Загрижувачко предупредување од Европа: „Ова е новата руска тактика, луѓето се согласуваат на сè за неколку илјади евра“

За разлика од терористите, кои често дејствуваат од идеолошки мотиви и оставаат траги, ваквите „привремени агенти“ дејствуваат во сивата зона помеѓу војната и мирот

од Кристијан Димков
31 прегледи Фото: Јутјуб/Принтскрин/Европски парламент

Во современиот свет, шпионажата повеќе не изгледа како порано. Наместо професионални агенти, странските разузнавачки служби сè повеќе користат обични граѓани. Според Политико, безбедносните служби предупредуваат дека држави како Русија и Иран сè повеќе регрутираат Европејци за извршување на шпионажа, саботажа и други дестабилизирачки активности. Тоа што е особено загрижувачко е фактот дека овие луѓе често немаат претходна врска со светот на разузнавањето.

Јусеф Аит Дауд, раководител на одделот за разузнавачки закани во холандската полиција, истакнува дека ова е голема промена во начинот на кој работат странските служби. Наместо да испраќаат свои агенти, тие сега користат локални цивили, честопати регрутирани преку интернет. Мотивите се различни: пари, љубопитност или желба за возбуда. Понекогаш, вели тој, регрутирањето се сведува на едноставни понуди како: „Дали би сакале да запалите нешто за 5.000 евра?“ Овој пристап се нарекува „криминал како услуга“, модел во кој клиентот останува скриен, а сторителите се лесно заменливи и тешко се поврзуваат со државата која стои зад операцијата.

Иако обидите за странско мешање во Европа се присутни со години, нивниот интензитет значително се зголеми од почетокот на војната во Украина во 2022 година. Активностите вклучуваат вандализам, сајбер напади, ширење дезинформации и саботажа на инфраструктурата. На пример, уште во 2018 година, Холандија протера руски агенти поради обид за хакирање на меѓународната организација за контрола на хемиско оружје. Денес, ваквите операции се почести и пософистицирани.