Која е Булмак 2016, компанијата која се сомничи за екоцид на Крива река?

од Даниел Ѓорѓиевски
106 прегледи

Според јавно достапните информации, Булмак 2016 ДООЕЛ Пробиштип е компанија основана на 4 април 2016 година и е дел од Минстрој Холдинг од Бугарија, која во рударскиот бизнис егзистира од 1952 година. Минстрој холдинг има 2.500 вработени и стопанисува со 6 најголеми бугарски рудници. Има големо меѓународно искуство, а досега изградила 150 рудници во повеќе земји.

Во 2016 година, со одлука на владата, Минстрој е избран како најповолен понудувач за експлоатација на минерални суровини во Македонија, со што ги добива под концесија двата рудници. Како сопственик на Минстрој фигурира Николај Волканов, за кого се претпоставува дека има вложено околу 20 до 30 милиони евра за унапредување и модернизација, а во моментов, според достапните информации, компанијата во Македонија има вработено околу 850 рудари во Крива Паланка и Пробиштип, а заедно со фирмите за логистика на производство, бројката на вработени достигнува околу 1500.

Концесијата за управување со рудниците Злетово и Тораница е потпишана од страна на техничкиот премиер Емил Димитриев во 2016 година, а во 2021 година рудникот го посетил и премиерот Зоран Заев, кој во тогашната изјава нагласил дека станува збор за општествено одговорна компанија.

За фирмата Булмак 2016 се врзуваат неколку сомнителни избори на раководители кои имаат партиска позадина, а името на поранешниот градоначалник на Крива Паланка од редовите на ВМРО-ДПМНЕ, Тони Тоневски, фигурира како моментален директор кој го заменил Гоце Мојсоски, додека според јавно достапните информации се шпекулира дека компанијата има годишен обрт од околу 36 милиони евра.

Работењето на фирмата и механизмите со кои располага при функционирањето не беа ставени на јавен распит сè до пред неколку дена, кога неисправни цевки на рудникот Тораница во Крива Паланка се одлеале во Крива Река. Независните лабораториски анализи, обезбедени од општината, покажаа шокантни податоци, стотици пати зголемена концентрација на цијаниди, десеткратно зголемено присуство на олово и алармантни вредности на фосфор, азот и други штетни материи во водата на Крива Река. Но проблемот станува сериозно голем ако се има предвид дека оваа река не постои изолирано – таа е дел од поширокиот воден систем кој ја храни Пчиња, делови од Вардар, многу бунари, извори и системи за наводнување што го снабдуваат земјоделството низ целиот регион. Практично, сè што се наводнува од овие води потенцијално е загадено.

Градоначалникот на Крива Паланка, Сашко Митовски, во изјава за медиуми потврди дека ќе бара кривична одговорност за оваа хаварија, бидејќи загадувањето претставува опасност за здравјето на граѓаните и животната средина. Државниот инспекторат, сепак, излезе со изјава дека станува збор за „технолошка вода“, без да спроведе темелни анализи.

Со реакција по хаваријата се јавија и од опозициската СДСМ, кои бараат одговорност, а голем број еко-активисти, меѓу кои и О2 иницијативата, бараат одземање на лиценцата за работа на компанијата.

Од Булмак 2016, во текот на денешниот ден, најавија прес-конференција на која ќе образложат повеќе информации во врска со хаваријата.

Слични содржини