Моето искуство покажува дека добра јавна политика се оформува најдобро по непристрасна анализа што во практиката работи или не. Политика, заснована на општи претпоставки и популарните чувства може да се претворат во рецепт за погрешни рецепти и заблудени интервенции. Никаде овој развод меѓу реториката и реалноста не е толку очигледен како при формулирањето на светските политики за дрогата, при што често емоциите и идеологијата, а не доказите преовладуваат.

Земете пример на случајот со медицинскиот употреба на канабис. Ако се погледнат внимателно доказите од САД, сега знаеме дека легализирањето на употребата на канабис за медицински цели не доведе до зголемување на неговата употреба од тинејџерите, како што тврдат противниците . За разлика од овој случај во Америка има речиси трикратно зголемување на смртните случаи од предозирање хероин во периодот 2010-2013 година, иако законот и тешките казни не се променети.
Оваа година, меѓу 19 и 21 април Генералното собрание на ОН ќе одржи специјална седница за дрогата и светот ќе има шанса да го промени курсот. Со приближувањето на настанот треба да прашаме себеси дали сме на патот на вистинската политика. И поконкретно како да се справиме со она што Канцеларијата за дрога и криминал на Обединетите нации го нарекува “непредвидливи последици” на политиката во последните 50 години, кои помогнале, меѓу другото, за создавање на огромен, меѓународен криминален пазар на дрога, кој потхранува насилството, корупција и нестабилност?

Само помислете за 16.000 убиства во Мексико во 2013 година, од кои многу се директно поврзани со трговијата со дрога. Војната против народот , глобално “војната против дрогата” не успеа. Некои проценуваат дека примената на глобалната забрана чини најмалку 100 милијарди долари годишно, но најмалку 300 милиони луѓе сега употребуваат дрога во светот, што придонесува за глобален незаконски пазар со обрт од 330 милијарди долари годишно, еден од најголемите стоковите пазари во светот.

Излезе ли вистината? Еве кој стои зад скандалот со панамските офшорки!

Забраната има малку влијание врз снабдувањето или побарувачката на дрога. Кога примената на законот успева во една област, производството на дрога само се сели во друг регион или земја, трговијата со дрога минува кон друг правец и наркоманите преминуваат кон друг дрога. Ниту пак има забрана, која довела до значајно намалување на употребата. Истражувањата постојано не успеваат да го воспостават присуството на врска помеѓу строгоста на законите за дроги на одредена земја и нивото во неа на употреба на дрога.

Распространетата криминализација и казна за луѓе кои употребуваат дрога, преполните затвори, значат дека војната против дрогата е со мал степен, а војна против наркоманите – војна против народот. Африка е тажен пример на овие проблеми. Комисијата за борба против дрогата во Западна Африка, која ја свика мојата фондација, соопшти минатата година дека регионот веќе стана не само главен транзитен премин меѓу производители во Латинска Америка и корисниците во Европа, но и област во која потрошувачка се зголемува. Наркопарите и криминалот поврзан со нив, поттикнуваат корупцијата и насилството.

Стабилноста на земјите и регионот во целина е под закана. Сметам дека дрогата го уништи животот на многу луѓе, но погрешни владини политики уништија многу повеќе. Сите ние сакаме да ги заштитиме нашите семејства од потенцијалната штета на дрогата. Но ако нашите деца се развиваат со проблемот со дрогата, ние сигурно ќе се грижиме за нив како за пациенти кои имаат потреба од третман, а не жигосани како злосторници.

Тенденцијата во многу делови на светот на стигматизација и лишување од слобода на корисници на дрога запира многу од нив да бараат лекарска помош. Во какви други области на јавното здравје овие криминализирани пациенти имаат потреба од помош?

