Министрите за надворешни работи на ЕУ денес ќе разговараат за зајакнување на мала поморска мисија на Блискиот Исток, но не се очекува да одлучат за проширување на нејзината улога во Ормутскиот теснец, изјавија дипломати и официјални лица.
Мисијата на ЕУ „Аспидес“ е основана во 2024 година за да ги заштити бродовите од нападите на бунтовничката група Хути од Јемен во Црвеното Море. Моментално има италијански и грчки брод под своја директна команда и може да повика француски и уште еден италијански брод за поддршка.
Со оглед на тоа што Ормутскиот теснец е во голема мера затворен откако САД и Израел започнаа напади врз Иран на 28 февруари, некои европски претставници се прашуваат дали мисијата на ЕУ би можела да стане дел од напорите за враќање на слободата на пловидба во Персискиот Залив.
Способноста на Иран да го блокира сообраќајот низ виталниот теснец, низ кој минува една петтина од светската нафта и течен природен гас, стана голема закана за глобалната економија.
Но, претставници и дипломати на ЕУ изјавија дека разговорите на министрите денес во Брисел веројатно ќе се фокусираат на притисокот од шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, која верува дека треба да се додадат повеќе бродови во мисијата.
„Во понеделник ќе има дискусии за обид да се натераат повеќе земји-членки да придонесат со дополнителен капацитет“, изјави висок претставник на ЕУ, кој говореше под услов да остане анонимен.
Германскиот министер за надворешни работи, Јохан Вадефул, изјави во неделата дека Аспидите – именувани по грчкиот збор за „штит“ – не биле ефикасни ниту во нивните тековни задачи.
„Затоа сум многу скептичен дека проширувањето на Аспидите до Ормутскиот теснец би гарантирало поголема безбедност“, изјави тој во интервју за германскиот радиодифузер АРД.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, во саботата ги повика Кина, Франција, Јапонија, Јужна Кореја, Велика Британија и другите држави погодени од ограничувањата за испорака на нафта преку Ормутскиот теснец да се приклучат на напорите за повторно отворање на водниот пат.
Франција се обидува да состави коалиција за обезбедување на теснецот откако ќе се стабилизира безбедносната ситуација, додека Велика Британија разговара за низа опции со сојузниците за да се обезбеди безбедноста на бродовите, изјавија претставници.
Прерано е да се каже дали ЕУ како блок би можела да игра улога во таква иницијатива, изјавија дипломати и службеници. Секоја промена на мандатот на „Аспидес“ би барала одобрение од сите 27 земји-членки на ЕУ.
„Заштитата на превозот во Ормутскиот теснец во сегашната ситуација е одлука која министрите нема да ја донесат лесно“, изјави еден дипломат од ЕУ.