Веќе речиси една недела Франција и целиот свет живее со мрачниот и тажен спомен за ноќта на петок 13-ти, кога градот на светлината беше окрвавен од терористички напади. Веќе речиси една недела тема број еден во агендата на претседатели, лидери и влади од целиот свет е борбата против тероризмот. Ги слушнавме исказите на очевидци, читавме за расположението на парижаните, на туристи, ги видовме грижливите лица на жителите на предградието “Сен Дени”, каде упаднаа стотици полицајци во средата наутро.
Тагувавме заедно со Французите пред плоштадот на Републиката и посветивме минута молчење во спомен на жртвите. Сега е ред силите на безбедност да дејствуваат, а лидерите да преземат мерки и да го спречат масакрот во друг град, уништувањето на друг споменик, уништувањето на друг живот.
Парижаните веќе се враќаат кон својот секојдневен живот. Музеите работат, рестораните сервираат фромаж, отвораат шишиња од новата божоле, слаткарниците нудати кафе и кроасани. Туристите си прават селфиња пред Ајфеловата кула, а во Латинскиот кварт патници и авантуристи поминувајќи низ тесните улички.
Токму таму, на 37 Rue de la Bucherie, книжарницата “Shakespeare & Co” (Шекспир и компанија) повторно пречекува клиенти. Наречена е “најубавата книжарница во светот”. Таа се наоѓа во сенката на Нотр Дам, на левиот брег на реката Сена.
Иако ова не е оној, основан од Силвија Бич во 1919 година, центар на англо-американската литература и модернизмот во Париз, каде што се сретнале писателите од т.н. “изгубена генерација” Езра Паунд, Ернест Хемингвеј, Скот Фицџералд, Вилијам С. Бароуз, Џејмс Џојс, денес тоа единствено место повторно стана “безбеден рај” за своите клиенти.
Тука, Французи и туристи ја минаа ноќта на атентатите меѓу книгите. На еден од ѕидовите со големи букви стои мотото: “Не биди непријатен со непознатите – може да се маскирани ангели”. Затоа по нападот и Роуз Алан Фрит, продавачот на книги во книжарница, раскажува пред BuzzFeed за одлуката “Шекспир и компанија” да служи за бегство. “Книжарницата” Шекспир и компанија “отсекогаш била безбедно место за многумина – како што топло засолниште од реалноста и како безбедно место од злосторствата во ноќта на нападите. Таа сè уште е дом за оние кои во нејзината историја спиеле меѓу полиците и секогаш се враќаат …
Многумина нема да можат да ги заборават овие часови – прободени од серија ужасни вести и пораки, недостаток на сон и часови, исполнети со светлина од сини сирени. Луѓето зборуваат за овие настани како за потенцијална линија на поделба помеѓу она што беше пред и она што допрва ќе дојде.
“Опколена од мешавина од познати и непознати лица, во темнината на скалите, додека настаните се развиваа, јас почувствував утеха. Љубезноста издржува. На пат кон дома, откако бев будна во текот на 22 часа застанав пред цвеќара на аголот на мојата улица – отворена, без оглед на тоа што се случило, и купив четири сончогледа. “Малку светлина меѓу целата таа темнина”, рече цвеќарката “сподели Роуз Фрит. “Малку светлина меѓу целата таа темнина”.
Така по 13-ти ноември “Shakespeare & Co” повторно станува засолниште откако ќе се премине прагот на вратата. Веројатно утре историјата од непроспаната ноќ ќе биде опишана од некој наследник на Хемингвеј или Џојс. А дотогаш уште стотици илјади љубопитни авантуристи, патници и туристи ќе се искачуваат и слегуваат по тесните дрвени скали кои водат до вториот кат на книжарница и собата со пијано, на кое лежи натпис: “Ве молам, свирете на него”.