Кривичните мерки испратиле многу луѓе во затвор, каде што ситуацијата со употреба на дрога од нив е влошена. Криминално досие за еден млад човек поради незначително дело поврзано со дрога, може да биде многу поголема закана за неговата благосостојба отколку редовна употреба на дрога. Првичната замисла на политиката за дрогата, според Конвенцијата на ОН за дрогата, беше за заштита на “здравјето и благосостојбата на човештвото.
” Ние треба да ги пренасочиме меѓународната и национална политика кон оваа клучна цел. Ова бара од нас да преземеме четири критични чекори.
Прво, треба да се декриминализира лична употреба на дрога. Употребата на дрога е штетна и намалување на оваа штета е задача на системот на јавното здравство, а не на судот. Тоа треба да биде во комбинација со зајакнување на услугите за лекување, особено во земјите со средни и ниски приходи.
Второ, треба да прифатиме дека еден свет без дрога е илузија. Наместо тоа треба да се фокусираме на гарантирањето на ова, дрогата да предизвикуваат што е можно помалку штета. Мерките за намалување на штети, како на пример програми за промена на иглите, може да имаат реално значење. Германија ги усвои овие мерки порано и нивото на инфицирање со ХИВ меѓу корисниците на дрога е близу до 5 отсто, за споредба со над 40 проценти во некои земји кои се противат на овој прагматичен пристап.
Трето, треба да се свртиме кон регулирањето и јавното образование, а не кон целосното отстранување на дрогата што знаеме дека нема да се случи. Преземените чекори успешно да се намали потрошувачката на тутун (многу моќна и штетна зависност) покажува што може да се постигне.
Регулирањето и образованието, а не заканата од затвор, го намалија бројот на пушачите во многу земји. Повисоки даноци, ограничувања на продажбата и ефективни кампањи за борба против пушењето донесоа добри резултати. Законската продажба на канабис е реалност, која започна со легализирањето на продажбата на канабис за медицински цели во 1996 година во Калифорнија. Оттогаш 22 сојузни држави во САД и некои европски земји го следеа примерот. Други отидоа уште подалеку. Иницијатива, која освои мнозинство на гласање, предизвика во Колорадо да се легализира продажбата на канабис за тонирање. М
инатата година во Колорадо беа собрани околу 135 милиони долари во форма на даноци и лиценцни такси поврзани со законската продажба на канабис. Други презедоа по помалку трговски патишта. Користењето на социјални клубови за канабис во Шпанија можат да се зголемуваат и да се купува канабис во мали некомерцијални организации. И Канада изгледа веројатно да стане првата земја од Г7, која следната година ќе ја регулира продажбата на канабис.
Регулирањето со закон ги штити здравјето. Првичните трендови ни покажуваат дека каде што канабисот е легализиран, немало експлозија во употребата на дрога или криминалот со дрогата. Големината на црниот пазар се намалува и илјадници млади луѓе биле поштедени од криминални досиеја. Но регулиран пазар не е слободен пазар. Ние треба внимателно да размислуваме што има потреба од регулирање и што не. Колку поголем дел од употребата на канабис е случајна, умерена и не поврзана со значителни проблеми, и покрај тоа треба да биде регулирана токму заради потенцијалните ризици од неа. И затоа, четвртиот и последен чекор е да се признае дека дрогата треба да се регулира токму затоа што е ризична. Време е да се признае дека дрогата е бескрајно опасна, ако се остави исклучиво во рацете на криминалци кои немаат грижи за здравјето и безбедноста. Законската регулатива го брани здравјето. Потрошувачите треба да бидат свесни за тоа што ќе прифатат и да имаат јасни информации за ризиците по здравјето и како да се минимизира. Владите треба да се во состојба да ги регулираат давателите и трговски објекти во зависност од тоа каква штета може да предизвика дрогата.
Најризичната дрога никогаш не треба да биде достапна “на штандот”, туку само преку рецепт за луѓе, регистрирани како зависни корисници, како што веќе се случува во Швајцарија. Научните докази и нашата загриженост за здравјето и правата на човекот треба да ја креира политиката за дрогата. Тоа значи да направиме така што помалку луѓе да умираат од предозирање и ситни криминалци не паднат во затвор, каде нивните проблеми со дрога се влошуваат. Време е за поинтелигентен заснован на здравјето пристап кон политиката за дрогата. Време е држави како Германија, кои прифатиле подобри политики во земјата, категорично да се залагате за промена на политиката во странство. Специјалната сесија на Генералното собрание на ОН за проблемот со дрогата во светот ќе биде добро место за почеток. / БГНЕС
…………………..
Автор на објавениот текст во “Хафингтон пост” е Кофи Анан. Тој беше генерален секретар на ОН (1997-2006 година). Во 2001 година ја доби Нобеловата награда за мир. Денес живее во Женева, каде ја предводи Фондацијата Кофи Анан. Исто така е член на Светската комисија за политика за дроги.