1. Во летото на 1845 година Маркс и Енгелс ја пишуваат првата опција на заедничкиот труд “Германска идеологија”. Во овој момент Маркс е принуден да се утврди во Брисел, откако е протеран од Париз поради “револуционерен заговор”, и тоа лично од премиерот Франсоа Гизо, впрочем прочуен историчар.
Во тоа време зборови како “заговор” и “револуција” буквално се носат низ воздухот.
Радикално настроените мислители задоволно излегуваат со манифести во заштита на “пролетаријатот”, често без никаква реална претстава за проблемите на работниците. Но пак тоа им дава чувство на “социјална мисија” во векот на прогресот што е особено модерно во XIX в. На ист начин како што денес разни “нови левичари” потпишуваат манифести во поддршка на СИРИЗА со оглед на своите теории, без ни Најмалку да им е гајле за конкретната судбина на реалните Грци, ниту за цената што тие ќе треба да ја платат во името на странски идеолошки претстави.
Светот во летото 1845 година е небаре далеку повеќе загрижен од анексијата на “Тексашката република” од страна на Соединетите Американски Држави, која доведува војна со Мексико, или од воспоставувањето на демаркациона линија меѓу француски Алжир и Мароко, која би требало да спречи уште една колонијална војна. Самите Маркс и Енгелс водат тајни преговори со илегалниот “Сојуз на правичните” – организација на германски утописти, која настанала во Париз во 1832 година и се инспирира од идеите на Гракх Бабоф и Вилхелм Вајтлинг. За нив овие контакти се исклучително важни, бидејќи така две години подоцна, повторно во Париз, е формиран Сојузот на комунистите, чии први членови ги именуваат и за првите “марксисти”. Од самиот Вајтлинг, Маркс и Енгелс ги заземаат одредбите за “класна борба” и “диктатурата на пролетаријатот”, кои ги пренесуваат во “Комунистичкиот манифест” (издаден во Лондон во 1848 година). По неговото објавување “утопискиот комунизам” веќе има “идејна база”, со која може да се премине од теорија кон пракса. Така се доаѓа до разграничувањето на “древно-буржоазискиот социјализам” (конзервативен или критички) од “вистинскиот социјализам”, како и до изготвување на конкретни чекори во кои би требало се изразува диктатурата на пролетаријатот.
Целта е политичка власт на пролетаријатот, кој, чекор по чекор, треба да го зграпчува целиот капитал на буржоазијата. Дека тоа нема да се случи “доброволно”, е јасно од следниве познати продукции во главата 2 од “Комунистичкиот манифест”:
– Експропријација на земјиштето и одземање на земјоделската рента за покривање на државните трошоци;
– Висок прогресивен данок;
– Укинување на правото на наследување;
– Конфискација на имотот на сите емигранти и бунтовници;
– Централизација на кредитот во рацете на државата преку националната банка;
– Централизација на целиот транспорт во рацете на државата;
– Зголемување на бројот на државните фабрики и обработката на земјиштата по еден општ план;
– Задолжителност на разбота за сите, создавање на “индустриски армии” (!), Вклучително и во земјоделството;
– Соединување на земјоделство со трудот и постепено спојување на селото со градот;
Треба да признаеме дека Ленин, Троцки, Сталин, Георги Димитров, Мао Це Тунг или Пол Пот сосема не биле “идејни иноватори”, туку само практичари на комунистичката идеја, отелотворени во овој Манифест, чии одредби се до болка познати на сите,кои го вкусиле шармот на “реалниот социјализам”. Интересно е дека во 2013 година УНЕСКО, под раководство на г-ѓа Ирина Бокова, го вклучи “Комунистичкиот манифест” во регистарот “Меморијата на светот” со образложението дека тој и “Капиталот” се “двете најважни пораки на XIX во ., влијателни и до денешен ден “.
