Земјотресот во Непал што уби над 1 800 луѓе, беше најавен “предизвесник на кошмарот”, рекоа вчера вечерта експерти. Само пред една недела 50- специјалисти по земјотресите од целиот свет се состанаа во непалската престолнина Катманду, за да размислат како да се подготват густо изградените лошо наедени изградени згради во регионот за големи земјотрес како вчерашното.
Тие знаеле дека се натпреварува со времето, но не знаеле кога ќе се исполнат нивните стравови.”Земјотресот беше кошмар, кој чекаше да се случи”, вели сеизмологот Џејмс Џексон, шеф на одделот за геологија на Универзитетот во Кембриџ. “Физички и геолошки случката е токму она што можело да се случи. Шетајќи се низ областа, кој беше погоден од земјотресот, и си мислев тогаш, дека областа има проблеми “, рече уште Џексон, кој е постар научник во групата Земјотреси без граници, која им помага на азиските градови да се подготват за катастрофи. Можноста за силен земјотрес во Катманду е предизвикува стравувања многу време, не само поради природната сеизмичка активност, но и заради човечката интервенција, која само ги влошиработите.
Земјотреси со слична сила имаат посилен ефект врз различни делови од светот поради начинот на изградба и густината на населението. На пример, во Калифорнија земјотрес со интензитет од 7,8 степени по Рихтер може да убие меѓу 10 и 30 лица на милион жители на државата. Истиот земјотрес во Непал сепак убил снад 1 800. Во Пакистан, Индија, Иран и Кина жртвите би можеле да стигнат 10 000, вели сеизмологот Дејвид Уалд од геолошка служба на САД. Вчерашното земјотрес е рангиран меѓу петте најсилни потресот во Непал за последните 205 години. “Тие знаеле дека имаат проблем, но тој бил толку голем што тие не знаеле како да пристапат кон него и како да започнат”, вели Хари Џи, координатор за Југоисточна Азија на групата Geohazards International, која го пресметува ризикот од земјотреси во светот. Непал постигнал одреден напредок во намалувањето на ранливоста во однос на земјотреси, носепак не доволно . “Со годишен прираст на населението од 6,5 проценти и една од најгусто населените урбани средини во светот, Долината Катманду, во која живеат 1,5 милиони луѓе, очигледно била соочува со сериозен ризик од земјотреси”, се вели во извештајот на групата на Џи од 12 април.
“Исто е јасно дека следното силен земјотрес, што ќе ја потресе Долината, ќе доведе до големи човечки загуби, разурнувања на инфраструктурата и економски тешкотии својствени на периодот по земјотреси”, се вели во документот. Со години немало градежни норми , што довеле до агресивната изградба со станови и други објекти без да се преземаат мерки за нивниот отпор против земјотреси. Во моментов такви норми има, но тие не помагаат за постари згради, и при тоа и тие не се почитуваат строго. Друга главна причина, според Џексон, е законот за праведна распределба на сопственоста меѓу синовите во едно семејство. Врз основа на овој закон, зградите растеле само нагоре, како дополнителни катови и претставувале ризик. Сиромаштијата исто така се покажалкако фактор за трагедијата. Луѓето не се плашеле и не размислувале за последиците на евентуално земјотрес, бидејќи имале поитни проблеми за решавање.