Една година по објавувањето на калифат во Сирија и Ирак, “Исламска држава” е посилна од било кога. Иако со некои привремени успеси, меѓународната антитерористичка коалиција не успева да се справи со џихадистите.
Како “Исламска држава” / ИД / ја одбележа првата годишнина од прогласувањето на својот калифат? Со обезглавувањето на еден човек во Лион, убиството на десетици туристи на плажа во Тунис и дигање во воздух на една шиитска џамија во Кувајт. Три напади на три континенти во рамките на само два часа. Пораката е јасна: ние сме насекаде и можеме во секој момент да удриме повторно! Кога пред една година Абу Бакр ал Багдади најави калифат и се прогласи за калиф, борците на ИД ги концентрираа своите дејствија над Сирија и Ирак. Тие брзо наследија екстензивно територии од северен Ирак. Најголемиот плен им беше два милионскиот град Мосул. Постепено џихадисти заземаа нови и нови територии кон досегашните .
Подемот на џихадистите
Денес мапата на Блискиот Исток е доста различна од едно време: ИД заби дебел клин меѓу сириските области во кои се водат крвави борби, и уште нестабилниот Ирак. Џихадисти постојано ја прошируваат својата сфера на влијание. Уште минатиот октомври египетскиот Синајски полуостров се прогласи за калифат. Неколку дена подоцна кон него си приклучија и делови од Либија. И покрај сите предвидувања за декаденција, ИД повторно е во подем и е посилна, откога и да било. “Ние целосно ја подценивме” Исламска држава “, признава ирачкиот пратеник Митхал ал-Алузи и додава:” Никогаш не сме верувале дека нејзините владенија ќе се здобијат со такви размери, макар и да беше познато дека во земјата има големо незадоволство и отпор против поранешниот премиер Нури ал Малики “. Ирачкиот пратеник добро знае и тоа кои се поддржувачи на ИД во Ирак – поранешни членови на партијата Баас на диктаторот Садам Хусеин и поранешни офицери од неговата војска:” Со помош на џихадистите тие сакаа да се одмаздат на власта до 2014 година , на Нури ал-Малики.
Нов подем по неколку порази
Неколку десетици нации се обединија во борбата против ИД. Американските воздухопловни сили вршат воздушни напади, кои голтаат дневно по 7,5 милиони долари. Ирачката армија спроведува копнена офанзива заедно со поддржани од Иран шиитски милиции, сириски бунтовници и курдски милитанти.
Исламистите претрпеа сериозни порази околу градот Кобане и Тикрит. Во последните неколку недели, сепак ИД повторно премина во офанзива. Џихадисти ги пробија ирачките армиски единици околу градот Рамади, а сириската армија беше принудена да се откаже од Палмира.
Доминацијата на џихадистите
Зошто меѓународната коалиција не може да ги потисне џихадистите? Вообичаениот одговор гласи дека ИД е вонредно тежок и брзоподвижен противник кој води герилска војна со помош на терор и моќна пропаганда. Ова мислење го дели и ген.Изадин Садус кој командува со воена единица на борците Пешмерга која се наоѓа на околу 80 километри северозападно од курдската метропола Ербил. Откако ИД ги нападна курдските области, борците Пешмерга се повлекоа заедно со жителите на курдските градови. “Не бевме добро подготвени и го немавме потребното вооружување”, вели генералот. Сега сепак ова ќе се промени. Меѓународни воени инструктори ги обучуваат борците пешмерга, а Германија испорачува современо оружје. И покрај тоа соодносот на силите останува нееднаков.
Слабите противници на ИД
Има и уште една причина за лошата борбата против ИД. Децении угнетување, произволните војни на авторитарните режими се карактеристични за целиот регион. Егзекуциите, обезглавувањето и јавниот линч не се специјалитет само на Калифатот – тие и до денес се практикуваат во Саудиска Арабија и Иран, а во Ирак беа практикувани во времето на Садам.
“Откако падна Садам во Ирак господари теророт. Прво дојдоа Американците, потоа Ал Каеда, а сега ИД”, велат двајца млади Ирачани, кои не сакаат да војуваат за една земја која де факто не постои. Тие ги презираат политичарите кои мислат само за себе и се збогатуваат нелегално. Двајцата не сакаат да ги ризикуваат своите животи во војна меѓу шиитски Иран и сунитска Саудиска Арабија. Тие и двајцата се подготвуваат да тргнат за Европа.