За некои оваа идеја е целосно апсурдна, додека други гледаат во неа визија за иднината: По 2 месеци во Швајцарија ќе се одржи референдум за воведување на безусловен основен приход за сите граѓани во износ од 2 250 евра месечно-пишува DW.
Деновиве во Швајцарија може да е веќе без разлика дали човек работи или не. На 5 јуни во земјата ќе се одржи референдум за воведување на безусловен основен приход за сите граѓани.
Идејата не е нова. “Гарантираниот доход ќе ја отстрани сиромаштијата”, беше рекол своевремено Мартин Лутер Кинг. Во 1967 година австрискиот економист Фридрих Аугуст фон Хајек исто проговори за “одреден минимален приход за сите кои не се во можност да се грижат за себе”. Неколку децении подоцна на темата се посвети и швајцарскиот економист и психолог Даниел Штрауб. Заедно со публицистот Кристијан Милер во 2012 година тој објави книгата “Ослободувањето на Швајцарија. За безусловен основен приход”.
Длабоко вкоренат сексизам во Јапонија
Утопија?
“Тоа би променило сé. Безусловен главен приход донира секој со можноста да води исполнет живот”, убеден е Даниел Штрауб, кој е претседател на швајцарската иницијатива за воведување на безусловен основен приход. Штрауб кој предходно работел за IBM, смета дека на тој начин луѓето би имале поголем креативен потенцијал и би ја зголемиле својата продуктивност, бидејќи веќе нема да се оптоварени од притисокот да обезбедуваат средства потребни за нивниот опстанок.
Ако резултатот од референдумот е позитивен, вели Штрауб во интервју за Дојче веле, ќе бидат потребни измени во уставот. Иницијативата предвидува основниот приход да биде во износ од 2 500 швајцарски франци, што е еквивалентно на 2 250 евра.
Швајцарската влада и сите партии во земјата ја отфрлат категорично иницијативата. Тие упатуваат остри критики и тврдат дека таа е штетна, опасна и најнеостварлива – поради финансиската страна на прашањето. Сите противници на иницијативата ги истакнуваат следните основни проблеми: ризиците поврзани со имиграцијата на странци, зголемувањето на даноците, што ќе биде потребно за финансирање на иницијативата, како и загубите за швајцарската економија како резултат на фактот дека евентуално многу луѓе ќе престанат да работат, бидејќи веќе нема да се принудени да се грижат за издржувањето.
Мнозинството швајцарски државјани тврдат дека сепак би продолжиле да работат и по воведувањето на основниот приход. Резултатите од неодамнешното истражување покажуваат дека само 2 проценти од испитаниците ќе престанат да работат, ако биде воведен безусловен основен приход. 54 проценти од учесниците во анкетата велат дека ќе ги користат дополнителните приходи за подобрување на образованието и вештини. Подеднакво Швајцарци тврдат дека благодарение на новите приходи ќе поминуваат повеќе време со своето семејство.
“Не сакаме да го отстраниме сегашниот систем, туку да го доразвиеме”
Иницијативата за воведување на безусловен основен приход се подготвува веќе седум години за претстојниот референдум. Даниел Штрауб пројавува некое разбирање кон критичарите на проектот. Пред десет години и тој би рекол дека иницијативата не може да биде финансирана. “Ние ја разгледуваме оваа иницијатива како долгорочен проект. А референдумот е само прв чекор. Ова е политички процес кој ќе трае многу години. Сепак, треба да бидат слушнати сите мислења. Така се наредува демократијата”, вели Штрауб.
За да ја поддржи својата теза, Штрауб дава пример со една дискусија, на која еден млад човек ги повикал критичарите на иницијативата да ја скицираат својата визија за иднината. Ги прашал како би реагирале на загубата на работни места како резултат на четвртата индустриска револуција. Одговорот бил молчење.
“Во случајот не станува збор за некаква револуција, со која сакаме да го укинеме сегашниот систем. Пазарната економија има многу предности. Но е време да го доразвиеме овој систем”, убеден е Штрауб.