Додека се обидував да ги појаснам целите на какофонија од изјавите на парламентарци од четвртокот наваму по повод изненадувачкиот прокет на ГЕРБ за измени во Законот за судството (ЗСВ), што се совпадна со увезените за прво читање изменени во НКП и ГПК, од една страна, и скандалозните изјави во Врховниот судски совет (ВСС) на последната седница по повод проблеми во Варненскиот административен суд, дојде пораката на обвинителството за средбата на државниот обвинител Сотир Цацаров и премиерот Бојко Борисов.
Соопштението го промени редот во обидот за систематизација на паралелно тековните приказни во законодавната (парламентарната) и судството, но не и значењето и меѓусебните врски меѓу нив.
Од соопштението на обвинителството се разбра дека во понеделникот наутро главниот обвинител го убедил премиерот дека не треба да се даваат поголеми овластувања на обвинителството со предложените измени во ГПК. Но не затоа што обвинителството нема “капацитет и интегритет”, туку затоа што може да создаде опасни преседани во нормалниот “граѓански промет”. И дека е “крајно неприфатливо” и другиот предлог – Главниот обвинител да може да престане финансиски операции или трансакции за период од 48 часа. А Борисов се ангажирал да ги запознае со аргументите на Цацаров и групата на ГЕРБ.
Известувањето треба да нè убеди
1) дека идејата за измените е дојдена од пратениците на ГЕРБ во кои со денови не убедуваа и г-дин Цветан Цветанов, кој се беше најмил со невозможна задача не само да пропагира, но и да аргументира предлозите
2) дека Цацаров нема ништо заедничко со неа, а по неколку дена на коментари колку неодржливи се вонредни овластувања се јавува како главен спасител на правниот поредок со поддржувачката улога на премиерот.
Во својата изјава од 27 март сепак не друг, но лично Борисов, прв ја обелодени сензационалната идеја да се обноват овластувања на обвинителството да го нападне трансакции меѓу приватни субјекти, нешто повеќе – Борисов изјави дека текстовите биле веќе напишани по средбата со обвинителите:
“Синоќа се видовме со обвинителите и службите, тоа е напишано”
(Не стана јасно официјално точно кои биле претставниците на обвинителството и службите, но тогаш весник “Прес”, објави дека Борисов имал средба со јавниот обвинител). Од прво сугестија на Цацаров – дека тој едвај не нема ништо заедничко со идејата и најмногу загрижено за законитоста и уставност одвраќа неразумните парламентарци на чело со Цветанов, е еден “наивен балшој театар” (по Стојна Георгиева – и со извинување кон “Болшој театар “), наменет за наивна публика.
Понудените поправки не можат да бидат прифатени бидејќи повторно ќе потсетува на Бугарија која што беше осудена во Стразбур во 1994. поради таквата можност на обвинителството во стариот ГПК и треба да бидат ограничени.
Саеми, саеми … во законодавната власт (по консултацијата со “обвинителите и службите”)
А што се однесува до воведувањето во ППЦ на овластување на јавниот обвинител да запира “финансиски операции или трансакции за период од 48 часа” или во каков и да е друг рок, тоа беше самиот почеток нонсенс.
За олеснување на читателите, а и на г-дин Цветан Цветанов, да пробаме да објасниме разбирливо:
Овластување за јавниот обвинител (“48-те часа”) е невозможно, бидејќи ППЦ е постапка закон за регулирање процедурите, функциите и активностите на судиите, обвинителите и истражителите во формирањето кривична постапка. А како нема формирано (покрената тужба) за предметната финансиска операција или договор, нема како главен обвинител или кој и да е друг да ја запре со одредба во ППЦ. Но како да биде покрената тужба, ако финансиската операција или трансакцијата е извршена во согласност со важечката правна рамка во моментот на нејзиното склучување? Затоа во четврток пратениците од ГЕРБ одлучија да пренесеш оваа моќ на јавниот обвинител во Законот за судството преку преодна одредба во ГПК и веројатно си помислиле дека така си ги решаваат проблемот. Сепак ЗСВ закон за уредот и организацијата на судството, а не за функциите на судиите, следствено и во него не може да се освојат овластувањето на јавниот обвинител – тоа е функција, а не прашање на организација на работата.
Самата неможност да се најде место на таквата одредба воопшто не е случајна и докажува апсурд.
Оваа е причината за повлекувањето на овластувањето за “48-те часа”, што во вестите ќе биде промовиран пред телевизиската публика како загриженост за “слободата на граѓански промет”.
За “капацитетот и интегритетот” на обвинителството – каде да ги видиме
Главниот обвинител го убедил премиерот да не се даваат овластувања на обвинителството, “… но не затоа што обвинителството нема капацитет и интегритет за тоа ….”
За капацитетот зборуваат резултати од бидејќи т.н. дела со голема јавна важност и најмногу најгласните тужби против бизнисмени и судии (до каде стигна апропо обвинението за барање поткуп против Русенскиот судија последниот откриен случај, и тоа разоткриен не од провинциски полициски служби и окружни обвинители , а од софиски обвинители и ДАНС? А до каде стигна присвојувањето на 206-те милиони лева од КТБ?)
И за интегритетот (ако под инетегритет разбираме некорумпираност и независност) зборуваат премногу видливи заговори: најсвеж – одбивањето на јавниот обвинител да се обрати за тврдењата на Цветан Василев дека бил уценуван да префрли удели на Пеевски (нема да се повторувам да реди Пепино Еврото, Николај Кокинов …).
Во “капацитетот и интегритетот” на обвинителството и во волјата на премиерот за вистинска реформа на судството, можеме и да поверуваме кога добиеме порака од двете прес во ете таков смисла на пример:
За време на средбата премиерот го праша јавниот обвинител зошто делата против него се возобновуваат кога е во опозиција и е нападнат од ДПС, и се прекинуваат кога доаѓа на власт. А главен обвинител побара премиерот да разјасни што имал на ум кога рече во едно интервју дека “Доган прв сфатил дека кој владее судството и има медиумска империја, може да управува дури да е трета политичка сила”.
Додека не бидат разјаснети овие прашања, јавниот обвинител ќе остава впечаток дека е повеќе играч на политичката и економската сцена, сметан за таков од самиот Бојко Борисов впрочем – така излегува од неговиот цитат. А премиерот ќе си стои под сомнежот за тешки грижи од јавниот обвинител, кои го сопирање да одржи судски реформи, ако таа не биде одобрена од Цацаров.
Такаа молам повеќе кротко излегува да се е демагогија. Не невредула ли!?