2. “Германска идеологија”, чија годишнина ја одбележува светската “левичарска мисла”, навистина ги продлабочува одредбите за “класна борба” наспроти “материјалистичкото разбирање на историјата”. Но во интерес на вистината треба да се истакне дека таа ја гледа виделината премногу доцна, дури кога “организациските заклучоци” од неа се веќе факт. Првиот дел на ракописот – и тоа двојазично (на германски и руски) – е објавен дури во 1924 година во Москва од институтот “Маркс-Енгелс-Ленин”. Во истата таа 1924 година умира Ленин. И никој не одвојува дури такво внимание на појавата на “Германската идеологија”. Болшевиците за седум години ги применуваат во пракса “марксистичките претстави” на “диктатурата на пролетаријатот”. Тие безмилосно се расправија со дотогашната имателите на “средствата за производство”. Не само со буржоазијата – тоа им е премногу малку – но и со земјоделците, тие “кулашки ѓубриња”, со “поповите”, со “колебливите на кои им се сомневаа во интелигенцијата”, односно со сите оние кои би можеле да бидат несогласни со одредбите на светската пролетерска револуција.
Еве како делува Ленин: “Неопходно е да се одржи безмилосен терор против кулаците, поповите и белогардејците. Сомнителните лица да се затвораат во концентрациони логори надвор од градовите. Телеграфира за исполнувањето на заповедта” (9-ти август 1918 година). Кратко и јасно. На бирото Ленин ги држи портретот на обесениот терорист Стјепан Халтурин заедно со оној на Карл Маркс. Бидејќи гледаат во тоа директна врска помеѓу практиката и теоријата на марксизмот. Халтурин е обесен во 1882 година за обид да го убие во Зимската палата Александар II, Царот ослободител,кој дал слобода на селаните во Русија . Пролетерската револуција во Русија на пракса ги закрепостува селаните одново. Одземени им се пасошите, дури и при демобилизацијата по Втората светска војна, тие се обврзани да се враќаат во градскиот живот, каде вложуваат речиси бесплатен труд. Селаните во Русија ќе добијат пасоши само за времето на “Брежневскиот застој” – во 1972 година при безумната комунистичка колективизација во СССР, која Маркс и Енгелс ја опипуваат во “Манифестот” како создавање на “индустриска армија” во земјоделството, одземајки го животот на меѓу 8- 10 милиони луѓе. И тоа се само приближни податоци. Никој не знае каква е реалната човечка цена на “крвавата утопија” и не можат каде запира, ако ги замислиме продолженијата на оваа колективизација во Кина или Камбоџа.
Интересно е положбата на интелигенцијата, на која марксистичката теорија и бара место во отворот меѓу “производните сили” и “производствените односи”.
Во “Манифестот” на интелигенцијата не е посветено посебно внимание, најверојатно очекувањата се таа екстатично да се приклучи на пролетаријатот, да го охрабрува и поддржува идејно. Практично се случува друго. Ленин ова го вели категорично во “Државата и револуцијата” (септември 1917 година): “Никакво уживање на господата од интелигенцијата. Подароци за интелигентите по земањето на власта нема да има. Денес овие господа работат, покорувајќи се на капиталистите. Ќе работат уште повеќе добро, покорувајќи се на вооружените работници. ” Во 1918 година “пролетаријатот” јасно покажува “кој накого”: највисоко за време на револуционерниот терор е бројот на стрелани интелигенти луѓе (студенти, професори, лекари). Дури потоа доаѓаат селаните, буржоазијата и свештенството. За да се освети врз интелигенцијата, во 1918 година и е одредена следнава дневна доза: 11 грама леб, 3 грама шеќер, 3 грама сол и 17 грама месо. Ленин е остроумен читател на класиците на марксизмот. За него – како што пишува во “Германска идеологија”, со која се запознал во ракопис – Пролетерската револуција сигурно е “двоен процес” – на “измена на условите за живот на мнозинството и измена на самите луѓе, вршење револуцијата” (новиот човек). Она што ја симнува контрадикцијата помеѓу овие две реалности, е дијалектиката на власта.
