Додека водат бучна кампања против Русија поради Украина, САД исто така ја оспоруваат и доминантно положба на Кремљ на друг фронт – енергетиката во Источна Европа, коментира “Гласот на Америка” (Voice of America).
Бугарија, која се потпира на Русија за испорака на 85% од потребниот природен гас, како и за 100% од горивото за нуклеарните нејзини капацитети, е на фронтот на овој судир. “За Русија енергетика отсекогаш била средство за проширување на нејзините геополитички приоритети и финансиските интереси на одредени луѓе”, вели поранешниот министер за енергетика на Бугарија Трајчо Трајков. “Економските придобивки се на последно место.
Доволно луѓе во Бугарија должат услуги на Русија, па оваа политика е успешна “, вели тој.
Неодамна САД ветија дека ќе испратат енергетски претставник во Софија за да и помагаат наамериканска компанија да се изгради во Бугарија нуклеарна централа. Вашингтон освен тоа се обидува да помогне со финансирање на нови гасоводи и гасни терминали во регионот.
Претходно оваа година, американскиот државен секретар Џон Кери ја посети Бугарија, за да разговара со властите за економски прашања. Тој посочи дека “многу време” беше посветено на темата за енергетската безбедност, нагласувајќи дека Бугарија мора да најде нови извори. Одот на Вашингтон беше направен во услови на обновените обвинувања дека Русија успеа да го блокира пребарувањето на гас од шкрилци во Бугарија преку државната компанија “Газпром” и со помош на сомнителната, но добро финансирана кампања, за да ја заштити својата доминантна улога во енергетската сфера во регионот.
“Заедно со големиот пад на цените на горивата, хидрауличното разбивање е најголемата закана за руското финансиско и политичко влијание во Европа и за иднината на руските даночни приходи”, вели Кит Смит, поранешен амбасадор на САД во Литванија. Тој и неколку поранешни американски и европски претставници и експерти за енергија велат дека заедно со странски консултанти во Брисел , тврдат руски официјални лица ги поддржувале финансиски протестите против хидрауличното разбивање во неколку европски земји.
Иако плаќа едни од највисоките стапки во светот на енергетиката, во 2012 година Бугарија воведе мораториум на хидрауличниот фракинг и ја откажа лиценцата на американската компанија “Шеврон” за студија за гас, издаден помалку од шест месеци пред тоа.
Кога антифракинг протестите брзо се проширија и во други источноевропски земји, во кои до пред тоа се гледал мал интерес за еколошките прашања, многу високи официјални лицаја посочија Русија.
Русија и “Газпром”, како и бугарските екоорганизации ги отфрлија обвинувањата. “Ова е многу лоша пропаганда. Ништо не е докажано, никој не бил именуван како платен агент на Русите “, вели Борислав Сандов, ко-основач на бугарската партија” Зелените “и портпарол на водечката екоорганизација” Бугарија без фракинг “, пишува” Гласот на Америка “.
Повеќето од европските антифракинг движења, како и во САД, се раѓаат од вистинска загриженост за природата. Активистите посочуваат докази за поврзување на фракингот со загадување на подземните води. Но, кога станува збор за Источна Европа, сомнежите против Русија и односите со еколозите се јавни и широко распространети. Руската кампања “не е тајна. САД знаат од дипломатски канали, но предходно ги немаа ресурсите, а имаа итна потреба да дејствуваат. Украина ја промени играта. Западот веќе не сака да е пријател со рускиот претседател Владимир Путин “, вели Трајков, цитиран од весникот.
Пред да ја напушти функцијата минатата година, поранешниот генерален секретар на НАТО
Андерс Фог Расмусен отворено ја обвини Москва дека го помага европското антифракинг движење.
Како дел од сложените операции на информации и дезинформации Русија активно се ангажира со т. Н. невладини организации – еколошки движења кои работат против шкрилците за гас, за да ја задржи европската зависност од увозот на руски гас, рече Расмусен.
Доказите за руската кампања се базираат главно на финансиски врски и бајки. “Движењето на парите е тешко да се проследи”, вели Маргарита Асенова, аналитичар во седиштето во Вашингтон на фондација “Џејмстаун”. Се претпоставува дека барем две консултантски компании испратиле пари на неколку бугарски еколошките групи преку локалните корпоративни структури поврзани со Русија, вели таа. Средствата првично минуваат низ “Овергаз”, бугарската поделба на “Гаспром”, и лобито, придружено од руските нуклеарни проекти, пишува “Гласот на Америка”. Во минатото и двете биле користени за да ги реализираат интересите на “Гаспром”.
“Овергаз” доминира на бугарскиот пазар за лиценцирање и љубопитство, вели Илијан Василев, од консултантската компанија за анализи на проектни и стратегиски ризици Innovative Energy Solutions и поранешен амбасадор на Бугарија во Москва. Тие можат да го усложнат животот на мултинационалните компании, вели Василев. Кога во 2010 година “Шеврон” стапна во Бугарија, стана најголем инвеститор во сферата на шкрилците за гас. Тие презентираа сосема нова бизнис култура и извадија 30 милиони евра. Тоа беше невиден износ и активираше верижна реакција, кога Русите сфатија дека “Шеврон” навистина мисли да прави бизнис, вели Василев, цитиран од “Гласот на Америка”. Тој опишува дека групи, кои обично немаат ништо заедничко, го презаситија јавниот простор со лажни информации за шкрилците за гас, создавајќи недоверба и страв. Тоа беше сложена искуство, финансирано индиректно, вклучувајќи главно националисти и левичари. Парите беа насочени кон локалните невладини организации, организации поврзани со црквата, медиуми и спортски клубови, раскажува Василев.
Хистеријата околу шкрилци за гас во Бугарија беше ПР кампања, вели Трајков.
Според извор на “Гласот на Америка” во Софија, “луѓе од бизнисот кои служат за посредници на руските корпоративни интереси” се во основата на успехот на мораториумот.