Велика Британија и САД размислуваат за голема воена кампања против џихадисти во Либија. Во Северна Африка може да бидат префрлени речиси 1.000 борци, за да се борат со терористичката група “Исламска држава” (ИД). Инвазијата сепак може да го спречи формирањето на влада на национално единство во Либија, пишува Евгениј Медведев, “Независимаја газета”.
Американски и британски воени лица со завидна регуларност ја посетуваат последно време Либија, за да откријат таму потенцијални сојузници, пишува лондонскиот весник “Тајмс”. На прво време се планира во Северна Африка да бидат испратени елитни единици од специјалните сили Ес Еј Ес, за да ги ликвидираат старешините на ИД, а по нив – 1.000 војници кои ќе ги обучуваат либиските војници и ќе се борат против шверцерите,кои го контролираат шверцот со мигранти во Европа.
Друга британско издание – “Фајненшл тајмс”, напиша порано дека американските воени лица пристигнаа во Либија за да воспостават контакти со локалните групи со оглед на евентуална воена кампања.
Прес секретарот на Пентагон Питер Кук потврди дека САД разгледуваат “воени варијанти” во Либија, ако ИД “стане поопасна отколку денес”. Според зборовите на претседателот на Советот на генералштабовите на вооружените сили на САД генерал Џозеф Данфорд Пентагон предвидува “решителни воени дејствија против ИД, во комбинација со политичкиот процес”.
“Њујорк тајмс”, исто така информира дека Пентагон собира во Северна Африка разузнавачки податоци, за да отвори трет фронт во борбата против џихадизмот – по оние во Ирак и Сирија. Според првичните податоци станува збор за воздушна кампања и ограничени операции на посебни единици во одделни точки.
Во средината на јануари во Париз разговараа американскиот и европските министри за одбрана. На форумот беше покренато и либискиот прашање, но не дојде до дискусија за конкретни чекори. Вашингтон, Лондон и Париз се обединети во ставот дека ИД треба да биде уништена пред џихадизмот да се претвори во “неотповиклива карактеристика на Либија”.
“Независимаја газета” побара коментар Олег Булаев, научен соработник во Центарот за африкански студии на Институтот за ориенталистика во Руската академија на науките. Тој рече: “Некои извори го информираа нашиот институт дека високи чинови од НАТО планираат воена операција во Либија, но сфаќаат дека има некаков ризик. Странските војници може да наидат на агресивен отпор на многу од групите кои дејствуваат во земјата, а друг дел од нив ќе им откажат соработка “.
Ид сепак претставува посилна закана за Либија. Според последните податоци во Северна Африка војуваат 3000 џихадисти, кои се наоѓаат во Сирт, родниот град на Моамер Гадафи. Сега тие напредуваат долж крајбрежјето и внатре во земјата, за да хи завладеат наоѓалишта од т.н. Нафтен лак во Рас Лануф и Ес Сидр.
Поранешниот заменик-директор на ЦИА Мајкл Морел е сигурен дека џихадистите имаат огромен потенцијал во Либија, и не би се изненадил ако “едно утро ИД заземе голем дел од земјата преку блицкриг, но во ограничен обем отколку во Ирак” .
Специјалниот претставник на ОН за Либија Мартин Коблер исто така изјави дека е вознемирен од текот на политичкиот процес во Либија, кој работи побавно од проширувањето на ИД. Францускиот министер за одбрана Жан-Ив ле Дриан истакна дека има опасност терористичката мрежа да се прошири во Либија и додаде дека борци на ИД може да се смешаат со бегалците, да навлезат нелегално во Европа и да извршат таму напади.
Во борбата со ИД во Либија е подготвен да се вклучи и Африканската унија (АУ), кој нуди создавање на целна група од пет држави, за да се стави крај на либискиот конфликт. “Тоа влијае на сите нас”, изјави комесарот на Советот за мир и безбедност на АС Смајл Чаргуи. Но призна дека ефикасната борба со ИД директно зависи од тоа “има ли таму влада”.
Прерано е сепак да зборуваме за интервенција на АУ во либиските работи. “Специфично за Либија е присуството на еден вид силен расизам меѓу Арапите во однос на темнокожите нивни соседи, така што војниците од земјите во Црна Африка, членки на АУ, едвај ќе бидат поздравени таму”, посочи Булаев.
Вашингтон има стравувања дека интервенцијата ќе спречи да биде формирана влада на национално согласност. Од 2014 година во Либија дејствуваат два конкурентни парламентот; за потпора им служат племенски лидери и поранешни востаници, кои асистирале при соборувањето на Гадафи во 2011 година. Генералниот национален конгрес заседава во претходната престолнина – Триполи, но поголемиот дел од либиската територија е под контрола на парламентот во Тобрук, фактички подреден на генерал Халифа Хафтар . Минатата недела Хафтар разговараше со бизнисменот Фајез ел Сараџ кој не беше одобрен за премиер на Либија. Тие разговараа за изгледите за создавање на нова преодна влада.