Сите знаеме како започнала Првата светска војна / 1914-1918 година /. Поединечните акти на насилство во својата севкупност активира неповратни воени дејствија во кои е отсутна заедничката стратешка линија, а целите биле нејасни.
Останатото е историја: четиригодишната крвава војна која се водела во името на амбициозни цели, формулирани како целина постфактум од земјите-победнички. Во моментов се уште има време за да се спречи трагичното повторување на слични настани кои овој пат се одиграа на Блискиот Исток и поконкретно во Сирија. Ја поддржаа првичната одлука на претседателот Барак Обама да не се употреби сила во сириската трагедија. Употребата на американска сила за отстранувањето од власт на претседателот Башар Асад, за кое активно војуваат некои наши пријатели во Блискиот Исток, не би имало никаква смисла во отсуство на вистинска едногласност по ова прашање како во Сирија, така и во Америка. Нешто повеќе е дали ни се допаѓа или не, но Асад не беше подготвен да одговори на упорните апели на Вашингтон да се повлече. Асад не се уплаши од промискуитетните обиди на САД да организираат ефикасна демократска отпор против неговото управување. Но потоа беше постигнат пробив во многу тешки нуклеарни преговори со Иран, каде САД и Русија ќе соработуваат со други водечки држави во името на надминување на пречките. Затоа, можеме да си помислиме дека следната фаза на надминување на сирискиот проблем треба да се состои во продолжувањето на напорите за негово решавање, но овој пат со помош на вакви важни учесници во процесот, какви што се Кина и Русија.
Наместо тоа Москва претпочита воена интервенција, но без политичка и воена соработка со САД – главната држава, и изработка на непосредни, иако не особено ефикасни дејствија за соборување на Асад. Постапувајќи по овој начин, Москва нанесе , како што се претпоставува, воздушни напади на овие сириски сили, кои се финансираат, вооружуваат и тренираат од Американците, нанесувајќи им загуби. Во најдобар случај тоа беше демонстрација на руската воена неспособност, а во најлош случај – сведоштво за најопасното желба да се покаже американската политичка немоќ. Во секој случај, на картата беа ставени иднината на регионот и авторитетот на Америка. Во овие драстично се менуваат околности САД имаат еден единствен избор, ако не ги заштитат своите интереси во регионот: да побараат од Москва да ги прекине воените дејствија кои нанесуваат штета на американските средства.
Русија има право да го поддржува Асад, ако таа го сака тоа, но секое повторување на она што се случи, треба да предизвика реакција и акција од Вашингтон. Присутните во Сирија руски воено-поморски и воено-воздушни сили се многу ранливи, бидејќи се изолирани од својата земја. Тие можат да бидат “разоружани”, ако и понатаму го провоцираат САД. Но, сепак е подобро да се убеди Русија да дејствува заеднички со САД во името на урегулирањето на регионалните проблеми кои ги надминуваат рамките на интересите само на една држава. Ако тоа се случи, тогаш дури ограниченото воено-политичка соработка меѓу Русија и САД на Блискиот Исток ќе помогне да се создадат позитивни геополитички услови за учество на Кина во застрашување на големата блискоисточна криза.
Пекинг има сериозен интерес од спречување на поголем конфликт на Блискиот Исток. Тој треба да биде заинтересиран не само од понатамошното ширење на хаосот, но и од зголемувањето на своето влијание во регионот. Франција и Велика Британија веќе не се во можност да играат клучна улога во Блискиот Исток. На САД ќе им биде тешко да играат сами таква улога. Блискоисточниот регион е поделен по верски, политички, етнички и територијален знак. Тој постепено се лизга во јазот на проширување на насилствата. Овие проблеми бараат надворешна помош, но не во форма на ново неоколониална доминација. Потребни се американска сила и влијание, применувани паметно и решително во името на изработката на нова формула за регионална стабилност. Нема сомневање дека Кина сака да остане настрана. Тааможе да смета дека ќе биде во подобра позиција за да може потоа да ги собере парчињата. Но регионалниот хаос лесно може да се шири и на североисток зафаќајќи ја Централна и Југоисточна Азија. Од тоа ќе настрада Русија, а по неа и Кина. Но исто така ќе настрадаат и американските интереси и американските пријатели, да не зборуваме за регионалната стабилност. Затоа е зрело време да се манифестира стратешка храброст
—————
Збигњев Бжежински, поранешен советник за национална безбедност на претседателот Џими Картер / 1977-1981 /. Неговиот анализа е објавен во “Фајненшл тајмс”.