По Brexit Лондон се оддалечува не само од Европа, но и од САД, а што ќе се случи со НАТО

од desk3
110 прегледи

Во петокот, по прогласување на резултатите од Brexit, генералниот секретар на НАТО Јенс Столтенберг даде завидна оптимистичка изјава за идната улога на Велика Британија во НАТО. Столтенберг го очекувал со нетрпение претстојниот самит во Варшава како можност за зајакнување на соработката меѓу ЕУ и НАТО.Два дена подоцна Столтенберг даде нова изјава што го става во поинакво светло британскиот референдум. Сега политичарот почна да тврди дека Британија била “голем донатор на безбедност во Европа” и дека нејзиното можно излегување му додава на Западот проблем во областа на безбедноста. Според него, ситуацијата во областа на безбедноста по Brexit станала “повеќе непредвидлива отколку порано”.

20160630.zwbdduztlg

 

Главното прашање е дали резултатите од Brexit ќе го потпомогнат НАТО или ќе го ослаби предводениот од САД воен сојуз. ЕУ и НАТО се всушност две линии на основатаод САД за хегемонија.

Исто така во неделата во водечкото американско издание The Wall Street Journal се појави обемемен коментар дека Brexit “може да има длабоко влијание на глобалната безбедност”. При тоа влијанието на Brexit врз безбедноста, според дефинирањето на авторите од WSJ, останува неодредено. Ако стратешките перспективи се премногу нејасни, некои сегашни моменти јасно се проѕираат.

The Wall Street Journal уште еднаш потсетува дека се повторува како рефрен тезата: излегувањето на Велика Британија од ЕУ ќе доведе до губење на четвртина од борбената моќ на ЕУ и тоа може да ги поттикне Германија, Франција и други земји од ЕУ да ги зголемат своите воени трошоци за да придонесат за единствена европска одбранбена политика. Последица може да биде создавање на единствен воен штаб или дури на заедничка европска армија. Последната околност сепак може да доведе до поткопување на НАТО поради простата потреба да се дуплираат ресурсите по линија на трансатлантската соработка и по линијата на внатрешно-европска политика за безбедност.

„Стандард и Пурс“ го намали рејтингот на ЕУ поради Брегзитот

Покрај тоа излегувањето на Британија од ЕУ го отстранува најжестокиот про-НАТО глас во Европа, кој под изговор за зачувување на националниот суверенитет одлучно се спротивстави на создавањето на заедничка европска армија.

Особено The Wall Street Journal посочи дека излегувањето на Велика Британија од ЕУ ја слабее линијата за одржување на антируските санкции и ги засилува позициите на приврзаниците за постепено поништување.

Важноста на Велика Британија како стратешки сојузник за САД се состоеше во тоа што со својата тежина Британија влијаеше на пристапот на Европа кон националната безбедност и ги убедуваше другите членови на ЕУ да ја одржуваат цврстата линија со Вашингтон, особено во експедициски војни. Оваа можност, која има повеќе политички отколку воен карактер, по излегувањето на Велика Британија од ЕУ ќе биде исклучена.

Што се однесува до “вредноста” за Европејците на заминувањето на британскиот нуклеарен потенцијал, тогаш тој има за нив само симболично значење, бидејќи целиот британски нуклеарен потенцијал, лоциран исклучително на британските нуклеарни подморници, се состои од американски ракетна систем и поради тоа целосно се контролира од Американци.

Како можна последица од Brexit е излегувањето на Шкотска од Велика Британија, кое привремено може да го ослабне нуклеарниот потенцијал на Велика Британија – порано шкотските националисти планираа не-нуклеарен статус за независна Шкотска, а тоа може да повлече затворање на поморската база во Фаслејн каде се базирани британските подморници. Според експертите, ако Британија го загуби дури привремено својот подводен атомски арсенал, САД можат да бидат принудени да ја “пре-пишуваат” својата нуклеарна стратегија.

По финансиската криза во 2008 година Велика Британија ги скрати своите трошоци за одбрана, но во ноември 2015 година премиерот Камерон вети да купи во следните 10 година воена техника за £ 178 милијарди. Амбициозните планови можат да станат жртви на Brexit, бидејќи ако негативните економски прогнози се покажат точни, тогаш економијата на Велика Британија може да се намали за 6%. Соодветно ќе бидат намалени и воените можности на земјата.

Проблемот за односите меѓу САД и Велика Британија има и чисто политичка димензија. Во Вашингтон во последните години гледаат критички на привилегираното партнерство со Лондон. Таму сметаат дека и без Brexit статусот на Велика Британија како верен и одговорен сојузник на САД е изгубен во последниве години. На пример Лондон ги повлече своите војници од Авганистан во 2014 година, а британскиот парламент во август 2013 година го отфрли предлогот на САД да нанесат воен удар по Сирија.

Под водство на Дејвид Камерон значењето на Велика Британија како сојузник на САД постојано се намалува. Неговата влада не брзаше да се приклучи на кампањата против ИД и не игра суштинска улога во спротивставувањето со Русија. Во САД дополнително се незадоволни од “кукавичките додворувања” во Лондон на кинескиот “диктатор” Си Цзинпин со надеж за стекнување на предности во трговијата со Кина.