Ленин не го интересира ништо друго, освен власта. Дури парализиран, во тешка ментална состојба, тој продолжува да го бомбардира Советот на народните комесари (Совнаркома) со барање да биде раселен или строго казнет некој – за него теророт е прогонувачка идеја. Ленин се интересира само за власта, бидејќи како и повеќето марксисти-револуционери не познава ништо друго. Кон литературата е рамнодушен – ја дели на “корисна” и “бескорисна”. Музиката не го интересира, макар да се злоупотребувал да ја слуша Апасионатата и да тврди дека му е близок Вагнер (сепак, не како на Хитлер). Од сите уметности за него најважно е подвижното кино, бидејќи ја оценува содржаната во него како пропаганден потенцијал. Од Марк и Енгелс, Ленин владее од сите најважни положби, и тоа во пракса. Како ова: “Не критиката, туку револуцијата е движечка сила на историјата” (“Германска идеологија”). По секоја цена и без оглед на човечкиот живот. Без какво и да е размислувале за судбината на милионите човечки суштества, погубени во кампови, затвори, стрелани , уништени преку глад и терор. Ленин е првомајсторот на овој вид “терористички социјализам”. Фашистите и национал-социјалистите одат на неговите потпетици и се негови добри следбеници (првите концентрациони логори во Советска Русија се јавуваат уште во 1918 година).
Историчарот Рој Медведев раскажува во својата книга “Тешката пролет на 1918 година”, дека откако ја земаат власта преку државен удар, водачите на болшевичката револуција паѓаат во освета. Тие го распуштат Уставотворното собрание, се расправат со сите свои политички противници, во Русија врие Граѓанската војна, а тие не знаат како да го изградат комунизмот и “светлата иднина”.
На седници на Совнаркома се нудат какви ли не идеи – една од друга по луда. Прво се најавува дека не се признаваат долговите на царска Русија кон странски банки. Тоа практично разорува стотици илјади сопственици на банкарски обврзници од рускиот кредит, што ја става Советска Русија во целосна светска финансиска изолација (Варуфакис има каде-каде порадикални претходници).
По што Советот на народните комесари, на чело со Ленин, решава да ги укинува парите. Оваа мерка може и да се содржи имплицитно во некои ракописи на Маркс, но силните очекувања на револуционерите марксисти се на овој начин државата навистина да умре. И Русија едвај не умира од глад. Шпекулациите се монструозни. Се се продава само за злато и скапоцености. Никој не знае колку чини векна леб, парче сланина, обувки, лекови или метар ткаенина. Еве во идеален вид на “комунистичката хипотеза”, недоволно осврнат од марксистичко автономизам до денес. Патем се принудени да “вратат” парите, воведувајќи златен червонец.
И тоа не е сè. Наместо да ги решаваат проблемите на огромната држава, распаќајки се пред нивните очи, група народни комесари-теоретичари испуштаат неколку часа дневно, студирајќи ги делата на Маркс и Енгелс, за да го откријат во нив клучот за изградба на иднината на комунистичкото општество. По неколку месеци Троцки, Каменев, Зиновјев и Бухарин се принудени да признаат дека Маркс немал јасна идеја како ќе точно ќе се случи тоа и инсистирал само на проблемот за “слободно време” на работниците, кој во случајот не е особено актуелен.
Така комунистичките практичари сфаќаат дека имаат “идеологија”, која, колку и да ја величаат како “единствена научна”, всушност е чиста утопија.
И оттука натаму “револуционерната пракса” почнува да ја дополнува “марксистичката теорија”, бидејќи нема како да е поинаку.
Ленин ја воведува формулата “Светската војна прераснува во револуција, а оттаму – во граѓанска”. Значи реално се остварува “комунистичката хипотеза”.
Троцки ја дополнува: “Граѓанската војна треба да трае вечно. И не само во Русија. Граѓанската војна низ целиот свет – тоа е светската револуција.” “Перманентна револуција” е придонесот на Троцки кон марксистичката идеологија. Впрочем во Русија, а и низ цела Европа, терминот “перманент” во тоа време значел нешто сосема друго. Тоа е термин од фризер – целосна ОСВЕТЛУВАЊЕТО на косите за период (со трајност) шест месеци.
