдеше дека бил “обвинет” дека игра покер, бидејќи не ги познавал правилата на играта. Водачот на главната курдска партија Сезгин Тарикулу поднесе во март 2014 година во парламентот на Турција предлог за создавање на парламентарна комисија за истрага на изворите на богатење на фамилијата Јилдирим.
Се разбира, пратениците од АКП блокираа предлогот и до осветлување не дојде.
На крајот луѓето рекле – богатството не е порок, под услов да не е јасно од каде доаѓа.
Кога во 2000 година Ердоган создава АКП, Јилдирим е меѓу основачите на партијата и го запознаваат идниот турски лидер, кој брзо го претвора во незаменлив рамка. Две години подоцна партијата влегува во управувањето на државата и заработува најмногу гласови.
Јилдирим врши функцијата министер за транспорт, доделен од исчезнат веќе поранешен премиер и претседател Абдула Ѓул. По трагичниот железнички инцидент во 2004 година по Широкопојасен линија Анкара – Истанбул, во која животот го загубија 41 лица и повредени над 80, печатот и општеството инсистираат за оставка на Јилдирим.
Министерот потенцира дека не е човек “кој бега од проблемите”, нема да ја напушти функцијата, и ги обвинува за инцидентот работниците што граделе Широкопојасната делница по одобрен од него проект. Различните публикации години подоцна докажуваат дека Јилдирим бил директно поврзан со дел од раководството на турските државни железници, вклучувајќи директорот Сулејман Караман, со кого потекнуваат од едно исто Анадолу село, но очигледно не е фатен
Познат во текот на годините како “премиерот во сенка”, Бинали Јилдирим е новото лице “велик везир” на турската држава – за добро или за лошо – како и на плановите на Реџеп Ердоган да влезе во историјата како неосултан на Турција.
Сопругот на забуленатажена
Турски медиуми објавија во 2005 година фотографија, во кој сопругата на Јилдирим седи на маса одделно од него за време на официјална средба. Опозицијата го обвини поранешниот истанбулски управник во обид за демонстративно воведување на нов социјален поредок (исламскиот). Години подоцна на состанокот на генерацијата, Јилдирим раскажува дека кога е избирал високото училиште кое има завршено
– Истанбулскиот технички универзитет, тргавме од заедно седнатите момчиња и девојки, за да не се лизне по “погрешната патека”.
За него клучен играч
Номинацијата на Бинали Јилдирим доаѓа во важен момент не само за Турција, но и за Европа. Ова е клучен чекор од развојот на односите помеѓу ЕУ и Турција. Очекуваме да продолжиме заедничката работа за спроведување на сите аспекти на општата соработка, договорени за време на самитот во ноември 2015 година и 18 март.
Федерика Могерини, висок претставник на ЕУ за надворешна политика