Министерството за одбрана на Косово објави планови за воведување програма за доброволна воена служба оваа година, објави весникот „Коха Диторе“.
Според косовскиот министер за одбрана Ејуп Македончи, проектот ќе започне оваа година, иако е дел од националната сеопфатна програма за одбрана на Косово, одобрена од владата во 2024 година.
Иако министерството претходно изјави дека планира да воведе задолжителна воена служба, воените експерти и поранешните команданти на Косовските безбедносни сили (КБС) изразија мислење дека ниту една од идеите не може да се спроведе во Косово.
Косовските безбедносни сили се во процес на трансформирање во армија, а напорите за тоа почнуваат од 2018 година и се очекува да траат десет години.
Една од главните причини за ова се високите трошоци поврзани со спроведувањето на ова ветување, дадено пред речиси пет години, забележува „Коха Диторе“.
„Формата е различна, целта е иста: секогаш заштита на територијата, животите на граѓаните, но овој формат, т.е. доброволната служба, создава полесни, подносливи трошоци и е посоодветен од гледна точка на уставот и законите на Косово“, рече Македончи.
Според Македончи, целта на воведувањето на ваква служба е да се изгради ефикасен и ефективен систем за одбрана од закани и ризици на кои би можела да биде изложена земјата.
„Во концептот на доброволна служба, кој е во рамките на сеопфатната заштита, секој граѓанин на Косово може доброволно да се регистрира во Министерството за одбрана и да биде дел од одбранбените структури, поточно во Косовската армија, без потреба тоа да го прави во задолжителна форма. Ова им овозможува на нашите млади луѓе, наши граѓани, покрај развивањето на своите активности во поддршка на нивната работа и во приватниот сектор и во други институции, да бидат подготвени да служат во Косовската армија со цел заштита на земјата“, рече тој.
Сепак, поранешниот врховен командант на Косовските безбедносни сили, генерал Кадри Кастрати, смета дека земјата во моментов нема потребна правна и организациска инфраструктура ниту за задолжителна ниту за доброволна воена служба. Според него, за да можат младите да бидат обучени, секоја општина во земјата треба да има канцеларија која се занимава со нивните податоци и евидентира која специјализација ја поминале и во која насока ја завршиле својата воена обука.
Друг проблем, забележа Кастрати, е недостатокот на доволна инфраструктура за млади мажи и жени да посетуваат обука и да спијат таму, како и униформи и многу други работи за кои, според него, Косовските безбедносни сили немаат средства.
Пензионираниот генерал предложи модел сличен на оној што се користи во Соединетите Американски Држави, каде што младите мажи и жени од земјата добиваат општо теоретско знаење во оваа област за време на викендите, а потоа се оценуваат од офицери. На овој начин, според Кастрати, тие стануваат „потенцијални резерви на вооружените сили, подготвени да бидат мобилизирани доколку на Косово еден ден му бидат потребни“.