Украина вели дека според неа Владимир Путин планира нова инвазија, а не е тешко да се види зошто: рускиот лидер собираше војници долж границата и ја обновува непријателската реторика, која и претходеше и при анексија на Крим пред две години.
Но, и покрај начинот на кој работите изгледаат на прв поглед, некои експерти велат дека е поверојатно Путин да се стреми да постигне предност преку дипломатија отколку на бојното поле, барем овој пат, пишува Ендру Озборн од “Ројтерс”.
“Станува збор за санкциите”, изјави за агенцијата генералниот директор на најблискиот до руското МНР надворешно политички истражувачки центар “Руски совет за меѓународни прашања” во Москва Андреј Кортунов.
“Тоа изгледа како начин за зајакнување на притисокот врз западните учесници во Минскиот мировен процес”, рече тој, мислејќи на мировниот договор за Источна Украина, каде проруски сепаратисти се борат со владините сили.
Две години Русија е изложена на санкции од САД и ЕУ поради стореното од неа анексија на Крим и нејзината поддршка за сепаратистите во источна Украина. Европските лидери велат дека санкциите не можат да се отстранат, ако не биде исполнето Минскиот мировен договор. Засега тоа изгледа како загубено време бидејќи периодично примирјето не се почитува, се водат борби, а двете страни меѓусебно се обвинуваат за непочитување на условите на примирјето.
Оваа недела тензиите значително се зголеми, откако Путин се закани дека ќе преземе неодредени одмазднички мерки против Украина како одмазда за пораките од неговите шпиони и заговорот за бомбашки напади врз објекти во контроверзниот Крим. Путин рече дека двајца руски војници се убиени во судир со испратени во Крим украински диверзанти.
Киев вели дека немало ваков случај и дека тоа е правено за да се создаде лажен изговор за ново упад. САД и ЕУ исто така, велат дека нема докази тоа да се случило.
Без разлика дали заговорот е вистински или измислен, Москва ја засилува воената активност во Крим и истовремено спроведува низа, како што таа вели, однапред планирани воени вежби и има ракети во областа.
Путин, кој се очекува да го посети Крим подоцна оваа недела во знак на поддршка, го свика својот Совет за безбедност и ја откажа следната рунда од меѓународните преговори, со цел да го претворат несигурен прекин на огнот во источна Украина во траен мир.
Во неговиот одговор се препознава – намерно пренасочување на меѓународното внимание кон Источна Украина и недостатокот на напредок во спроведувањето на мировен договор – се претпоставува дека тој се обидува да ја користи уште Кримската криза како дел од дипломатска моќта и игра со надеж тоа конечно да ги убие западните санкции .
Преговорите не водат до ништо
Европските преговори меѓу Русија, Украина, Франција и Германија, кои имаат за цел да обезбедат спроведување на мировниот договор, засега не водат до ништо. А преговорите меѓу помошник-државниот секретар на САД Викторија Нуланд и рускиот претседателски помошник Владислав Сурков исто не водат до особен напредок.
Во меѓувреме прокремлските сепаратисти продолжуваат да ги контролираат двете самопрогласени републики во Донбас, Источна Украина, каде се уште се водат неголеми борби со украинските владини сили кои понекогаш прераснуваат во поголеми судири покрај прекинот на огнот.
Согласно договорот Киев се обврза да им даде на Донбас специјален статус, да амнестира сепаратистичките борци и да организира избори. Но во земја која е раздели од војна од над две години и губи контрола врз значителни територии, исполнувањето на слични ветувања е крајно опасно од политичка гледна точка.
Киев го оправдува своето одложување, со обвинувања на Русија дека таа не ги извршува своите обврски: продолжува да го разгорува конфликтот на исток и не ја враќа контролата врз источната граница на Украина.
Кортунов рече дека со уште ѕвечи на оружје, Путин цели да ги убеди западните сојузници на Украина “да извршат влијание врз Киев, за да го натераат да ги исполни својот дел од договорот”.
На крајот Путин сака светот да прости и да заборави анексија на Крим од Русија, а конфликтот на исток да биде замрзнат, при што во Украина да остане проруска тврдина надвор од контролата на Киев.
Тоа е долгорочно решавање што Киев никогаш не би го прифатил официјално. Во меѓувреме, додека мировниот договор е блокиран, санкциите остануваат во сила, а по предусловите на ЕУ за нивно отстранување нема напредок.
“Русија е прилично разочарана што нема движење по Минск договор од февруари 2015 година, и се обидува да префрли одговорноста за застојот на Украина”, напиша во коментар виш советник во “Интернешнл крајсис груп” Пол Квин-Џиџ.
“Договорот… Е крајно неповолен за Украина. Некои клучни клаузули како обезбедување на посебен статус на субјектите може да бидат политички експлозивни, најверојатно политички фатални за претседателот Петро Порошенко. Затоа тој одлучи да го одложи што е можно подолго. Москва зго асилува притисокот. ”
Русија нема време за губење, со оглед дека резервниот фонд е на пат да се исцрпи до догодина, а пристапот нејзините до западните кредитни пазари е се уште затворен поради санкциите.
Со демонстрациите на воена сила Путин испраќа сигнал до Западот дека трпението му е при крај и може да прибегне кон други варијанти, ако Киев не може да биде наведен да игра по неговата свирче.
Еден од нив, како соопшти весникот “Ведомости” претходно оваа недела, повикувајќи се на извор близок до сепаратистичкото водич може да биде да престане со ограничувањето на сепаратистичките сили, овозможувајќи практично продолжување на скалата на конфликт во источна Украина.
“Засега руското раководство ја користи историјата за Кримските диверзант како ултиматум кон своите западни партнери во преговорите (за Украина)”, напиша виш соработник во Московскиот центар “Карнеги” Александар Баунов.
“(Таа вели :) Самите вие рековте дека нема воено решение на проблемите во Крим и Донбас, затоа договорете мирно решавање. Ако не можете да направите и тоа, Русија го задржува правото да преземе својот следен чекор.”