Прашајте еден блискоисточен аналитичар дали по една година сирискиот претседател Башар Асад се уште ќе биде на власт. Веројатно ќе добиете претпазливи одговор: премногу пати неговото соборување беше предвидувано само за да видиме како тој останува на власт. Иако сеуште е многу рано да се предвиди дали интервенцијата на Русија во Сирија била доволна за задржувањето на Асад на власт, неговиот режим сигурно е постабилен отколку што беше пред девет месеци.

Иако тоа да значи дека тој се уште може да се сопне и да падне од власт, исто така, постои можност тој да не го стори тоа, а наместо тоа човекот одговорен за предизвикување на војната во која загинаа над 300 000 луѓе и која избрка милиони, да остане на функцијата. Како таков лидер може да работи на светската сцена; и што е уште поважно, како другите меѓународни лидери ќе продолжат да работат со него – се прашањата кои многу луѓе си ги поставуваат. Всушност не е вест интеракцијата на западните државници со лидери на држави во кои човековите права се во тешка состојба, и можеби тоа е неопходност во прагматичен свет на меѓународните односи.

Кога диктаторите посетуваат демократски држави, таму често има протести од продемократски активисти, со цел вршење притисок врз локалните власти да изразат критика, но малку од нив причиниле крвопролевање како по обемот на Асад. Во 80-тите години на минатиот век либискиот диктатор Моамер Гадафи беше убиец за меѓународната заедница, обвинет за извршување на финансиран од државата тероризам и осуден со дефиницијата “најлудото куче на Блискиот Исток” од поранешниот американски претседател Роналд Реган.

Антизападниот однос на Либија беше демонстриран најјасно во 1988 година со бомбашкиот напад над Локерби, во кој вршителот летот 103 на Пан Ам авион беше уништен, при што загинаа 270 лица, и тоа беше акција, директно поврзана со Гадафи. И покрај тоа либискиот диктатор беше добредојден кај западните лидери во почетокот на новиот милениум. Промена во политиката и реториката од страна на Гадафи беше доволна за да се ракува со британскиот премиер Тони Блер, да прави официјални посети во Италија и да го испраќа својот син во САД во посета на Стејт департментот и потоа кај државниот секретар Хилари Клинтон.
Ако Асад преживее на функцијата, истото сценарио може да е можно и за него во следните години. Де факто западните лидери веќе го променија својот пристап кон Башар Асад, оставајќи го на власт како резултат на појавата на Исламска држава (ИД), изјави “Медиа лајн” Наташа Езров од одделот за управување на Универзитетот во Есекс.
“Мислам дека тој би требало да е на власт и по пет години. Не го гледам паднат од власт … и мислам дека има доволно поддршка за да е уште таму “, додаде Езров,и додава изјава со забелешка дека Асад најверојатно ќе управува само со фрагментирани дел од земјата. Во такви околности, најверојатно западните државници да ја оправдаат пред нивните гласачи интеракцијата со Асад со промена во реториката, велат научниците, додавајќи “дека тоа е како тие дејствувале во минатото (со други диктатори)”.

Веројатно е потребата од демократија и радикална промена да бидат минимизирани, да се нагласи значењето на стабилност и постепена реформа, рече Езров. Примери за тоа можат да бидат видени во начинот на кој западни влади дејствуваат во однос на Египет и Саудиска Арабија, додава таа. “Гадафи не можеше да биде повеќе од пари, но навистина беше прагматичар и го промени однесувањето, поради што [западните лидери] го поздравија”.
Скот Лукас, професор по политика специјализирана во медиумски студии и Блискиот Исток, не е убеден, што се однесува до Асад, дека ќе остане на власт како шеф на владата,бидејќи убил премногу луѓе.
“Различно е, бидејќи Гадафи не убил стотици илјади од сопствениот народ .. .или избрка половина од населението”, рече Лукас пред “Медиа лајн”. Иако Гадафи “беше непријатен дел од работата”, неговото угнетување кон либискиот народ беше надвор од очите на западната публика; истото не може да се каже за Асад, објаснува Лукас. Поради тоа на западните политичари ќе им биде многу потешко во иднина да ја оправдаат интеракцијата со “рехабилитиран” Асад. Во меѓународните односи слични размислувања може да бидат оставени настрана во името на одржување на рамнотежата на моќта, изјави за “Медиуми лајн” Моше Маоз, професор по исламски и блискоисточни студии во Еврејскиот универзитет во Ерусалим.
Ако на западните државници им треба Асад, тогаш е можно тој дури и мое да остане државен раководител, со кој ќе соработуваат. Идниот американски претседател може да каже “те поддржуваа за да избегнат понатамошен хаос и крвопролевање [во Сирија] и да се избегне користењето на американски војници на терен …” На овој начин рехабилитацијата на Асад може да започне и електоратот да го прифати, укажува Маоз.
За некои таквата можност би била тешка за голтање и невозможна за оправдување. Земји како Велика Британија најверојатно ќе ги следуват САД. Ако изгледа дека Вашингтон прави чекори за прифаќање на Асад, тогаш и другите земји можат да го следат, истакна Лукас. Поволен пристап кон Асад ќе биде малку веројатен кај Хилари Клинтон, која би покажала покрут однос кон Сирија, отколку неговиот претходник, смета професорот по политика. Но една идна средба меѓу нејзиниот републикански ривал, ако тој влезе во Овалната соба, и сирискиот претседател може да биде можна. “(Доналд) Трамп може, тоа е џокер, бидејќи тој е толку непредвидлив”, изјави Лукас. / БГНЕС
———–
Роберт Свифт, “Ерусалим пост”