Во комунистичката идеологија роковите, се разбира, се други. Рокот означувал пресуда. По болшевичката револуција се издавале пресуди со рок “до избувнувањето на светската револуција” … имале ли конкретен рок овие пресуди? За време на болшевичката револуција, а и на сите идни револуции – во Баварија, Унгарија, Шпанија, тоа беше рамно на стрелање.
Во 1920 година, Троцки го пишува теоретскиот труд “комунизам и тероризам” (го препорачувам на “новите левичари”):
“Прашањето за формата на репресијата, забележува тој, како и за нивниот обем, не е принципиелно прашање. Тоа е прашање на експедитивност . ” Подоцна тој ја воведува и формулата за “двата морала” – “нивниот морал и нашиот” и сака да покаже дека категориите како добро и зло стануваат релативни.
3. Со оглед на “соодветноста” уште во почетокот на 20-тите години советската власт се обидува да пресмета колку хартија ќе и бидат потребни за печатење на целото идејно наследство на основоположниците на комунизмот (и тоа на сите светски јазици), плус задолжителната пропаганда и агитација .
Средствата не се проблем. Во гладна Советска Русија има доволно експроприирано злато и скапоцености, запленет е имотот на Црквата (изнудени се позлати на иконите, запленети се богослужбените крстови, осквернавени се гробници). Плен се и музеите. Револуционерите марксисти, далеку пред Исламската држава, почнуваат да продаваат (и тоа не евтини) музејски фондови, приватни и државни збирки, се посегнува по на фондовите на Ермитаж. Болшевиците не жалат ништо, уште помалку луѓето. Воспоставувањето на власта на Советите го одзема животот барем на 18 милиони луѓе. Ако убиените како резултат на комунистичкиот експеримент можеа да се наредат еден до друг, тие веројатно би ја оградеиле со коски целата земја на победничкиот социјализам, и без тоа да личи на гигантскаиконцентрационен логор. Коски и жица .
Како да си го објасниме светот на идеологијата? Според Маркс и Енгелс (во “Германска идеологија”) “стварноста се поднесува од идеологијата во обратен вид”, а “идеологијата е илузорна, лажна свест”. Но, забележуваат – само кога не е во согласност со “научната” (марксистичко) свест која “единствено останува на почвата на вистинските идеологија”.
Значи сè е идеологија и истовремено ништо не е идеологија, како што неодамна повторно не убедуваат “новите левичари”.
Учењето на марксизмот како идеологија е прекрасен пример за мисловната едноизмерност во која реалноста се фиксира преку однапред наметнати очила (класна борба, свои-странски, експлоатација на човек од човек, насилство, револуција, крв, светла иднина).
Ништо надвор од таа шема не постои.
Во 1901 година швајцарски пронаоѓач ја открива ролната тоалетна хартија и еден значителен дел од светската екстракција на дрво се пренасочува за изработката на ова хигиенска иновација. Интересно е дека истиот ден во весниците водечката “швајцарска вест” е друга – Владата на Швајцарската конфедерација испратила на Италија анархист, осомничен за напад врз италијанскиот крал. А на патентирањето на тоалетната хартија било определено како “скромно, но значајно откритие”.
Век подоцна, сите, ми се чини, ние сме убедени дека не е така. Како во оваа врска да не се запрашаме: немаше ли човештвото да е далеку среќно, а неговата иднина не толку крваво (никој не вели “светлат), ако дел од хартијата се одделуваше за печатење трудовите на основоположниците на марксизмот, беше пренасочена за хигиенски цели?
Еден разочаран од идеологијата марксистичко, Корнелиус Касториадис , прави следнава посетување:
Марксизмот одамна стана труп на псевдотеорија која престанала со нивниот развој на социјален и историски план, служи само како идеологија или како легитимација на терористички и експлоататорски режими.
Марксизмот започна како “утописка идеологија”. Долго време (и до ден денешен) се смета од страна на некои за “критична теорија”. Но во историјата (неизбежно) тој ќе остане со крвавата флека на практичната имплементација.