Во Русија се повеќе луѓе одат во затвор само затоа што се осмелиле да ја критикуваат на интернет анексијата на Крим. Новиот руски антитерористички закон ќе го ликвидира и последниот остров на слободно изразеното мислење-пишува DW.
Во Русија долго го сметаа интернет за место на кое е можно слободно да изкажеш своја мисла. Колку посилно државата ја контролираше телевизија и ги задушување јавните критики, толку повеќе растеше и значењето на светската мрежа. Западни експерти и политичари признаваа дека, без оглед на некои ограничувања на слободата на мислењето, сепак постои слободата на интернет.
Веќе сепак и таа не е сигурна. Во средата (20.07.2016) влезе во сила новиот пакет со закони за борба против тероризмот и во иднина секој кој јавно (на пример во интернет) повикува на “терористички активности” или ги оправдува, може да биде осуден на казна од еден милион рубљи (околу 14 000 евра) или на затвор најмалку пет години. Во законот беше предвидена и забрана за патување во странство, но по остри критики предметната забрана беше откажана во последен момент.
Почна се!
Рускиот инженер Андреј Бубаев доби затворска казна од две години три месеци и престој во работен камп. 40-годишниот маж е осуден за екстремистичка активност, само затоа што споделил материјал од рускиот еквивалент на Фејсбук – “VKontakte” – насловен како “Крим припаѓа на Украина”. Покрај тоа споделил и карикатура на рака, која стиска туби со паста за заби. Натписот под неа: “стегајќи ја од себе Русија”. Реномирани московска набљудувачка група “Меморијал” го смета Бубаев за политички затвореник. Релативно мека пресуда доби 46-годишната Екатерина Вологшенинова. Таа споделила во “VKontakte” проукраински текстови и една карикатура на рускиот претседател Путин, за што самохраната мајка од Екатеринбург доби 320 часа присилна труд и мораше да се раздели со лаптопот.
Европејците се плашат за своите работни места поради мигрантите
Бројот на ваквите казни во Русија се речиси двојно во последните две години, објавија од московскиот Центар за човекови права “Сова”. Речиси секој петти ваков случај во меѓувреме завршува со пресуда за лишување од слобода, останатите плаќаат казни или вложуваат присилна работа во корист на општеството.
Уште по анексијата на Крим, Русија го зајакна своето законодавство, вклучувајќи и за прекршувања на интернет. Клучна улога во овој поглед одигра законот, потпишан од претседателот Путин во јуни 2014, кој предвидува затвор до 5 години за “апели за екстремизам во интернет”, а поттикнувањето, ширењето на омраза или нарушувањето на човековото достоинство, вклучително и преку содржини на интернет, се казнува со парична казна до 300 000 рубли (околу 4200 евра) или лишување од слобода до четири години.
Целата суровост на законот го почувствува во декември 2015 блогерот Вадим Тјуменцев од Томск. Тој беше осуден на пет години затвор затоа што ја критикувал локалната власт на интернет и повикуваше кон протести против него. Судот го прогласи ова за екстремизам, а критиката на Тјуменцев на адреса на проруски сепаратисти во источна Украина – за “провокативни активности”.
Притисокот се засилува
“Гледаме јасен тренд: државната власт постепено почнува да сфаќа дека блокадите на интернет не се ефикасно средство за блокирање на одредени информации”, вели Дамир Гајнутдинов, адвокат на руската набљудувачка група “Агора”. “Затоа корисниците во мрежата се наоѓаат под растечки притисок”, додава тој.
Некои познати блогери ја напуштаат Русија, за да избегнат судска казна. Еден од нив е московскиот политички експерт и критичар на Кремљ Андреј Пионтковски кој во февруари ја напушти Русија. Имаше информации дека против него е поднесена тужба за екстремизам, бидејќи на блогот го критикувал чеченскиот лидер Рамзан Кадиров. Предметниот блог беше објавен на сајтот на радио “Ехото на Москва”.
По се изгледа дека деновите на слободата на мислењето во Русија се изброени.