Кога украинската служба за безбедност (УСС) објави неодамна дека го уапсила 25-годишниот француски државјанин Грегоар Муто, кој се обидел да ја премине границата со Полска со автомобил полн со експлозиви и оружје, тоа звучеше како нанесување на удар против тероризмот.
Портпаролот на УСС Васил Христак најави дека по две недели истрага, вклучувајќи и испрашување, “УСС успеа да спречи 15 терористички напади, планирани да бидат извршени на територијата на Франција”. Според УСС осомничениот француски криминалец се обидел да пренесе прошверцувани преку украинската граница пет автомати “Калашников”, над 50 000 куршуми, два противтенковски гранати РПГ-7, 100 електронски детонатори и 125 кг. ТНТ. Можеби. Но во Киев соопштението беше протолкувано со скептицизам.
Ниту локалните новинари, ниту независни експерти ги пречекуваат со доверба извештаите на УСС овие денови и имаат причини за тоа. Закажувањето во понеделникот на прес-конференцијата на Христак буди сомнеж дека се одржува во ситуацијата на скандали, дискредитирање на УСС. Многу луѓе велат дека тајната служба објави вестите за успешната операција против Муто веднаш откако ОН ја осуди службата дека има тајни затвори и измачува затвореници.
Апсењето и затворањето на Нелсон Мандела доаѓаат по совет на ЦИА
“Се звучеше како гамбит во односите со јавноста”, рече телевизиската водителка Катерина Сакирјанска пред The Daily Beast. “За жал, кога и Украина, и Европа се загрозени од тероризам и повеќе од кога имаат потреба од професионални служби за безбедност, тука веќе нема доверба во она што ни кажуваат од УСС “, рече независниот новинар Сакен Ајмурзаев пред The Daily Beast.
Настрана од моралните и правни прашања, изнудените со мачење сведоштва се исклучително недоверливи и каква и да е вистината за случајот Муту, малку станува збор за тоа дека земјата се претворила во процветан пазар на оружје за секој со пари, кој може да пазарува во дворот на Европа. Идеолошкиот и етничкиот конфликт, кој ја раскинува Украина во последните две години, привлече радикални националисти од различни земји, некои од кои се вклучени во шверцот на оружје. Особено меѓу нив биле неколку француски волонтери идеолошки приврзаници на проруските сили кои се бореа во источна Украина пред две години.
Минатата година Полска ги зголеми мерките за безбедност во обид да ги спречи криминалните обиди за транспорт на оружје од Украина на нејзина територија. Ако во 2013 година полската полиција заплени само три огнени оружја, прошверцувани од Украина, лани полициските органи уапсија шверцери со 53 оружја, а има многу, многу повеќе од таму каде што дошле.
“Околу 200 000 лица се вмешани во антитерористички (против бунтовниците) операции во Украина; ако 10% од милициите ги продадат оружје или извршат некакви злосторства, тоа ќе значи 20 000 инциденти “, рече белорускиот новинар и дисидент Павел Шеремет пред The Daily Beast.
Информациите во медиумите дека припадници на безбедносните сили отвориле незаконски арсенали изгледаат вообичаени. Поранешни доброволци во милициите и редовната армија често вршат шверц на оружје од опфатениот од војна регион на Донбас во Киев.
Минатата недела полицијата откри голем незаконски арсенал од рачни гранати, оружје, експлозиви и други оружја во гаража во предградието на Киев. “Најверојатно овие оружја се донесени во Киев од зоната на антитерористичките операции”, соопшти во саботата шефот на Киевска национална полиција Андриј Кришенко.
Во јули 2014 година The Daily Beast направи интервјуа со украински волонтери во источна Украина за цените на автоматите “Калашников”. Во тоа време еден АК можеше да се купи во зоната на борбените дејствија за 500 долари и продаден во Киев за над 2000 долари. Но не се многу луѓе во источна Украина, кои би ризикувале да ги информираат УСС за воени злосторства, колку што луѓето се плашат да не паднат во некој од тајните затвори.
И Хјуман рајтс воч, и Амнести интернешенел објавија дека вработени на УСС систематски ги нарушуваат украинските закони. “Според законот УСС не треба да има апсења и да измачува луѓе”, рече Татјана Локшина, висок истражител во Хјуман рајтс воч.
“Постојат докази дека распрашуваше на жртви и ги измачувале, тепајќи ги со палки или подложувајќи ги на тортура со струја.” ХРВ и АИ неодамна испратија заедничко барање до УСС во кое прашуваат за “конкретни апсења и конкретни жртви”, рече Локшина.
Меѓународните набљудувачи станаа особено сомничави во мај, кога УСС не овозможи на делегација на ОН, загрижена од тортурата, да добие пристап до конкретни места кои набљудувачите сакаа да ги посетат. Шефот на делегацијата Малколм Еванс изјави дека на тимот нему беше дозволено да посети “некои места за кои бевме слушнале бројни и сериозни тврдења дека луѓе се приведувани и каде биле извршени тортура или малтретирање”.
На прес-конференцијата портпаролот на УСС Христак ги спореди новинарите со свештениците: “Пастирите ја користат библијата и евангелието за проповедање, а новинарите ги користат информациите кои може да се користат на различни начини”, рече Христак, очигледно обидувајќи се да изгради мост на доверба со печатот. Но е веројатно дека ќе дојде далеку.
Се што слушнавме подоцна, е дека УСС е вмешана во скандали кои ја дискредитираат”, објасни независниот новинар Сакен Ајмурзаев. Минатата недела заменик-генералниот секретар на ОН за човекови права Иван Симоновиќ изјави дека масовните затворања и тортура од УСС на приврзаници на милицијата од сепаратистичките републики во источна Украина покажува вкоренето “непочитување на човековите права”. Во уште еден скандал од почетокот на овој месец е вклучен и првиот заменик-шеф на УСС Виктор Трепак, близок соработник на украинскиот претседател Петро Порошенко.
Тој поднесе оставка по истекот на материјали за т. Н. “Црно сметководство” за украински весници. Минатиот месец на страница на интернет, поврзана со УСС, истече листа со имиња и лични информации за сите новинари, кои известувале од конфликтот во Донецк регион. Некои припадници на безбедносните ги обвинуваат новинарите за работа и од двете страни на линијата на фронтот. Но за да го испитаат злосторства против човештвото, вклучувајќи и шверцот на оружје, новинарите треба да ги покриваат и источна и западна Украина. веќе многу години УСС е критикувана за некомпетентност и кршење на човековите права. “Денес Украина има потреба од професионални сили за безбедност, за да ги контролира милициите кои тргуваат со Калашникови, рачни гранати, РПГ-а, експлозивни направи и ТНТ, кој тие ги вадат од нагазни мини, безброј нешта кои никој не ги брои, рече Генадиј Гудков, поранешен агент на КГБ, сега делува во Москва како консултант за безбедност. / БГНЕС
——————————————
Ана Немцова, The Daily Beast .