Претседателот Обама вели дека не сака да влезе во конфликтот во Сирија во војна преку посредници. За жал, тоа веќе се случува, бидејќи борци се вклучуваат во битката против “Исламска држава” со радикално различни цели кои може да се судрат.
Ајде да ја погледнеме конфузната слика на бојното поле: САД одлучија дека најсилниот партнер против “Исламска држава” е групата на сириските Курди, позната како Сили за заштита на народот / СЗН /. Но Турција, нивниот сојузник во НАТО, вели дека СЗН се поврзани со курдска група која таа ја смета за терористичка. Како ќе се реши оваа противречност? Се уште нема одговор.
Русија, пак, тврди дека војува против “Исламска држава”, рамо до рамо со силите лојални на сирискиот претседател претседател Башар Асад. Но руските борбени авиони бомбардираат групи на исламистичките бунтовници, кои се тајно поддржани од САД, Турција и Јордан – а овие бригади жестоко контра-напаѓаат. Бунтовниците објавуваат видеа во кои се фалат со успешни удари со американски противтенковски проектили. Битката чудно наликува на руската војна во Авганистан во зачетоците. Каде води ова? И тука нема одговор.
Саудиска Арабија и Иран водат војна со посредници во Сирија скоро четири години. Ова може да се покаже како најотровниот конфликт од сите, бидејќи го негува сунитско-шиитскиот меѓурелигиски пожар, кој го опустошува Блискиот Исток.
Погледнете ја мапата на разпарченоста Сирија и ќе видите спротивставени коалиции и сојузи. Со толку многу моќни воени сили, собрани на едно место, опасноста од несреќни случаи и погрешни напади е голема.
Зошто оваа војна преку посредници ескалира во исто време, кога надворешните сили водат дипломатски преговори за решавање на конфликтот? САД, Русија, Иран, Турција и Саудиска Арабија испратија свои претставници во Виена минатата недела, за да ги испитаат можностите за политичката транзиција, за кој тие сите се изјаснуваат. Средбата не беше охрабрувачка: во неа не учествуваа сириските борци, а надворешните сили беа на спротивни позиции за прашањето за транзицијата.
“Војуваат и преговараат” е повторлив циклус во секој блискоисточен конфликт. Затоа неодамнешното проширување на борбите најверојатно е увертира на дипломатски преговори, колку секоја од страните да се обиде да ја прошири својата територија и да зајакне поповолна позиција пред да започнат сериозни преговори. Би требало да сме толку задоволни од тоа. Но и Асад, и бунтовниците изгледа ни најмалку не се подготвени за компромис.
Проучувајќи ја Сирија од север кон југ, станува јасно каде е неопходно “избегнување на повремени судири”, како што се сметаат војниците, за да не дојде до ненамерна катастрофа.
На северниот фронт, САД мора да ги продлабочат консултациите со Турција, засилувајќи ја поддршката за сириските курдски сили и нивните арапски сојузници. Претседателот Обама испраќа во Сирија околу 50 војници од силите за специјални операции, но не се измамени, ова е значителен ангажман. Американските војници ќе имаат потреба од поддршка од воздух – не само за да ја бомбардираат “Исламска држава”, но и за набавка, за спасувањето на нивните кога ќе паднат во неволја, а можеби и за вршење на “ноќни напади”, базирани на разузнавачки информации, слични на оние кои беа толку катастрофални во Ирак.
Што мисли Турција за оваа проширена улога на САД на нејзините граници, особено по одлучувачката победа на изборите во неделата на понекогаш курдофобскиот претседател Реџеп Таип Ердоган?
Претставници на Пентагон велат дека Турците не треба да се загрижени, бидејќи САД сега ќе имаат поголема контрола врз 25-те илјади борци на СЗН и може да ги спречат од паѓање на испораките со оружје во рацете на Курдската работничка партија / ПКК / која Турција ја смета за терористичка група. Тоа е разумен аргумент, но има потреба од согласност на Анкара.
На јужната граница на Сирија со Јордан, САД потајно помогнаа за обуката на бунтовничката коалиција, позната како Јужниот фронт и е составена од 54 бригади со вкупно 35 000 борци.
Минатата недела руски борбени авиони нападнаа некои од овие, поддржани од САД сили, во Ал Хара- југозападна Сирија. Ова е местото каде што беше сместена поранешната руска станица за радиоразузнавање, преземена од бунтовниците. Ова е лудило. Москва и Вашингтон би требало да се обидат да ја смират ситуацијата, наместо да го разгоруваат огнот уште повеќе.
Но во незапирливата логика на сирискиот конфликт најлошото допрва доаѓаат. Портпаролот на Јужниот фронт, мајор Есам ал Рајес, рече во интервју во вторникот дека неговите сили очекуваат нова офанзива / на владините трупи / во Сирија оваа недела, поддржана од Русија, за одвојување на територија јужно од Дамаск. Тоа проследување на “победа” само им помага на екстремистите.
Ако Русија, Иран, Турција и другите борци посредници не помогнат да се стави назад осигурувачот на оваа граната, експлозијата во регионот е неизбежна.