Косово ризикува да изгуби 200 милиони евра од Планот за раст на ЕУ, доколку одредени меѓународни договори не бидат ратификувани до крајот на оваа година. Сепак, бидејќи Косово се соочува со вонредни избори, исполнувањето на роковите останува предизвик за новиот состав на парламентот, наведува РТК.
Предупредувањето дека Косово може да остане без дел од средствата од Планот за раст било слушнато и на вонредната седница на косовскиот парламент на 19 ноември.
Меѓународните договори се усвојуваат со најмалку 80 гласови „за“, додека во последното свикување на парламентот, пред распуштањето, само 48 пратеници гласаа за потребните договори.
Иако беше предупредено дека дел од средствата од Планот за раст на ЕУ за Косово може да бидат изгубени во декември, освен претставниците на Самоопределување, другите парламентарни партии не се согласија да гласаат за договорите, оправдувајќи го тоа со тврдења дека токму Самоопределување ги одложило сите процеси во текот на целата година.
Планот за раст е пакет за финансирање на Европската Унија за Западен Балкан – Косово, Македонија, Албанија, Црна Гора, Србија и Босна и Херцеговина – со цел хармонизирање на економиите со европските стандарди.
Од овој пакет, две милијарди евра се грантови, додека четири милијарди се поволни кредити. Уделот на Косово во овој пакет е околу 900 милиони евра.
Клучот за добивање средства од овој план, кој е временски ограничен и важи за периодот 2024-2027 година, е подготовка на програма за реформи, особено во областа на редот и владеењето на правото, врз основа на претходните препораки на ЕУ.
Иако Косово беше меѓу првите што ја усвоија реформската агенда, не може да поднесе барање за исплата без да го ратификува договорот.
Сепак, според изјавите на претставници на Унијата за проширување, по стапувањето во сила на договорот, распределбата на средствата зависи од исполнувањето на одредени услови, а доколку некој чекор не е завршен на време, корисниците имаат можност да го надоместат во дополнителен период.
Тој дополнителен период трае две години, што значи дека Косово има реален ризик да изгуби дел од средствата до јуни 2026 година. Овој рок го спомена и комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос.
Покрај средствата на Европската Унија, се проценува дека има повеќе од 90 милиони евра од Светската банка, доделени како буџетска поддршка во рамките на програмата за реформи, со каматна стапка од нула проценти во траење од 12 години. Според Светската банка, рокот за стапување во сила на договорот, кој предвидува финансирање на политиките за развој, конкурентност и зелен раст, е 13 февруари следната година.