Фатих Бирол, извршен директор на Меѓународната агенција за енергија (IEA), предупреди дека енергетската криза е „исклучително сериозна“ и дека глобалната економија се соочува со „голема, навистина голема закана“.
Ситуацијата, како што вели, е потешка отколку за време на двете последователни нафтени кризи во 1973 и 1979 година – кога светот губеше околу 10 милиони барели нафта дневно – како и од колапсот на пазарот на гас по руската инвазија врз Украина.
„И не станува збор само за нафта и гас – прекинати се и некои од клучните артерии на глобалната економија, како што се петрохемијата, ѓубривата, сулфурот или хелиумот. Нивната трговија практично застана, што ќе има сериозни последици за светската економија“, изјави Бирол во понеделникот во Националниот прес-клуб на Австралија, пренесува CNN.
Азија, додава тој, е на првата линија на оваа криза поради својата зависност од Ормускиот Теснец – стратешки клучен поморски премин кој Иран де факто го затвори.
„Најважното и единствено вистинско решение на овој проблем е повторното отворање на трговијата преку Хормуз“, порача Бирол. „Располагаме со резерви и ги поттикнуваме земјите со рафинериски капацитети да дејствуваат побрзо од вообичаено“, рече тој.
Иранските ракетни напади го парализираа извозот на течен природен гас (LNG) од Катар, а иако Австралија би можела делумно да го надомести тој недостаток, сама не може целосно да го покрие.
„Австралија сама нема да може да го надомести целиот недостиг од LNG што доаѓа од Блискиот Исток, но се очекува на пазарот да се појават нови капацитети за LNG – како од Австралија, така и од други делови на светот“, изјави Бирол.
Откако IEA историски ослободи 400 милиони барели нафта за да го стабилизира пазарот, Бирол нагласи дека и понатаму се консултираат со владите ширум светот и дека се подготвени да пуштат дополнителни количини доколку биде потребно.
Челникот на IEA истакна дека агенцијата преговара со земји како Канада и Мексико за да ја зголемат производството на нафта и да го забрзаат нејзиното пласирање на глобалниот пазар. „Ако биде потребно, можеме дополнително да го снабдиме пазарот – и со сурова нафта и со деривати. Тоа ќе го ублажи притисокот, но не е решение. Тоа е само начин да се намали болката што економијата моментално ја трпи“, рече тој.
Најмалку 44 енергетски постројки во регионот се тешко или многу тешко оштетени во девет земји, предупреди Бирол. Во наредниот период можни се и мерки за рационализација на потрошувачката, па дури и рестрикции слични на оние од времето на пандемијата, при што најсиромашните земји ќе го поднесат најголемиот товар.