Универзитетскиот професор, Дејан Трајковски дава свое видување за состојбата во македонското здравство и предлага неколку можни решенија. Според него, приватното здравство е ефикасно и технолошки модерно, но недостапно за најголем дел од населението. Објаснува дека иако земјата има околу 350 лекари на 100.000 жители, број што е речиси идентичен на просекот на ЕУ, речиси половината од нив работат во приватниот сектор, каде цените на услугите се високи и најчесто не се покриени од осигурувањето.
-Тоа создава впечаток на недостиг од лекари, бидејќи обичниот пациент нема пристап до приватната понуда. Со други зборови, иако имаме доволно доктори во однос на бројот на жители, за поголемиот број луѓе е исто како да немаме. Според податоците објавени во медиумите кои се повикуваат на годишните сметководствени извештаи, дел од приватните болници како „Аџибадем Систина“ и „Жан Митрев“ за време на пандемијата на ковид-19 оствариле профитни маржи меѓу 20% и 30%, што е значително повеќе од просекот во банкарскиот (10%) или индустрискиот сектор (5%). Таквата профитабилност потврдува дека здравството во Македонија де факто функционира како високопрофитабилен приватен бизнис.
Тоа создава многубројни и негативни последици. Јавниот сектор се празни од лекари, кои преминуваат во приватниот сектор поради подобри услови. Пациентите без доволни финансиски средства се ограничени на минимална и често недоволна грижа. Се создава двојна здравствена реалност, односно едно здравство за богатите и друго за сиромашните. Конечно, се нарушува принципот на социјална еднаквост и солидарност, што е темел на јавниот здравствен систем, истакнува Трајковски.
Професорот посочува дека една од најважните мерки за решавање на проблемот претставува регулирањето на цените. Смета дека Министерството за здравство треба да воведе единствен референтен ценовник за приватните здравствени услуги, со горна граница на наплата за основни интервенции.
-Тоа не значи укинување на пазарот и профитот, туку спречување на екстремно високи и непропорционални цени. Дополнително, сите ценовници треба да бидат транспарентни, односно јавно објавени. Второ, потребно е вклучување на приватните болници во системот на ФЗОМ. Државата треба да склучи договори со приватните болници за изведување на услуги финансирани од ФЗОМ. На овој начин граѓаните би можеле да изберат каде ќе се лекуваат, а трошоците би ги покривал фондот според утврден ценовник. Така, приватниот сектор би останал профитабилен, но би служел и за јавно добро.
Доколку цената на услугите е изедначена, а граѓаните избираат лекување во приватните болници, тогаш и посиромашните би добиле здравствени услуги. Доколку јавните болници не обезбедуваат квалитетни услуги и граѓаните започнат да ги избегнуваат, тогаш можат да бидат и затворени.
Може да се воведе и дополнителен здравствен придонес, односно посебен данок на добивка за приватните здравствени установи, а средствата би се пренасочувале кон јавните клиники. Алтернативно, може да се постави ограничување на профитната маржа (на пример 5%) за услуги од основниот пакет на здравствена заштита, додава, меѓу другото, Трајковски во својата анализа.