Европската комисија подигна тужба против Белгија и Бугарија во Судот на ЕУ поради трајно високите нивоа на честички, кои претставуваат сериозен ризик за јавното здравје.
Иако обврската на државите од ЕУ е да гарантираат добар квалитет на воздухот за населението, веќе во текот на неколку години на многу места има проблеми во овој поглед.
Според истражувањата секоја година лошиот квалитет на воздухот е причина за смртта на повеќе луѓе од сообраќајни несреќи. Фините честички познати како ФПЧ10 се резултат главно од човечки активности, како што се транспорт, индустрија и греење, и предизвикуваат респираторни проблеми, рак на белите дробови и прерана смрт.
Од 2005 година со законодавството на ЕУ се назначени гранични вредности за ФПЧ10 (т. Е. Честички со дијаметар помал од 10 микрони). Во случај на вишокот на овие вредности, земјите членки ги донесуваат планови за квалитетот на воздухот, кои треба да вклучуваат соодветни решителни и перспективни активности, така што периодот на вишокот на вредностите да е можно помал.
Од ЕК посочуваат дека е потребно да се подобри квалитетот на воздухот и Комисијата презема активности во однос на случаите на непочитување на нормите со надеж дека земјите членки ќе преземат решителни мерки за решавање на проблемите.
Во Бугарија, иако беа преземени низа мерки и од 2011 година во повеќето премини за следење се регистрирани познати намалувања на емисиите на ФПЧ10, податоците покажуваат трајно надминување на годишните и / или дневните гранични вредности за ФПЧ10 во сите 6 зони и агломерации со исклучок на Варна, каде годишните гранични вредности не се надминати еднаш – во 2009 година
Денеска одлука беше проследена од мотивирачко мислење, испратенао во јули 2014 година
Во последните години се забележува одредено подобрување во резултатите на Белгија во однос на квалитетот на воздухот, а само 3 зони и агломерации (Брисел, пристанишната зона на Гент и пристанишната зона на Руселаре) трајно не успеваат да ги постигнат своите цели.
Одлуката за барање пред Судот на ЕУ беше проследено од мотивирачко мислење, испратено во февруари 2014 година во рамките на постапка започнала во 2008 година. Иако беа усвоени мерки за сите зони за следење на квалитетот на воздухот, во врска со кои Комисијата презема активности, до моментов тие не се доволни за решавање на проблемот и бидејќи крајниот рок за усогласување истече одамна, а Комисијата одведепредметот во Судот на ЕУ.
Главните гранични вредности, со чие пречекорување постои проблем во ЕУ, се за ФПЧ10 за азотниот диоксид (NO2) од автомобилските гасови и, во многу помала мера, за SO2. Во однос на SO2 само една држава членка е во кршење додека за ФПЧ10 има 16 процедури за прекршување против држави членки. За NO2 во моментов течат 6 процедури.
Денес Комисијата презема активности и против Шведска во врска со лошиот квалитет на воздухот. Последните податоци покажуваат дека дневните гранични вредности на ФПЧ10 надминуваат во две зони – Средна Шведска (агломерации Норшопинг, Содертеле и Упсала, со исклучок на 2012 година) и во агломерацијата Стокхолм.
Шведска веќе е осудувана од Судот на ЕУ за надминување на граничните вредности на ФПЧ10 меѓу 2005 и 2007 година. Комисијата смета дека Шведска не презела мерките кои треба да бидат воведени најдоцна во 2005 година, и бара од неа да преземе перспективни, брзи и ефикасни мерки, па периодот на несовпаѓање да биде што е можно пократок. Ако Шведска не преземат акција, Комисијата може да се обрати до Судот на ЕУ.
Во моментов течат 16 процедури за прекршување во врска со ФПЧ10 – против Белгија, Бугарија, Германија, Грција, Шпанија, Италија, Латвија, Полска, Португалија, Романија, Словачка, Словенија, Унгарија, Франција, Чешка и Шведска. Белгија и Бугарија се првите држави, против кои ќе биде поднесена тужба по ова прашање.
Содржаните во воздухот честички ФПЧ10 присуствуваат претежно во емисиите од индустријата, автомобилите и греење. Тие можат да предизвикаат астма, кардиоваскуларни проблеми, рак на белите дробови и прерана смрт.
Европското законодавство за квалитетот на амбиентниот воздух и за почист воздух бара од земјите од ЕУ да ја ограничат изложеноста на населението на овие честички. Во законодавството се назначени гранични вредности, вклучувајќи ги и годишна дозволена граница на концентрација (40 μg / m3), така и дневна дозволена граница на концентрација (50 μg / m3), која не смее да биде пречекорувана повеќе од 35 пати во текот на една календарска година.
Комисијата почна да презема дејствија и во врска со друг канцероген загадувач, NO2, за кој во законодавството на ЕУ се поставени граничните вредности од 2010 година. Повеќето емисии на овој гас се од автомобилите, поконкретно од дизел автомобили. Во 17 земји од ЕУ се регистрирани прекумерни нивоа од 2010 година и веќе се дадени налози за почеток на процедури за прекршување против Обединетото Кралство, Португалија, Италија, Шпанија, Германија и Франција. Можно е да следат активности и против други држави членки.